I SA/Op 14/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, Wydział I w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Gerard Czech (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Roman Ciąglewicz sędzia NSA Jerzy Krupiński po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. C. P. Spółki z o.o. w O. o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu Marty Wojciechowskiej od rozpoznania sprawy o sygn. I SA/Op 14/11 w sprawie ze skargi A. C. P. Spółki z o.o. w O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 15 listopada 2010 r., nr (...) w przedmiocie określenia wysokości podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru postanawia: oddalić wniosek W toku rozpoznawania wniesionej przez A. C. P. Spółkę z o.o. w O. skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu nr (...), w przedmiocie określenia wysokości podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru, pełnomocnik strony skarżącej na pierwszej rozprawie dniu 20 kwietnia 2011 r. wniósł o wyłączenie ze składu rozpoznającego zawisłą sprawę sędziego tut. Sądu Martę Wojciechowską. Jako okoliczności uzasadniające złożony wniosek podał, iż wymieniona brała udział w rozpoznaniu przez WSA w Opolu sprawy o sygn. akt I SA/Op 172/08, i w tamtej podobnej do niniejszej sprawie, zapadło niekorzystne dla skarżącej rozstrzygnięcie. Zdaniem wnoszącego wniosek powyższa okoliczność może wskazywać na brak bezstronności tego sędziego. W związku z złożonym wnioskiem sędzia Marta Wojciechowska w dniu 26 kwietnia 2011 r. złożyła oświadczenie, iż brak jest podstaw do wyłączenia jej od rozpoznawania zawisłej sprawy na mocy art. 18 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wskazując jednocześnie, że nie zachodzą również przyczyny wyłączenia z art. 19 tej ustawy, które mogły by wywołać wątpliwości co do jej bezstronności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wyłączenia sędziego jest jedną z gwarancji procesowych, która ma zapewnić jego bezstronność i niemożność wywierania na niego jakichkolwiek nacisków w celu uzyskania w danej sprawie orzeczenia o określonej treści. Sędzia podlega wyłączeniu z mocy ustawy w przypadkach określonych w art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – powoływanej dalej jako p.p.s.a. - to jest w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Nadto sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi, a powody wyłączenia trwają także po ustaniu uzasadniającego je małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli. Ustawodawca przewidział również możliwość wyłączenia sędziego niezależnie od w/w przyczyn, a mianowicie na żądanie sędziego lub na wniosek strony, jeżeli istnieją tego rodzaju okoliczności, które mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie (art. 19 p.p.s.a.). Regulacja tej treści oznacza, że wyłączenie konkretnego sędziego może nastąpić z przyczyn wiążących się z jego osobą. Zatem wniosek złożony na podstawie tego przepisu powinien zawierać wskazanie osoby konkretnego sędziego z podaniem przyczyn i okoliczności uzasadniających jego wyłączenie. W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącej wskazał takiego sędziego, a jako przyczynę jego wyłączenia podał fakt brania przez niego udziału w rozstrzyganiu jej skargi na decyzję tego samego organu administracji publicznej, która to sprawa była podobna do obecnie rozstrzyganej i w której zapadło niekorzystne dla strony rozstrzygnięcie. Wskazane przez pełnomocnika okoliczności nie spełniają jednak żadnej z przesłanek wyłączenia sędziego sądu administracyjnego z mocy prawa, jak również nie wskazują na zaistnienie okoliczności wymienionych w art. 19 p.p.s.a. Zgonie z przywołanymi wyżej regulacjami sędzia jest wyłączony z mocy prawa od udziału w sprawie, gdy wcześniej wydał orzeczenie w sprawie tożsamej ze sprawą, która jest obecnie rozpoznawana. O tożsamości spraw sądowoadministracyjnych rozstrzyganych przez sąd, można mówić zaś wtedy, gdy odnoszą się do spraw, których przedmiotem rozstrzygnięcia są te same prawa i obowiązki, dotyczące tego samego podmiotu, wynikające z określonych norm prawnych, które były przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu. Sędzia jest zatem wyłączony z mocy prawa, jeżeli wcześniej brał udział w rozstrzyganiu konkretnej, indywidualnej sprawy, tożsamej ze sprawą zawisłą obecnie przed sądem administracyjnym. (por. postanowienie NSA z dnia 16 marca 2004 r., sygn. akt: GZ 4/2004, ONSAiWSA 2004/1/7), W realiach obecnie rozpatrywanej sprawy o sygn. akt I SA/Op 14/11 oraz sprawy, na którą powołał się pełnomocnik strony tj. sprawy o sygn. akt I SA/Op 172/08 w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia celnego co do klasyfikacji taryfowej i wartości celnej towaru, nie mamy do czynienia z tak rozumianą tożsamością spraw. Występuje w nich wprawdzie tożsamość podmiotów (skarżącej oraz organu), lecz brak jest tożsamości przedmiotu, jako że przedmiotem kontroli sądu były różne decyzje administracyjne odnoszące się do odmiennych stanów faktycznych. Na te okoliczności wskazywał także pełnomocnik skarżącej, stwierdzając we wniosku o wyłącznie sędziego, iż sprawy te są do siebie podobne. Nie może stanowić okoliczności uzasadniającej wyłączenie sędziego także to, że strona jest niezadowolona z zapadłych wcześniej rozstrzygnięć, w których uczestniczył objęty wnioskiem sędzia. Sam fakt, iż sędzia uczestniczył w rozpoznaniu sprawy, w której wydany został dla strony niekorzystny wyrok, nie stanowi wystarczającej przesłanki uzasadniającej, w myśl powołanego wyżej art. 19 p.p.s.a. wyłączenie sędziego od orzekania w niniejszej sprawie. Zasadności wniosku o wyłączenie sędziego nie może uzasadniać bowiem subiektywne przekonanie strony co do braku bezstronności sędziego, nie poparte jednocześnie jakimikolwiek dowodami (por. postanowienie NSA z dnia 29 kwietnia 2009 r., sygn. akt I OSK 720/08, LEX nr 575375). W tym miejscu wskazać również należy, że przepisy regulujące tok postępowania przed sądem administracyjnym zapewniają stronie ochronę przed ewentualnymi naruszeniami w zakresie braku należytego obiektywizmu wydanego orzeczenia, zatem samo przeświadczenie strony, że sędzia prowadzi proces wadliwie, nieobiektywnie czy też stronniczo, nie jest przesłanką żądania jego wyłączenia. Strona może bowiem zwalczać nieprawidłowe - jej zdaniem - orzeczenie wydane przez sąd I instancji, wykorzystując przysługujące jej środki odwoławcze (por. postanowienie NSA z dnia 6 sierpnia 2009 r., sygn. akt II OZ 648/2009, niepubl. LEX nr 555970), z której to możliwości skarżąca skorzystała w przywołanej sprawie o sygn. akt I SA/Op 172/08. Mając powyższe na względzie postanowiono jak w sentencji.