I SA/Op 122/11

PostanowienieWSA w Opolu2011-03-25

Skład orzekający: Grzegorz Gocki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny może wstrzymać wykonanie decyzji określającej zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości ze względu na ryzyko znacznej szkody finansowej dla podatnika?
Ratio decidendi
Sąd może wstrzymać wykonanie decyzji administracyjnej na wniosek strony, jeśli istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, które nie mogą być zrekompensowane późniejszym zwrotem świadczenia. W przypadku spółki, której natychmiastowa zapłata wysokiego zobowiązania podatkowego grozi utratą płynności finansowej, redukcją zatrudnienia lub likwidacją działalności, zachodzi przesłanka do wstrzymania wykonania decyzji.
Stan faktyczny
Spółka "A" z o.o. w N. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Nysy określającą zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości za 2005 rok w kwocie 283.062,80 zł. Spółka wskazała, że jednorazowa zapłata tej kwoty oraz innych zobowiązań za lata 2004, 2006-2008 przekracza jej możliwości finansowe i grozi utratą płynności finansowej, redukcją zatrudnienia i likwidacją działalności. Do wniosku dołączono bilans i rachunek zysków i strat za I-IX 2010 r. wykazujące stratę.
Rozstrzygnięcie
Wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 października 2010 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Gocki po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Spółka z o.o. w N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 października 2010 r., nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2005 r. wskutek wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji Wnioskiem zawartym w skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 października 2010 r., utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza Nysy z dnia 24 marca 2010 r. określającą "A" sp. z o.o. w N. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2005 r. w kwocie 283.062,80 zł, pełnomocnik spółki wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. W uzasadnieniu wniosku podniósł, iż jednorazowa i natychmiastowa zapłata kwoty podatku określonego zaskarżoną decyzją przekracza możliwości finansowe Spółki. Ponadto, oprócz zobowiązania wynikającego z zaskarżonej decyzji organy podatkowe określiły Skarżącej zobowiązanie w tym samym przedmiocie za lata 2004, 2006-2008. Łączna kwota dochodzonych należności wynosi ponad 1.180.000 zł. W ocenie Spółki, podjęcie działań zmierzających do przymusowego wyegzekwowania tak znaczących kwot doprowadzi do całkowitej utraty płynności finansowej i dalszych negatywnych konsekwencji, które uniemożliwią Spółce normalne funkcjonowanie. Pełnomocnik podkreślił, iż spór o możliwość zastosowania wobec Skarżącej prawa do zwolnienia z podatku od nieruchomości trwa łącznie ponad 6 lat, w ciągu tego okresu pozostawała w stanie niepewności co do stanowiska organu, mimo, iż jej zdaniem, posiada ona pełne prawo do skorzystania z takiego zwolnienia. Konieczność poniesienia w obecnej chwili tak znaczących zobowiązań mogłoby doprowadzić do poważnych konsekwencji, z koniecznością zaprzestania dalszej działalności, zwolnień pracowników, a nawet ogłoszeniem upadłości włącznie. Podniósł pełnomocnik, iż w ostatnim roku obrotowym Spółka poniosła stratę na prowadzonej działalności gospodarczej, co wynikało z wyjątkowo trudnej sytuacji na rynku i ogólnoświatowego kryzysu. Pomimo niesprzyjających warunków Spółce udało się jednak osiągnąć znaczny poziom produkcji, dający obecnie zatrudnienie około 100 pracownikom, obecnie trwają też działania zmierzające do uzyskania dodatniej rentowności na działalności gospodarczej. Zaznaczyła, iż przy dalszej realizacji działań restrukturyzacyjnych istnieją realne szanse na osiągnięcie dodatniego wyniku Spółki, a w związku z tym podtrzymanie działalności produkcyjnej i utrzymanie miejsc pracy, co dla Powiatu Nyskiego przy znacznym poziomie bezrobocia jest bardzo istotne. W obecnej jednak sytuacji finansowej Spółka nie jest w stanie jednorazowo uregulować całego zobowiązania określonego w zaskarżonej decyzji, jak również w pozostałych decyzjach w zakresie podatku od nieruchomości. Do wniosku Skarżąca dołączyła kserokopię bilansu oraz rachunku zysków i strat za okres I-IX 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.)-/dalej p.p.s.a/., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże z art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że po przekazaniu sądowi skargi sąd ten może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Regulacja ta wskazuje, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest odstępstwem od zasady, a przesłankami uzasadniającymi zastosowanie w sprawie przez Sąd tej instytucji procesowej jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Zatem przesłankami warunkującymi wstrzymanie aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale o szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu. Sąd w kwestii wstrzymania zaskarżonej decyzji działa wyłącznie na wniosek strony, zatem to strona zobowiązana jest do uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających możliwość wywołania skutków wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wnioskujący winien wskazać na konkretne zdarzenia, czy też okoliczności świadczące o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione oraz poprzeć je stosownymi dokumentami. Zadaniem Sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za uwzględnieniem jej wniosku, zaś w razie gdy niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w sposób niewątpliwy wynika z całości okoliczności sprawy Sąd powinien te okoliczności wziąć pod uwagę z urzędu (por. postanowienie NSA z dnia 26 marca 2008r., I OZ 181/08). W tym kontekście z urzędu Sąd uwzględnił, iż oprócz zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości za 2005 r. ustalonego zaskarżoną decyzją, wobec Skarżącej wydano decyzje określające zobowiązanie podatkowe w tym samym przedmiocie za lata 2004, 2006-2008, które także zostały poddane kontroli Sądu (sygn. akt I SA/Op od 121/11 do 125/11). Łączna kwota określonych powyższymi decyzjami zobowiązań podatkowych wynosi ponad 1.180.000 zł samej należności głównej (bez odsetek). Oceniając wniosek strony, przy uwzględnieniu podniesionych w nim okoliczności, a także danych zawartych w dokumentach obrazujących jej sytuację finansową, Sąd stwierdził, iż Skarżąca wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji na obecnym etapie postępowania, może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ocena taka jest uzasadniona zwłaszcza łączną wysokością podlegających wykonaniu kwot zobowiązań podatkowych, wynikających z wszystkich decyzji określających zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za lata 2004-2008. W obecnej sytuacji finansowej w jakiej znajduje się Skarżąca, wysokość tego zobowiązania jest na tyle znaczna, że w przypadku jego egzekucji realna i bardzo prawdopodobna staje się możliwość utraty bieżącej płynności finansowej, redukcja zatrudnienia a nawet konieczność całkowitego zlikwidowania prowadzonej działalności gospodarczej. Tym bardziej, iż jak wynika z przedstawionego rachunku zysków i strat za okres I-IX 2010 r. Spółka zanotowała stratę z działalności gospodarczej w wysokości 384.418 zł. Jednocześnie, przymusowe wykonanie ciążących na Spółce zobowiązań mogłoby zniweczyć podjęte przez Spółkę działania restrukturyzacyjne. Dane zawarte w bilansie oraz rachunku zysków i strat wskazują, że Spółka nie dysponuje środkami pieniężnymi pozwalającymi na natychmiastowe zaspokojenie wymaganych należności. W tej sytuacji ich realizacja wiązałaby się z koniecznością wyprzedaży przez Spółkę posiadanego majątku lub znacznego ograniczenia czy nawet zaprzestania działalności operacyjnej, a skutki takich działań mogłyby być trudne do odwrócenia. Za uwzględnieniem wniosku przemawiał także argument o realnym ryzyku redukcji zatrudnienia, zwłaszcza iż Skarżąca działa na obszarze objętym znacznym poziomem bezrobocia. Sąd podziela stanowisko wyrażane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że jeżeli wykonanie orzeczenia administracyjnego mogłoby doprowadzić do utraty płynności finansowej spółki, a co za tym idzie pracę mogliby stracić zatrudnieni pracownicy to uznać trzeba, że istnieje niebezpieczeństwo wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków (postanowienia: NSA z dnia 17.11.2008 r., sygn. akt I FSK 1243/08, WSA we Wrocławiu z dnia 14.10. 2008 r., sygn. akt III SA/Wr 536/08, NSA z dnia 17.06.2009 r., sygn. akt II FSK 980/09 dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA i WSA www.nsa.gov.pl). Natomiast poza zakresem oceny Sądu, w ramach rozpoznawania wniosku strony o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, pozostała argumentacja o błędnym stanowisku organu co do prawa skorzystania ze zwolnienia z podatku od nieruchomości i okresie w jakim to trwało. Rozpoznając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. wniosek o wstrzymanie wykonania przedmiotu zaskarżenia, sąd nie dokonuje oceny zawartości skargi (post. NSA z dnia 9 lipca 2004 r., FZ 163/04, niepubl.). Jak wskazuje B. Dauter w: [B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005 ], środki ochrony tymczasowej nie mogą zastępować orzeczeń zawierających merytoryczną ocenę aktu czy też wpływać na ich treść. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło