I SA/Op 122/25

WyrokWSA w Opolu2025-05-22

Skład orzekający: Beata Kozicka, Elżbieta Kmiecik, Remigiusz Mazur

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności poprzez brak uzgodnienia z zarządcą drogi, mimo że inwestycja zlokalizowana jest w pobliżu dróg publicznych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ I instancji nie wystąpił o wymagane uzgodnienie z zarządcą drogi, mimo że teren inwestycji graniczył z pasami drogowymi dróg publicznych. Brak ten nie został również usunięty przez organ odwoławczy. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy Olszanka o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej. Skarżący zarzucił naruszenie szeregu przepisów, w tym dotyczących ładu przestrzennego, uzasadnienia decyzji oraz wpływu inwestycji na środowisko. Sąd uznał, że postępowanie przed organami było wadliwe z powodu braku uzgodnienia z zarządcą drogi.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Olszanka. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu na rzecz strony skarżącej kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Asesor sądowy WSA Remigiusz Mazur (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 maja 2025 r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 października 2024 r., nr SKO.40.2395.2023.li w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Olszanka z dnia 28 kwietnia 2023 r., nr PGN.6733.2.2023, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu na rzecz strony skarżącej J. T. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem zaskarżenia w sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu [dalej: SKO, Kolegium, organ odwoławczy] z 29 października 2024 r., nr SKO.40.2395.2023.li, wydana po rozpatrzeniu odwołania J. T. [dalej: skarżący, strona], utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy Olszanka [dalej: Wójt, organ I instancji] z 28 kwietnia 2023 r., nr PGN.6733.2.2023, ustalającą na rzecz P. sp. z o.o. w W. [dalej: inwestor, Spółka] lokalizację inwestycji celu publicznego, polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej [...] ([...]) wraz z kablową linią zasilającą oraz kanalizacją kablową na części działki ewidencyjnej nr a w obrębie P. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Inwestor w piśmie z 13 lutego 2023 r., które wpłynęło do urzędu organu I instancji w tym samym dniu, zwrócił się o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego. Przedmiotem inwestycji jest budowa obiektu infrastruktury telekomunikacyjnej – stacji bazowej telefonii komórkowej sieci [...] o oznaczeniu [...] wraz z kablową linią zasilającą oraz kanalizacją kablową na części działki ewidencyjnej nr a, obręb P., w tym stalowej wieży kratowej o wysokości do 65,0 m npt wraz z zespołem anten, urządzeniami towarzyszącymi, szafami telekomunikacyjnymi ustawionymi u podnóża wieży oraz kablowym zasilaniem w energię elektryczną. Wójt ustalił, że teren objęty wnioskiem nie posiada miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także brak jest obowiązku sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynikającego z przepisów odrębnych. Jednocześnie, w myśl przepisów art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2024 r. poz. 1145 ze zm.) [dalej: ugn] budowa obiektów i urządzeń łączności publicznej jest inwestycją celu publicznego. Organ I instancji wskazał, że w związku z realizacją inwestycji w ramach terenu stanowiącego grunty rolne, projekt decyzji, zgodnie z art. 53 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2024 r. poz. 1130 ze zm.) [dalej: upzp] został uzgodniony: 1) z Regionalnym Zarządem Gospodarki Wodnej we Wrocławiu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie – w zakresie melioracji wodnych, 2) ze Starostą Powiatu B. – w zakresie ochrony gruntów rolnych. Wójt Gminy Olszanka, decyzją z 28 kwietnia 2023 r., ustalił na wniosek Spółki lokalizację inwestycji celu publicznego, polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej na części działki ewidencyjnej nr a w obrębie P. Z decyzją tą nie zgodził się skarżący będący mieszkańcem P. i wniósł odwołanie do SKO. Organ odwoławczy zweryfikował, czy skarżącemu przysługuje status strony postępowania administracyjnego, przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe, rozpatrzył wniesione odwołanie co do jego istoty, a następnie decyzją z 29 października 2024 r. utrzymał w mocy decyzję Wójta. Na decyzję Kolegium strona wniosła skargę do Sądu, podnosząc przy tym zarzuty naruszenia: 1) art. 1 ust. 1 pkt 1 oraz 2 w związku z art. 54 ust 2 lit. a upzp, poprzez przyjęcie, iż w decyzji nie potrzeba określić warunków kształtowania i ochrony ładu przestrzennego, chociaż ustawa określa zakres i sposoby postępowania w sprawach przeznaczania terenów na określone cele oraz ustalania zasad ich zagospodarowania i zabudowy przyjmując ład przestrzenny i zrównoważony rozwój za podstawę tych działań; 2) art. 107 § 1 pkt 4, 5, art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572) [dalej: kpa], poprzez przyjęcie, iż ustawodawca nie przewidział przepisów rozporządzenia dotyczącego powstawania nowej zabudowy na danym terenie, chociaż przepisy takie istnieją; 3) art. 107 § 1 pkt 4, 5, art. 107 § 3 w związku z art. 53 ust 3 pkt 1 upzp, poprzez uznanie, że dokonano analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy bez wskazania konkretnych przepisów odrębnych, które to potwierdziłby; 4) art. 107 § 1 pkt 4, 5, art. 107 § 3 kpa, poprzez niewskazanie w decyzji, na czym polega proces wydawania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego ze wskazaniem, jakie konkretne przepisy odrębne się analizuje; 5) art. 107 § 1 pkt 4, 5, art. 107 § 3 kpa, poprzez nieodniesienie się do zarzutów odwołania z jednoczesnym sporządzeniem bardzo lakonicznego uzasadnienia; 6) art. 107 § 1 pkt 4, 5, art. 107 § 3 kpa w związku z art. 79 ust 1 Konstytucji, poprzez niewskazanie w osnowie oraz uzasadnieniu decyzji konkretnych wszystkich jednostek prawa materialnego zastosowanych przez organ, a które może w późniejszym czasie ocenić Trybunał Konstytucyjny w zakresie ich zgodności z przepisami; 7) art. 107 § 1 pkt 4, 5, art. 107 § 3 kpa, poprzez niewyjaśnienie, jaki interes publiczny – stanowiący cel publiczny – wystąpi w niniejszej sprawie, w sytuacji, w której 27 procent przesyłu w sieci to treści pornograficzne (między innymi dzieciom, młodzieży) oraz mając na uwadze ogromne uzależnienie dzieci i młodzieży od streamingu; 8) art. 7, art. 11, art. 107 § 1 pkt 4, 5, art. 107 § 3 kpa, poprzez niepodanie w osnowie oraz uzasadnieniu decyzji konkretnych przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w niniejszej sprawie wraz z ich uzasadnieniem; 9) art. 52 ust. 2 pkt 2 lit c w związku z art. 2 pkt 3 upzp, poprzez niepodanie we wniosku danych charakteryzujących wpływ inwestycji na środowisko w rozumieniu wskazanym w art. 2 pkt 3 ww. ustawy w związku z art. 3 pkt 39 ustawy Prawo ochrony środowiska; 10) art. 107 § 1 pkt 4, 5, art. 107 § 3 kpa w związku z art. 52 ust 2 pkt 1 upzp, poprzez niewskazanie przepisów prawa materialnego oraz sporządzenie do nich uzasadnienia, z których wynikałoby jak ustalono obszar oddziaływania inwestycji z określeniem terenu, na który ma oddziaływać (lokalnie czy też ponad lokalnie); 11) art. 107 § 1 pkt 4, 5, art. 107 § 3 kpa w związku z art. 54 pkt 2 lit a, b, d upzp, ponieważ z decyzji nie wynika, na czym ma polegać ochrona środowiska i ochrona interesu osób trzecich; 12) art. 54 pkt 2 lit. b w związku z art. 2 pkt 10 upzp, poprzez niewykazanie, iż w odziaływaniu obiektu nie znajdą się dobra kultury współczesnej; 13) § 9 pkt 2 rozporządzenia Ministra Cyfryzacji z dnia 26 maja 2023 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie, poprzez niewskazanie obszaru oddziaływania strefy pośredniej oraz zagrożenia, ponadto ww. przepis uwzględnia efekty nietermiczne; 14) art. 52 ust. 2 pkt 2 lit. c w związku z art. 2 pkt 3 upzp, poprzez przyjęcie, iż organ określił rzeczywisty ich wpływ na środowisko w rozumieniu ustawy. Wobec powyższych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie decyzji SKO, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu strona wskazała na szkodliwy wpływ działania fal elektromagnetycznych na organizmy żywe, zaznaczyła, że inwestycja będzie sprzyjała rozpowszechnianiu treści pornograficznych, a także – powołując orzeczenia sądów administracyjnych – analizowała pojęcie lokalizacji inwestycji celu publicznego. W końcowej części uzasadnienia skarżący argumentował, że decyzja obarczona jest brakami w zakresie uzasadnienia prawnego, a w jej osnowie nie powołano przepisów upzp i przepisów odrębnych. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, jako bezpodstawnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, lecz z przyczyn innych niż w niej wskazane. Zgodnie z art. 1 § 1-2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie między innymi w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: ppsa). Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ppsa, sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Ponadto sąd uwzględniając skargę na decyzję stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 ppsa). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak, co do zasady, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa). Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ppsa). Sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czyli weryfikuje, czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd administracyjny nie rozstrzyga sprawy merytorycznie. Badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów. Sąd administracyjny nie rozstrzyga o uprawnieniach, czy też obowiązkach, a jedynie może uchylić zaskarżony akt lub czynność, lub stwierdzić ich nieważność w przypadkach wskazanych w ustawie. W konsekwencji sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego, zasadami ekonomiki obrotu gospodarczego, czy uznawanymi społecznie normami pozaprawnymi, ale w zakresie dokonywanej kontroli zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji – orzekając w sprawie – nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd rozpoznał sprawę na podstawie art. 119 pkt 2 w związku z art. 120 ppsa, to jest w trybie uproszczonym – na posiedzeniu niejawnym w składzie 3 sędziów, wskutek wniosku Kolegium, któremu skarżący się nie sprzeciwił. Sądowa kontrola legalności decyzji wykazała, że zaskarżone orzeczenie oraz decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa). Nie jest w sprawie wątpliwe ani sporne, że inwestor planuje rozpoczęcie przedsięwzięcia należącego do kategorii celów publicznych wymienionych w art. 6 pkt 1 ugn, to jest wykonanie obiektów i urządzeń łączności publicznej (infrastruktury telekomunikacyjnej służącej zapewnieniu publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych w rozumieniu przepisów prawa telekomunikacyjnego – art. 4 pkt 18 ugn), poprzez budowę stacji bazowej telefonii komórkowej w P. Aktywność Spółki zmierza do zrealizowania inwestycji celu publicznego, w rozumieniu art. 2 pkt 5 upzp, przez co należy rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), oraz metropolitalnym (obejmującym obszar metropolitalny) bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ugn. Organ I instancji przyjął, że planowana inwestycja obejmuje działania o znaczeniu lokalnym, a istotna w sprawie część działki gruntu nie znajduje się na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i z tego powodu inwestycja lokalizowana jest w drodze decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (art. 50 ust. 1 upzp). Organem właściwym rzeczowo i miejscowo w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego o znaczeniu powiatowym i gminnym jest wójt, burmistrz albo prezydent miasta (art. 51 ust. 1 pkt 2 upzp), czyli w sprawie niniejszej – Wójt Gminy Olszanka. W pierwszej kolejności Sąd stwierdził, że wniosek o wydanie decyzji w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego Spółka złożyła 13 lutego 2023 r. Zatem wniosek Spółki został złożony pod rządami upzp obowiązującej w brzmieniu z tamtego dnia. Wniosek ten zainicjował postępowanie administracyjne (art. 61 § 1 i art. 61 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej: kpa), które zostało zakończone ostateczną decyzją Kolegium z 29 października 2024 r. – od której nie służyło stronie odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, lecz decyzja ta mogła być zaskarżona do sądu administracyjnego z powodu jej niezgodności z prawem (art. 16 § 1, art. 16 § 2 kpa). Strona skorzystała z przysługującego jej uprawnienia do wniesienia skargi do Sądu. W czasie, kiedy trwało postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek inwestora, weszła w życie w dniu 24 września 2023 r. ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1688 ze zm.) [dalej: ustawa nowelizująca], za wyjątkiem przepisów określonych w art. 78 ustawy nowelizującej. W art. 59 ust. 1 ustawy nowelizującej wskazano, że do spraw dotyczących ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego lub wydania decyzji o warunkach zabudowy, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 (czyli upzp) w brzmieniu dotychczasowym. Wskutek ustanowienia takiego przepisu międzyczasowego do sprawy z wniosku Spółki znajdują zastosowanie przepisy upzp sprzed tej nowelizacji. W takim stanie prawnym decyzje, o których mowa w art. 51 ust. 1 upzp (w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego), wydaje się w szczególności po uzgodnieniu z: (pkt 6) organami właściwymi w sprawach ochrony gruntów rolnych i leśnych oraz melioracji wodnych – w odniesieniu do gruntów wykorzystywanych na cele rolne i leśne w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami; (pkt 9) właściwym zarządcą drogi – w odniesieniu do obszarów przyległych do pasa drogowego. Na zasadzie art. 53 ust. 5 upzp, uzgodnień, o których mowa w art. 53 ust. 4 upzp, dokonuje się w trybie art. 106 kpa, z tym że zażalenie przysługuje wyłącznie inwestorowi. W przypadku niezajęcia stanowiska przez organ uzgadniający w terminie 2 tygodni od dnia doręczenia wystąpienia o uzgodnienie – uzgodnienie uważa się za dokonane. Z akt sprawy administracyjnej wynika, że Wójt: 1) pismem z 13 marca 2023 r. zwrócił się do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie o uzgodnienie projektu decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego w zakresie melioracji (art. 53 ust. 4 pkt 6 upzp); 2) pismem z 13 marca 2023 r. zwrócił się do Starosty B. o uzgodnienie projektu decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego w zakresie ochrony gruntów rolnych (art. 53 ust. 4 pkt 6 upzp). Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu nie zajął stanowiska w sprawie uzgodnienia, a uzgodnienie organy uznały za dokonane na zasadzie art. 53 ust. 4 upzp. Natomiast Starosta B. w postanowieniu z 20 marca 2023 r., nr [...], zaopiniował projekt decyzji pozytywnie, stwierdzając, że inwestycja będzie realizowana na gruntach ornych klasy IIIb, jednak warunku o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 4 upzp nie stosuje się do inwestycji celu publicznego zakresu łączności publicznej (art. 50 ust. 1a upzp), zatem zasady ochrony gruntów rolnych nie stoją na przeszkodzie do zrealizowania planowanej inwestycji na gruntach wykorzystywanych na cele rolne i podlegających szczególnej ochronie na podstawie przepisów ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2409). Jak z tego wynika organ I instancji podjął, przed wydaniem decyzji, czynności zmierzające do uzyskania uzgodnień wymaganych przepisami upzp. Jednakże we wniosku o wydanie decyzji i załącznikach do niego Spółka wskazała, że działka częściowo zajęta na inwestycję posiada bezpośredni dostęp do drogi publicznej kategorii powiatowej, poprzez działkę stanowiącą drogę wewnętrzną będącą własnością gminy Olszanka. Z mapki przedłożonej przez inwestora wynika, że grunt zajęty pod planowane przedsięwzięcie znajduje się w odległości 6 m od granicy działki nr b stanowiącej pas drogowy ulicy [...] oraz od 2 m do 3,3 m od granicy działki nr c również sklasyfikowanej jako "dr" – drogi. Sama działka nr a, częściowo zajęta na planowaną inwestycję, graniczy z obiema wymienionymi działkami zaliczonymi w ewidencji gruntów i budynków do użytku gruntowego "drogi". Zaznaczyć należy, że z lp. 19 załącznika nr 1 "Zaliczanie gruntów do poszczególnych użytków gruntowych" do rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2024 r. poz. 219 ze zm.) wynika, że do użytku gruntowego o nazwie "drogi" (dr) zalicza się grunty w granicach pasów drogowych, w których są usytuowane drogi w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych [dalej: udp]. Wśród dróg publicznych powołana ustawa wymienia w szczególności drogi powiatowe i drogi gminne (art. 2 ust. 1 pkt 3, art. 2 ust. 1 pkt 4 udp). Drogi, parkingi oraz place przeznaczone do ruchu pojazdów, niezaliczone do żadnej z kategorii dróg publicznych i niezlokalizowane w pasie drogowym takiej drogi, są drogami wewnętrznymi (art. 8 ust. 1 udp). Natomiast z art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 320 ze zm.) wynika, że obiekty budowlane umieszczone przy drogach powinny być usytuowane w odległości od zewnętrznej krawędzi jezdni co najmniej: w terenie zabudowy: 6 m – w przypadku drogi gminnej, 8 m – w przypadku drogi powiatowej; poza terenem zabudowy: 15 m – w przypadku drogi gminnej, 20 m – w przypadku drogi powiatowej. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 28 sierpnia 2023 r., sygn. akt II OSK 884/22, ustalenie, czy w sprawie mamy do czynienia z lokalizacją inwestycji w obszarze przyległym do pasa drogowego powinno być oparte na kryterium odległościowym, względnie funkcjonalnym. Nawet dochowanie minimalnych kryteriów odległościowych obiektów względem drogi publicznej nie oznacza, że określona zmiana zagospodarowania terenu nie wymaga uzgodnienia z właściwym zarządcą drogi (wyrok NSA z 2 października 2015 r., sygn. akt II OSK 357/14). Uzgodnienie takie jest wymagane w sprawach przedsięwzięć, które oddziałują na obszar przyległy do pasa drogowego i samą drogę. Zdaniem Sądu ustawodawca nie sprecyzował pojęcia obszarów przyległych do pasa drogowego, dlatego w tym zakresie należy odnieść się do przepisów prawa materialnego, którymi są przepisy ustawy o drogach publicznych. Z art. 4 ust. 1 udp wynika, że pas drogowy to wydzielony liniami rozgraniczającymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym jest lub będzie usytuowana droga. Ponieważ ustawodawca nie zdefiniował szerokości pasa przyległego, to posługując się wykładnią funkcjonalną należy przyjąć, że inwestycje, które zlokalizowane są na działce przylegającej do drogi i które oddziałują na tę drogę wymagają uzgodnienia z zarządcą drogi. Jednak w rozpoznanej przez Sąd sprawie organ I instancji ani nie wystąpił o uzgodnienie projektu decyzji z właściwym rzeczowo i miejscowo zarządcą drogi ze względu na choćby tylko potencjalną możliwość oddziaływania inwestycji na drogę, ani nie wyjaśnił, że uzgodnienie takie było zbędne ponieważ obiekt budowlany nie będzie znajdował się w obszarze przyległym do pasa drogowego, względnie nie podniósł, że ewentualnego uzgodnienia Wójt musiałby dokonać "sam ze sobą", jako zarządcą drogi gminnej (art. 19 ust. 2 pkt 4 udp), a tym samym również zbędne byłoby uruchomienie trybu współdziałania organów z art. 106 kpa, do którego odwołuje się art. 53 ust. 5 upzp. Wobec powyższego w toku ponownie prowadzonego postępowania Wójt powinien w pierwszej kolejności, ze względu na istnienie pasów drogowych graniczących z działką w części przeznaczoną pod inwestycję, ustalić zarządców tych dróg, potem ustalić – czy konieczne jest uzyskanie uzgodnienia z art. 53 ust. 4 pkt 9 upzp, a to ze względu na występowanie obszarów przyległych do pasów drogowych i planowane zlokalizowanie inwestycji w niewielkiej odległości od granic działek sklasyfikowanych jako "dr", następnie, jeśli jest to wymagane – wystąpić do zarządcy drogi o stosowne uzgodnienie. Dopiero uzyskanie przez organ I instancji wszystkich potrzebnych (wymaganych przez przepisy) uzgodnień z art. 53 ust. 4 upzp, albo jednoznaczne wskazanie, że nie istnieje konieczność uruchomienia trybu współdziałania organów w poszczególnych przypadkach wymienionych w art. 53 ust. 4 upzp, uczyni dopuszczalnym merytoryczne rozpoznanie wniosku inwestora. Stąd decyzja lokalizacyjna została wydana przedwcześnie w tym sensie, że brak jest pewności, czy organ gminy prawidłowo wykonał czynności poprzedzające i warunkujące wydanie takiej decyzji. Stwierdzonej przez Sąd wadliwości decyzji Wójta nie dostrzegło Kolegium i nie doprowadziło, w ramach postępowania administracyjnego, do usunięcia powstałych wątpliwości albo do usunięcia wad w procesie podejmowania decyzji przez organ I instancji, korzystając przy tym z kompetencji wynikających z art. 136 § 1 kpa (poprzez przeprowadzenie postępowania uzupełniającego dowody i materiały zebrane w sprawie) lub art. 138 § 2 kpa (poprzez wydanie decyzji kasacyjnej) – zależnie od ustaleń i ocen podjętych przez SKO. W opisanym wyżej stanie sprawy zaskarżona decyzja Kolegium i poprzedzająca ją decyzja Wójta nie wymagają dalszej sądowej analizy ich legalności, ponieważ organy nie wykazały, że decyzja ustalająca lokalizację inwestycji celu publicznego mogła być zgodnie z prawem wydana wskutek wniosku inwestora z 13 lutego 2023 r. W toku ponownego rozpatrzenia sprawy organy powinny szczegółowo przeanalizować, które uzgodnienia z art. 53 ust. 4 upzp należy uzyskać przez rozpatrzeniem wniosku Spółki, uwzględniając przy tym wskazania Sądu zawarte w niniejszym uzasadnieniu (art. 153 ppsa). Ze względu na zaangażowanie skarżącego i liczne podniesione przez niego zarzuty dotyczące wad uchylonych obecnie decyzji, zdaniem Sądu, słusznym i prawidłowym będzie takie sformułowanie uzasadnienia decyzji, by strona mogła, odpowiednio do zasad z art. 8 kpa (budzenia zaufania) i art. 11 kpa (przekonywania), uzyskać odpowiedzi na swoje zarzuty i argumenty, a organ tym samym wykona też wymogi z art. 107 § 3 kpa. Z opisanych wyżej powodów Sąd orzekł, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa, jak w punkcie 1 wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 2 wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 ppsa, uwzględniając uiszczony przez skarżącego wpis od skargi w kwocie 500 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło