I SA/Op 123/17
PostanowienieWSA w Opolu2018-06-27
Skład orzekający: Krzysztof Błasiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej ponad określoną kwotę, złożony po prawomocnym oddaleniu poprzednich wniosków, może zostać uwzględniony w świetle zmiany okoliczności sprawy?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie, jeśli po prawomocnym oddaleniu poprzednich wniosków nastąpiła zmiana okoliczności dotyczących sytuacji finansowej i majątkowej skarżącego. W sytuacji, gdy skarżący wykazał, że jego obecne dochody i majątek nie pozwalają na uiszczenie pełnego wpisu od skargi kasacyjnej, a postępowania egzekucyjne nadal trwają, należy przyznać prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu ponad określoną kwotę.Stan faktyczny
Skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej ponad kwotę 500 zł, po tym jak jego poprzednie wnioski zostały oddalone, a postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy zostało utrzymane w mocy przez WSA. Skarżący przedstawił szczegółowe informacje o swojej obecnej sytuacji finansowej, w tym dochodach z emerytury i dzierżawy, które w całości podlegają egzekucji, a także o znacznym zadłużeniu i obciążeniu hipotekami posiadanych nieruchomości. Wskazał, że jest w stanie ponieść koszty wpisu od skargi kasacyjnej jedynie do kwoty 500 zł.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej ponad kwotę 500 zł.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu - Krzysztof Błasiak po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi P. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu (obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu) z dnia 20 grudnia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2012 r. do marca 2013 r., postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej ponad kwotę 500 zł.
W dniu 3 kwietnia 2017 r. P. O. (dalej jako skarżący), w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu (obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu) z 20 grudnia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2012 r. do marca 2013 r., sporządził wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości.
Postanowieniem z 28 kwietnia 2017 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy.
Prawomocnym postanowieniem z 6 lipca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu utrzymał w mocy powołane wyżej postanowienie referendarza, uznając tym samym wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy za bezzasadny. W uzasadnieniu Sąd zwrócił uwagę, że skarżący wybiórczo przedstawił swoją sytuację finansową i stan majątkowy, pomijając fakty istotne dla rzeczywistej oceny istotnych okoliczności sprawy.
W dniu 1 września 2017 r. skarżący ponownie sporządził wniosek o przyznanie prawa pomocy, tym razem poszerzając go o żądanie ustanowienia doradcy podatkowego.
Postanowieniem z dnia 20 września 2017 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu postanowieniem z dnia 29 grudnia 2017 r. uznał częściowo zasadność sprzeciwu i przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 500 zł.
Uzasadniając postanowienie Sąd powołał się na informacje wynikające z przekazanych dodatkowo na etapie składania sprzeciwu dokumentów (m.in.: postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia 29 lutego 2016 r., sygn. akt [...] o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości działalności gospodarczej skarżącego z uwagi na to, że majątek dłużnika nie wystarczał na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego, protokoły opisu i oszacowania nieruchomości i wyciągów z ksiąg wieczystych prowadzonych dla nieruchomości strony, w których uwidoczniono zabezpieczenia hipoteczne, a także dokumenty z postępowania egzekucyjnego potwierdzających fakt zlicytowania ruchomości w postaci samochodów wykorzystywanych w działalności gospodarczej, zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych skarżącego i zawiadomienia o zajęciu zabezpieczającym udziałów w spółce A Sp. z o.o.). Zatem zaprzestanie prowadzenia działalności przez skarżącego oraz trwające postępowania egzekucyjne, w toku którego doszło do licytacji ruchomości oraz rozpoczęła się egzekucja z jego nieruchomości, uznano za okoliczność uzasadniającą zwolnienie od kosztów wpisu sądowego od skargi powyżej kwoty 500 zł.
W dniu 14 czerwca 2018 r. skarżący sporządził wniosek o przyznanie prawa pomocy, tym razem ograniczając go do żądania zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej powyżej 500 zł.
Uzasadniając wniosek skarżący podniósł, że obecnie prowadzona działalność gospodarcza ogranicza się do dzierżawy stacji paliw, z której uzyskuje przychody w wysokości 2.800 zł netto. Przychody te po przekazywaniu na zajęte konto bankowe podlegają egzekucji dokonywanej przez komornika (skarżący wskazał przy tym, że wszystkie posiadane przez niego konta bankowe zostały zajęte przez komornika). Skarżący nadmienił także, iż poza wskazanymi przychodami z dzierżawy stacji paliw egzekucją objęty jest również cały jego majątek, w tym posiadane nieruchomości, które zostały obciążone hipotekami. Jednocześnie skarżący wykazał, że jego jedynym źródłem utrzymania są dochody z tytułu emerytury w wysokości 2.083,10 zł netto. Z tych dochodów – według jego oświadczenia – jest w stanie ponieść koszty wpisu od skargi kasacyjnej maksymalnie do kwoty 500 zł.
Z kolei w części wniosku zawierającej oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wskazał, że obecnie mieszka w domu będącym własnością żony (z którą jest w separacji), uzyskuje dochody miesięczne w wysokości 4.883,10 zł (z tytułu emerytury w wysokości 2.083,10 zł, z tytułu dzierżawy w kwocie 2.800 zł, które, jak wskazał w uzasadnieniu wniosku, w całości objęte są egzekucją pieniężną), posiada majątek w postaci: gruntu o powierzchni [...] m² z zabudowaniami (wartość wg oceny rzeczoznawcy - 3.474.000 zł; nieruchomość zabezpieczona hipoteką na kwotę około 43.000.000 zł), nieruchomości częściowo zabudowanej o powierzchni [...] m² (wartość wg wyceny rzeczoznawcy - 795.100 zł; nieruchomość zabezpieczona hipoteką na kwotę ok. 6.000.000 zł), gruntu częściowo zabudowanego o powierzchni [...] m² (m.in. stacja paliw; wartość wg rzeczoznawcy - 2.470 000 zł; nieruchomość zabezpieczona hipoteką na kwotę ok. 13.000.000 zł), udziałów w spółce z o.o. A o wartości nominalnej 47.500 zł (według oświadczenia Spółka nie prowadzi działalności, nie posiada majątku, obciążona jest długami). Ponadto skarżący oświadczył, że ponosi koszty związane ogrzewaniem, energią elektryczną i dostawą wody, leczeniem, dojazdami oraz zakupem żywności, odzieży, obuwia i usług telekomunikacyjnych w wysokości 1.330 zł miesięcznie. Ponadto oświadczył, że od czerwca 2018 r. zobowiązany jest do spłaty należności sądowych (w czerwcu 22 zł, w kolejnych miesiącach w kwotach po 50 zł).
W załączeniu do wniosku skarżący przedłożył kserokopie: decyzji ZUS z 1 marca 2018 r. o waloryzacji emerytury, przekazu pocztowego dotyczącego pobranej kwoty emerytury za miesiąc maj 2018 r., zeznań podatkowych PIT-36L i PIT-37 za rok 2017, wyciągu z rachunku bankowego prowadzonego w B, upomnienia wystawionego 13 kwietnia 2018 r. przez Urząd Gminy [...], w którym zażądano zapłaty zaległości w podatku od nieruchomości, zawiadomienia Sądu Rejonowego dla [...] o rozłożeniu należności sądowej w wysokości 522 zł na 11 rat.
Rozpatrując na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył, co następuje:
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Jako, że skarżący złożył ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być on rozpoznany w świetle unormowań zawartych w art. 165 P.p.s.a. zgodnie z którym postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
W ocenie referendarza na obecnym etapie okoliczności dotyczące sytuacji finansowej i majątkowej skarżącego zostały potwierdzone dokumentami źródłowymi i przemawiają za zwolnieniem skarżącego od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej ponad kwotę 500 zł, tj. zgodnie z żądaniem zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Dokonując obecnie oceny sytuacji finansowej i majątkowej skarżącego referendarz opierał się na informacjach wynikających z dokumentów przekazanych na etapie składania sprzeciwu od postanowienia referendarza z 20 września 2018 r. (postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia 29 lutego 2016 r., sygn. akt [...] o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości działalności gospodarczej skarżącego z uwagi na to, że majątek dłużnika nie wystarczał na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego, dokumenty z postępowania egzekucyjnego potwierdzające fakt zlicytowania ruchomości w postaci samochodów wykorzystywanych w działalności gospodarczej i zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych skarżącego, zawiadomienia o zajęciu zabezpieczającym udziałów w spółce A Sp. z o.o., protokoły opisu i oszacowania nieruchomości i wyciągów z ksiąg wieczystych prowadzonych dla nieruchomości skarżącego, w których uwidoczniono zabezpieczenia hipoteczne) oraz na kserokopiach dokumentów załączonych do niniejszego wniosku.
Zatem mając na względzie fakt zaprzestania prowadzenia działalności przez skarżącego oraz trwające postępowania egzekucyjne, w toku którego doszło do licytacji ruchomości oraz rozpoczęła się egzekucja z nieruchomości skarżącego, a także skalę obecnych dochodów, którymi jest w stanie dysponować (tj. dochodów tylko z tytułu emerytury w wysokości 2.083,10 zł) należało uznać, że skarżący nie ma możliwości uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, który w przedmiotowej sprawie wynosi 50.000 zł, zwłaszcza, że w równolegle prowadzonej sprawie o sygn. I SA/Op 171/17 wymagany jest wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 6.730 zł.
Konkludując, przedłożone dokumenty oraz wyjaśnienia skarżącego wykazały, że w sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające zmianę prawomocnego postanowienia w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy, albowiem ustalona sytuacja materialna skarżącego obecnie nie pozwala na uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej ponad kwotę 500 zł.
Mając powyższe na względzie orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło