I SA/Op 141/24
WyrokWSA w Opolu2024-03-28
Skład orzekający: Beata Kozicka, Tomasz Judecki, Remigiusz Mazur
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przeznacza część działki właściciela pod tereny rolne, drogi publiczne i tereny zieleni urządzonej, narusza prawo, w szczególności zasady sporządzania planu, zgodność z studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz konstytucyjne zasady równości i proporcjonalności, a także prawo własności?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie narusza prawa. Plan miejscowy jest zgodny ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, ponieważ pojęcie 'strefa mieszkaniowa' w studium obejmuje również tereny dróg publicznych i zieleni urządzonej. Przeznaczenie części działki pod te cele, a także pod tereny rolne, nie narusza prawa własności ani konstytucyjnych zasad równości i proporcjonalności, ponieważ ingerencja w prawo własności jest niezbędna, proporcjonalna i uzasadniona interesem publicznym, a także uwzględnia istniejący sposób zagospodarowania terenu.Stan faktyczny
Właścicielka działki nr a w Opolu zaskarżyła uchwałę Rady Miasta Opola w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Malina II". Zarzuciła, że plan przeznacza jej działkę pod tereny rolne (4R), drogi publiczne (2KDL) i tereny zieleni urządzonej (2ZP), co jest sprzeczne ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, narusza zasady sporządzania planu, przekracza władztwo planistyczne oraz narusza konstytucyjne zasady równości i proporcjonalności, a także prawo własności. Skarżąca domagała się stwierdzenia nieważności uchwały w tej części.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Judecki (spr.) Asesor sadowy WSA Remigiusz Mazur Protokolant St. referent Marta Gajowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2024 r. sprawy ze skargi A. B. na uchwałę Rady Miasta Opola z dnia 26 maja 2022 r., Nr LV/1027/22 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę.
A. B. (dalej także jako: "Skarżąca"), reprezentowana przez radcę prawnego O. S., zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu uchwałę Rady Miasta Opole z dnia 26 maja 2022 r., Nr LV/1027/22, w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Malina II" w Opolu (Dz. Urz. Woj. Opol. z 2022 r. poz. 1625 - zwaną dalej także: "Planem miejscowym", "Uchwałą").
Skarżąca, działając na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (obecnie: Dz. U. z 2023 r. poz. 40, z późn. zm. – dalej jako: "u.s.g.") złożyła w dniu 11 grudnia 2023 r. (data wpływu do Sądu 11 stycznia 2024 r.) skargę na opisany we wstępie akt prawa miejscowego w części tekstowej i graficznej w zakresie w jakim wyznaczył on, na działce nr a, obręb M., stanowiącej własność A. B., tereny oznaczone symbolami 4R (tereny rolnicze), 2KDL (tereny dróg publicznych - ulice lokalne) oraz 2ZP (tereny zieleni urządzonej).
Skarżąca zarzuciła Uchwale naruszenie art. 9 ust. 4 w zw. z art. 15 ust. 1 i art. 20 ust. 1 w zw. z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (w dacie podjęcia zaskarżonej Uchwały: Dz. U. z 2022 r. poz. 503 - dalej jako: "u.p.z.p.") z uwagi na sprzeczność z ustaleniami uchwały Nr LXVI/1248/18 Rady Miasta Opole z dnia 5 lipca 2018 r. w sprawie uchwalania studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Opola (dalej jako: "Studium"). Uchybienie to polegało - w jej ocenie - na przeznaczeniu terenu działki nr a w Planie miejscowym pod tereny oznaczone symbolami 4R (tereny rolnicze), 2KDL (tereny dróg publicznych - ulice lokalne) oraz 2ZP (tereny zieleni urządzonej), podczas gdy w Studium (str. 195) są to tereny objęte strefą mieszkaniową oznaczoną symbolem 26.1.M. o funkcji mieszkaniowej jednorodzinnej i usługowej (bez terenów rolniczych i bez przeznaczenia pod drogi publiczne). Zarzuciła naruszenie przepisów art. 2 pkt 5 u.p.z.p. w zw. z art. 6 pkt 1 i 9c ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1899, z późn. zm. - dalej jako: "u.g.n.") i art. 10 ust. 2 pkt 6 i 7 u.p.z.p. bo - w jej ocenie - drogi publiczne i zieleń urządzona, jako inwestycje celu publicznego, winny być uprzednio określone i wskazane w Studium, podczas gdy takich oznaczeń dla terenu jej działki nr b Studium nie zawiera.
Dalej Skarżąca zarzuciła Uchwale przekroczenie granic władztwa planistycznego i zasad jej sporządzenia oraz naruszenie konstytucyjnych zasad: równości i proporcjonalności. W ich ramach Skarżąca zarzuciła Uchwale naruszenie art. 1 ust. 2 pkt 7 i 9, art. 1 ust. 3 i art. 6 ust. 1 i 2 pkt 2 w zw. z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. oraz art. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i 2 oraz art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. poprzez przeznaczenie całej powierzchni działki nr a, obręb M. na tereny oznaczone symbolami: 4R, 2KDL i 2ZP, wykluczające jakąkolwiek zabudowę na całym jej obszarze, tym samym nie uwzględniając jej interesu prywatnego w żadnym stopniu i naruszając konstytucyjne zasady: proporcjonalności i równości. Podniesione w petitum skargi zarzuty zostały następnie rozwinięte w uzasadnieniu skargi.
W pierwszej kolejności Skarżąca wskazała na legitymację w sprawie wynikającą z bycia właścicielem działki nr a, obręb M., księga wieczysta nr [...], której odpis załączyła do skargi. Dalej, uzasadniając zarzut sprzeczności Planu miejscowego ze Studium, zestawiła z sobą funkcje terenu wynikające z obu aktów planistycznych: rolniczą (z Planu miejscowego - "tereny rolnicze oznaczone symbolem 4R, z wyłączeniem jakiejkolwiek zabudowy") z mieszkaniową jednorodzinną i usługową (z Studium - "tereny objęte strefą mieszkaniową oznaczoną symbolem 26.1.M o funkcji mieszkaniowej jednorodzinnej i usługowej") i stwierdziła ich całkowitą sprzeczność. Jedno z nich dopuszcza a drugie wyklucza zabudowę. Także przeznaczenie w Planie miejscowym części jej działki pod: 2KDL ("drogi publicznej - ulice lokalne") i 2ZP ("teren zieleni urządzonej") uznała za przeznaczenie wykluczające zabudowę jednorodzinną i usługową, którą dopuszczono w Studium. Ponadto - w jej ocenie - przeznaczenie 2KDL i 2ZP winno być uprzednio wskazane w części graficznej Studium ponieważ jest to przeznaczenie na cele publiczne. Tego zaś w Studium zaniechano. Na poparcie swojego stanowiska powołała szereg wyroków sądów administracyjnych.
Dalej, uzasadniając zarzuty przekroczenia granic władztwa planistycznego i zasad sporządzenia Planu miejscowego oraz naruszenia konstytucyjnych zasad równości i proporcjonalności, zestawiła konkretne fakty przemawiające – w jej ocenie - przeciw wyłączeniu spod zabudowy całego obszaru działki nr a m.in.: powierzchnię ("0,2960 ha"), wymiary ("szerokość ok. 18 m i długość ok. 158 m") i klasę użytku ("RV") działki nr a; zgodność z kierunkami rozwoju miasta Opola pod tereny mieszkaniowe i usługowe; istniejącą w sąsiedztwie lub powstającą nową zabudowę "[...]"; "dogodny dojazd zarówno od ul. [...] i ul. [...]"; "bliskość(...) koniecznych mediów" oraz brak zadrzewień. Stwierdziła, że zabudowa działki nr a jest realna i zasadna. Część jej działki wyznaczona pod teren rolny "nie spełni żadnych funkcji rolniczych, ponieważ ma zbyt małą powierzchnię dla jakiejkolwiek rentownej produkcji rolnej". Zakwestionowała przebieg drogi 2KDL przez jej działkę twierdząc, że nie było to jedyne możliwe rozwiązanie przedstawiając dwa warianty przebiegu drogi brane pod uwagę w toku procedury planistycznej. Krytycznie odniosła się do uzasadnienia przyczyn nieuwzględnienia uwag zgłoszonych do projektu planu uznając argumentację organu (traktującą teren jej działki za ewentualne "przyszłościowe tereny rozwojowe po zrealizowaniu projektowanej zabudowy", czy też wskazującą na ograniczenia wynikające z sąsiedztwa rzeki C.) za chybioną, dzielącą właścicieli na dwie kategorie: lepszą, która może już teraz zrealizować zabudowę i gorszą, która musi czekać. Sprzeciwiła się uznaniu za rzekę w rzeczywistości "rowu melioracyjnego", w którym woda gromadzi się tylko okresowo. Na poparcie swojego stanowiska przytoczyła kolejne wyroki sądów administracyjnych.
Z podanych w skardze powodów wniosła: o stwierdzenie nieważności zaskarżonej Uchwały w części tekstowej i graficznej w zakresie, w jakim na działce nr a, obręb M., wyznaczono tereny oznaczone symbolami 4R (tereny rolnicze), 2KDL (tereny dróg publicznych - ulice lokalne) oraz 2ZP (tereny zieleni urządzonej); o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych; o przeprowadzenie wskazanych w skardze dowodów z odpisu księgi wieczystej nr [...] (na okoliczność prawa własności działki nr a), wypisu z rejestru gruntów działki nr a (na okoliczność klasy bonitacyjnej) i z wniesionych przez nią uwag oraz stanowiska organu (na okoliczność faktu wniesienia i ich treści).
W odpowiedzi na skargę Gmina Opole wniosła o jej oddalenie. Odniosła się obszernie i szczegółowo do podniesionych w skardze zarzutów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm. - dalej jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Sądowa kontrola aktów prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa, dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności. Badana jest zatem wyłącznie legalność aktu administracyjnego. W myśl art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 tej ustawy, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Natomiast, w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części, sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który nie miał w sprawie zastosowania.
Na zakres rozpoznania sprawy sądowoadministracyjnej rzutuje w pierwszej kolejności kryterium podmiotowe - kryterium legitymacji do skutecznego złożenia skargi. Legitymację tę określa art. 101 ust. 1 u.s.g. Skarga wniesiona została właśnie w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., który w niniejszej sprawie znajduje zastosowanie w jego aktualnym brzmieniu, nadanym ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935), który stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Aktualnie, inaczej niż przed ww. nowelizacją, nie jest wymagane uprzednie spełnienie przez skarżącego warunku bezskutecznego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa i zachowania w związku z tym określonego terminu do wniesienia skargi. Powołując się na naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia, wnoszący skargę w trybie art. 101 u.s.g. powinien wykazać, że w konkretnym przypadku istnieje związek między jego własną, prawnie gwarantowaną (a nie wyłącznie faktyczną) sytuacją a zaskarżoną przezeń uchwałą. Związek ten musi polegać na tym, że uchwała narusza (pozbawia lub ogranicza) jego interes prawny lub uprawnienie, albo jako indywidualnego podmiotu, albo jako członka określonej wspólnoty samorządowej.
Przenosząc powyższe na grunt kontrolowanej sprawy Sąd stwierdza, że przysługujące Skarżącej prawo własności nieruchomości położonej w obrębie M., gmina O., oznaczonej geodezyjnie jako działka nr a, nr księgi wieczystej [...], położonej na terenie objętym kwestionowanym ustaleniem planistycznym, implikuje naruszenie jej interesu prawnego przez Plan miejscowy. Ograniczenie prawa własności, które następuje w wyniku przeznaczenia w Planie miejscowym należącej do niej nieruchomości pod tereny rolnicze 4R, tereny dróg publicznych - ulice lokalne 2KDL i tereny zieleni urządzonej 2ZP, niewątpliwie oznacza, że interes prawny Skarżącej został naruszony. Wobec powyższego Sąd uznał, że skarga jest dopuszczalna.
Przed merytorycznym jej rozpoznaniem Sąd wziął pod uwagę następujące kwestie prawne natury ogólnej:
Posiadanie opisanej powyżej legitymacji do wniesienia skargi samo w sobie nie przesądza jeszcze o tym, że władcza ingerencja organu planistycznego w tak rozumiany interes prawny nastąpiła z naruszeniem prawa. Innymi słowy ustalenie, iż doszło do naruszenia interesu prawnego skarżącego przez uchwałę organu gminy, choć stanowi warunek konieczny rozpoznania skargi, to jednak nie jest wystarczające do uwzględnienia skargi na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., tj. do stwierdzenia nieważności uchwały bądź stwierdzenia, że została wydana z naruszeniem prawa.
Ustalenie to pozwala sądowi dokonać oceny zasadności skargi w zakresie naruszenia przepisów prawa przez kwestionowany akt, zaś uwzględnienie skargi nastąpi wówczas, gdy sąd stwierdzi, że wraz z naruszeniem interesu prawnego skarżącego doszło do naruszenia obiektywnego porządku prawnego. Natomiast w przypadku, gdy naruszony został interes prawny lub uprawnienie skarżącego, ale odbyło się to w granicach obowiązujących przepisów prawa, sąd skargę oddala (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2011 r., sygn. akt II OSK 1208/11).
Ponadto zaznaczyć trzeba, że w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. sąd orzeka jedynie w "granicach" interesu prawnego skarżącego. Jeśli zatem skarżący wywodzi swój interes z prawa własności nieruchomości, to badanie legalności planu dokonywane jest tylko w odniesieniu do tej jego części, która dotyczy tej nieruchomości (por. wyrok NSA z dnia 16 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2303/15).
Wyjaśnić też trzeba, że ocena legalności miejscowego planu zagospodarowania dokonywana jest z uwzględnieniem regulacji art. 28 ust. 1 u.p.z.p. Zgodnie z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. nieważność planu miejscowego w całości lub części powodują istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu jego sporządzania oraz naruszenie właściwości organów w tym zakresie. Dokonywana na tej podstawie sądowa kontrola władztwa planistycznego nie może dotyczyć badania celowości, racjonalności czy słuszności przyjętych przez organy gminy rozwiązań planistycznych. Ogranicza się ona wyłącznie do badania zgodności z prawem w zakresie przestrzegania właściwości organów, zasad planowania oraz określonej ustawą procedury planistycznej.
Z treści wskazanej regulacji art. 28 ust. 1 u.p.z.p. jednoznacznie wynika, że ustawodawca rozróżnia pojęcie "zasad sporządzania planu" oraz "trybu jego sporządzania". Tryb postępowania odnosi się do sekwencji czynności podejmowanych w celu doprowadzenia do uchwalenia planu miejscowego, a zasady sporządzania aktu planistycznego dotyczą problematyki merytorycznej, czyli zawartości tego aktu (część tekstowa i graficzna, inne załączniki), zawartych w nim ustaleń, a także standardów dokumentacji planistycznej. Dostrzec przy tym należy, że ustawodawca zarówno co do naruszenia zasad, jak i trybu sporządzania miejscowego planu wprowadził jako przesłankę stwierdzenia nieważności - istotność naruszenia. Nie każde zatem naruszenie w tym zakresie będzie skutkowało nieważnością aktu planistycznego, lecz tylko to, które ma charakter istotny.
Przechodząc od tych ogólnych rozważań do merytorycznej oceny zasadności skargi wskazać należy:
A. B. zaskarżyła Uchwałę w części, tj. w zakresie, w jakim przeznacza ona teren jej nieruchomości, oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr a pod tereny rolnicze 4R, tereny dróg publicznych – ulice lokalne 2KDL i tereny zieleni urządzonej 2ZP, na które to przeznaczenia Skarżąca się nie zgadza. W sprawie istota sporu sprowadza się do tego, czy w odniesieniu do działki Skarżącej doszło do naruszenia przepisów prawa. Szereg zarzutów skargi można podzielić na dwie zasadnicze grupy. Pierwsze koncentrują się na wykazaniu sprzeczności Planu miejscowego z rozwiązaniami przyjętemu w Studium. Skarżąca twierdzi, że wymóg zgodności Planu miejscowego ze Studium nie został dotrzymany. W drugiej grupie mieszczą się zarzuty przekroczenia granic władztwa planistycznego i zasad sporządzenia Planu miejscowego, w tym naruszenia konstytucyjnych zasad: równości i proporcjonalności.
W pierwszej kolejności Sąd odniesie się do zarzutu istnienia sprzeczności Planu miejscowego ze Studium.
Zgodnie z art. 9 ust. 4 u.p.z.p. ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. W świetle art. 20 ust. 1 u.p.z.p. plan miejscowy uchwala rada gminy, po stwierdzeniu, że nie narusza on ustaleń studium, rozstrzygając jednocześnie o sposobie rozpatrzenia uwag do projektu planu oraz sposobie realizacji, zapisanych w planie, inwestycji z zakresu infrastruktury technicznej, które należą do zadań własnych gminy, oraz zasadach ich finansowania, zgodnie z przepisami o finansach publicznych. Część tekstowa planu stanowi treść uchwały, część graficzna oraz wymagane rozstrzygnięcia stanowią załączniki do uchwały. Przepisy powyższe w sposób jasny ustalają relacje, pomiędzy studium uwarunkowań i kierunków przestrzennego zagospodarowania gminy a planem miejscowym. Użyty w art. 20 ust. 1 u.p.z.p. zwrot "nie narusza" oznacza, że pomiędzy treścią ustaleń obu aktów planistycznych nie musi zachodzić pełna zgodność, wystarczy aby nie było sprzeczności pomiędzy tymi ustaleniami. Przenosząc powyższe na grunt kontrolowanej Uchwały Sąd stwierdza:
Według Planu miejscowego teren działki nr a oznaczono symbolami planistycznymi: 4R (tereny rolnicze), 2KDL (tereny dróg publicznych - ulice lokalne) i 2ZP (tereny zieleni urządzonej).
Teren 2KDL ma przeznaczenie podstawowe - tereny dróg publicznych - ulice lokalne, uzupełniające – uzbrojenie terenu (por. § 5 ust. 65 pkt 2, 3 i 14 lit. b Planu miejscowego). W Planie miejscowym jest pasem terenu wydzielonym pod drogę publiczną o znaczeniu lokalnym o szerokości w liniach rozgraniczających min. 15 m. Obejmuje nie tylko środkową część działki Skarżącej, którą przecina równoleżnikowo, ale także tereny wielu innych działek położonych w sąsiedztwie działki nr a (razem 173,4 a) w kierunku północno - wschodnim i zachodnim.
Część działki nr a, na północ od terenu przeznaczonego pod drogę publiczną 2KDL, ma w Planie miejscowym przeznaczenie: podstawowe - tereny zieleni urządzonej, uzupełniające - tereny sportu i rekreacji, tereny wód powierzchniowych śródlądowych, uzbrojenie terenu, z zakazem lokalizacji wolnostojących budynków gospodarczych i garażowych, zakazem lokalizacji budowli rolniczych i budynków, z zakazem lokalizacji zabudowy i oznaczenie 2ZP (por. § 5 ust. 32 pkt 3, 8 lit. c, pkt 14 lit. b Planu miejscowego). Podobnie jak w przypadku drogi 2KDL, pod tereny zieleni urządzonej 2ZP przeznaczono nie tylko północną część działki Skarżącej, ale także tereny działek sąsiednich (razem 200,5 a), leżących na północ od drogi 2KDL, wzdłuż rzeki C. (w Planie miejscowym jest to teren oznaczony został symbolem 8WS - tereny wód powierzchniowych śródlądowych).
Z kolei część działki nr a, na południe od terenu przeznaczonego pod drogę 2KDL, otrzymała w Planie miejscowym przeznaczenie: podstawowe - tereny rolnicze, uzupełniające - tereny zieleni urządzonej, tereny wód powierzchniowych śródlądowych, uzbrojenie terenu, z zakazem lokalizacji wolnostojących budynków gospodarczych i garażowych, zakazem lokalizacji budowli rolniczych i budynków, oznaczone symbolem 4R (por. § 5 ust. 30 pkt 3, 8 lit. c, pkt 14 lit. a Planu miejscowego). Także i w tym przypadku pod tereny rolnicze 4R przeznaczono nie tylko część działki Skarżącej ale także tereny działek sąsiednich, które leżą na południe od drogi publicznej 2KDL.
Powyższe ustalenia potwierdza przedłożony z odpowiedzią na skargę Wyrys z planu miejscowego dla działki Skarżącej (k. 38 akt sądowych).
W skardze o ile prawidłowo wskazano, że wg wytycznej ze str. 195 Studium teren działki nr a to: "strefa mieszkaniową oznaczona symbolem 26.1.M" (co jest niesporne), o tyle już fragmentarycznie odniesiono to oznaczenie do całości tego aktu.
Tymczasem istota sporu sprowadza się właśnie do tego, jakie normatywne znaczenie lokalny prawodawca przypisał temu wyrażeniu w Studium. Według Skarżącej są to tereny o funkcji mieszkaniowej jednorodzinnej i usługowej. Jak twierdzi jest sprzeczne ze Studium przeznaczenie w Planie miejscowym terenu jej działki pod: tereny rolnicze 4R, drogę publiczną 2KDL oraz tereny zieleni urządzonej 2ZP, tym bardziej, że tereny drogi publicznej i zieleni urządzonej jako inwestycje celu publicznego powinny być uprzednio określone i wskazane w Studium. Jak wskazuje Skarżąca, takich oznaczeń w Studium, dla terenu jej działki, nie ma. Ze stanowiskiem tym nie godzi się Gmina, akcentując, że jest wręcz przeciwnie. Gmina, która jest przeciwnego zdania twierdzi, że w pojęciu strefa mieszkaniowa 26.1.M. mieszczą się użyte w Planie miejscowym ww. przeznaczenia. Kluczowa w sprawie jest zatem analiza normatywnego wyrażenia "strefa mieszkaniowa", bo ta kwestia decyduje o stopniu związania Planu miejscowego postanowieniami Studium, a tym samym o trafności lub nie zarzutów skargi.
Sąd dokonał analizy postanowień Studium. W jego części tekstowej, zatytułowanej: Kierunki zagospodarowania przestrzennego, wskazano kolejno m.in., że:
1) w pkt 1 pn. Kierunki zmian w strukturze przestrzennej miasta oraz w przeznaczeniu terenu, w ppkt 1.2. pn. Kierunki zmian w strukturze funkcjonalno-przestrzennej miasta czytamy: "(...) Na mapie Kierunki zagospodarowania przestrzennego w skali 1:10 000 (...) przedstawiono podział struktury funkcjonalno-przestrzennej, ograniczony do sześciu stref: usługowo-mieszkaniowej, mieszkaniowej, usługowej, aktywności gospodarczych, zieleni i wód powierzchniowych, infrastruktury technicznej. Jest to ogólny, syntetyczny podział miasta na strefy o dominujących kierunkach rozwoju, pozwalający na wskazanie czytelnych kierunków rozwoju. (...) Strefa mieszkaniowa obejmuje najwięcej obszarów miasta. Są to tereny, które zgodnie z wynikami badań fizjograficznych są najbardziej odpowiednie do zabudowy, bezpieczne (poza strefą zagrożenia powodziowego), a poza tym w dużej mierze już przeznaczone na taką funkcję. Najważniejszymi kierunkami polityki przestrzennej są: - sukcesywne eliminowanie uciążliwego przemysłu, - wzbogacanie o infrastrukturę społeczną, - zagospodarowanie strefy zielenią urządzoną (parki, skwery, zieleńce itd.), - realizacja zabudowy na terenach o zróżnicowanej własności gruntów postępująca sukcesywnie wraz z realizacją ciągów komunikacyjnych, - realizacja zabudowy po uprzednim wyposażeniu terenu w niezbędną infrastrukturę techniczną" (k. 32 akt sądowych, str. 139 – 140 Studium). Zaznaczono: "(...) przyjęto za wiążące zapisy umieszczone w opisach poszczególnych jednostek urbanistycznych (...). Określone funkcje poszczególnych stref w jednostkach urbanistycznych wskazują dominujący sposób użytkowania terenów" (k. 33 akt sądowych, str. 141 Studium);
2) w pkt. 2 pn. Kierunki i wskaźniki dotyczące zagospodarowania oraz użytkowania terenów, w tym tereny przeznaczone pod zabudowę oraz tereny wyłączone spod zabudowy, ppkt 2.1. pn. Ogólne założenia dla "Terenów przeznaczonych pod zabudowę" przewidziano m.in.: "(...) wyposażenie terenów mieszkaniowych w komunikację, infrastrukturę techniczną, społeczną oraz zieleń urządzoną" (k. 34 akt sądowych, str. 205 Studium); "(...) Najważniejsze kierunki polityki przestrzennej obejmują: - stworzenie systemu zieleni miejskiej uwzględniającego różne formy zieleni (lasy, łąki, grupy zadrzewień, parki miejskie, szpalery i aleje drzew, bulwary), - połączenie zieleni z istniejącymi wodami powierzchniowymi (k. 35 akt sądowych, str. 208 Studium); "(...) Parki, skwery, zieleńce (...) Wszystkie osiedla mieszkaniowe powinny mieć ogólnodostępny teren zieleni urządzonej wraz z urządzeniami rekreacyjnymi (...) Na terenach zwartej zabudowy wprowadza się obowiązkowe aleje i szpalery drzew, zieleńce i inne formy kompozycyjne jako towarzyszące głównym ciągom komunikacyjnym pieszym i drogowym szczególnie w strefie mieszkaniowo-usługowej i mieszkaniowej. Ważne jest również, aby wzdłuż głównych i zbiorczych ulic wprowadzać zieleń wysoką, minimum w formie szpalerów" (k. 35 akt sądowych, str. 209 Studium);
3) w pkt. 5 pn. Kierunki rozwoju systemów komunikacji i infrastruktury technicznej, ppkt 5.1. pn. Komunikacja drogowa stwierdzono m.in.: "(...) Uzupełniający układ dróg stanowią ciągi komunikacyjne w poszczególnych jednostkach urbanistycznych, które obejmują niższe klasy techniczne, czyli drogi lokalne, dojazdowe i ciągi pieszojezdne" (k. 36 akt sądowych, str. 234 Studium);
4) w pkt 6 pn. Obszary, na których rozmieszczone będą inwestycje celu publicznego o znaczeniu lokalnym postanowiono, że: "(...) Obszary, na których znajdują się lub będą rozmieszczone inwestycje celu publicznego o znaczeniu lokalnym, przewidzianego do realizacji w Opolu, usytuowane są na terenie całego miasta". Podstawą ich realizacji mają być zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzje o lokalizacji inwestycji celu publicznego. W tabeli nr 42 wskazano: "Inwestycje celu publicznego o znaczeniu lokalnym rozmieszczone w Opolu" i ich "lokalizację", w tym: "tereny dróg publicznych (...) w granicach wszystkich jednostek urbanistycznych" oraz "tereny zieleni urządzonej (...) w strefach mieszkaniowych (k. 36 akt sądowych, str. 245 Studium);
5) w pkt 8 pn. Obszary, dla których obowiązkowe jest sporządzenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ppkt 8.3 pn. Obszary przestrzeni publicznej zamieszczono wykaz m.in. planowanych przestrzeni publicznych, ujętych w tabeli 46, którymi są m.in.: parki, skwery, zieleńce, ulice, planowane we wszystkich jednostkach urbanistycznych (l.p. 6 i 9 Tabeli nr 46). Wyjaśniono przy tym, że: "(...) Nie ma (...) możliwości wyznaczenia wszystkich obszarów, ponieważ skala studium nie pozwala na określenie np. wszystkich ulic, tym bardziej, że część z nich będzie dopiero miała ustalone linie rozgraniczające w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego" (k. 37 akt sądowych, str. 252 Studium). Przyjęto, że: "(...) w miejscowych planach (...) tereny (...) projektowanych dróg publicznych, placów oraz zieleni urządzonej określa się jako przestrzeń publiczną" (ibidem).
W Studium, w jego części tekstowej zatytułowanej: Uzasadnienie, wskazano cele polityki przestrzennej w tym m.in.: osiedla mieszkaniowe mają zapewniać mieszkańcom dostęp do terenów zieleni urządzonej i wyposażone są w infrastrukturę komunikacyjną i techniczną, cechują się wysokimi walorami kompozycyjno-estetycznymi, zieleń kształtowana jako system mający na celu znaczne zwiększenie udziału zieleni szczególnie wysokiej w mieście, komunikacja i infrastruktura jako nowoczesne systemy wymagają stworzenia czytelnego układu komunikacyjnego i stworzenia systemu ścieżek rowerowych w mieście powiązanego z systemem zieleni (por. k. 38 akt sądowych, str. 269 Studium). W pkt 4. pn. Zgodność planów miejscowych z ustaleniami studium stwierdzono m.in., że: "(...) Sieć komunikacyjna studium jest obowiązująca, ale stanowi jedynie ideogram. W planach miejscowych zachowane muszą być rezerwy terenu pod obwodnice i trasy, jednakże parametry dróg i ich dokładne przebiegi wynikać będą ze szczegółowej analizy granic własności, uwarunkowań fizjograficznych, lokalnych uwarunkowań i rozwiązań projektowych" (k. 38 akt sądowych, str. 270 Studium).
Według załącznika graficznego do Studium nr 3, pn. Kierunki zagospodarowania przestrzennego, teren działki nr a wchodzi w skład obszaru oznaczonego kolorem brązowym, symbolem 26.1.M. Został on opisany w legendzie rysunku jako: "strefa "M" mieszkaniowa" (k. 30 akt sądowych Wyrys ze Studium w obrębie działki Skarżącej oraz Studium z rysunkami udostępnione na stronie: https://www.bip.um.opole.pl/miasto-opole,42_245).
Z powyższego wynika, że w Studium ustalono kierunki rozwoju gminy Opole wyznaczając sześć "stref funkcjonalno – przestrzennych". Jedną z nich jest "strefa mieszkaniowa", w której nazwie wskazano dominujący kierunek rozwoju - "mieszkaniowy". Studium zawiera wytyczne co do dopuszczalnego przeznaczenia terenów położonych w strefie mieszkaniowej. Sąd dostrzega także, że są one zróżnicowane i obejmują m.in.: zabudowę mieszkaniową, wyposażenie w komunikację (ciągi komunikacyjne, drogi lokalne, dojazdowe i ciągi pieszojezdne), infrastrukturę techniczną oraz zieleń urządzoną. Kierunek rozwoju "mieszkaniowy" obejmuje zatem przeznaczenie terenu strefy nie tylko pod "zabudowę" ale także szereg innych komplementarnych i niezbędnych dla strefy mieszkaniowej funkcji w tym: pod zieleń urządzoną, czy tereny dróg publicznych lokalnych. Opisane w Studium wyrażenie strefa mieszkaniowa 26.1.M jest zatem pojęciem dużo szerszym niż przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego terenu pod zabudowę mieszkaniową. Rację ma Gmina Opole, że teren określony w Studium jako strefa mieszkaniowa 26.1.M nie musi zatem, a wręcz nie może być w całości przeznaczony pod zabudowę mieszkaniową.
Wbrew zarzutom skargi Studium nie sprecyzowało przyszłego sposobu zagospodarowania i wykorzystania terenu działki nr a jako przeznaczonego w całości/w części wyłącznie pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną i usługową. Nie sposób, z analizowanych postanowień Studium, wywieść chronionej prawnie ekspektatywy zabudowy nieruchomości Skarżącej.
Studium wskazuje co prawda postulowane parametry i wskaźniki urbanistyczne, które należy przyjąć w strefie mieszkaniowej w przypadku zabudowy jednorodzinnej i usługowej, ale - co istotne - nie stanowi o tych funkcjach jako jedynych możliwych do realizacji w strefie. Co więcej, właśnie ustalenie w Planie miejscowym m.in. terenów dróg publicznych jednoznacznie określonych i zapewniających właściwą obsługę komunikacyjną planowanej zabudowy, terenów zieleni urządzonej, czy terenów chroniących istniejące różne formy zieleni - wypełniają ustalenia Studium, co wynika wprost ze wskazanych powyżej jego postanowień. Stąd błędne jest przekonanie Skarżącej, że przeznaczenie terenów jej działki w Planie miejscowym pod tereny 2ZP i 2KDL jest sprzeczne z kierunkami określonymi w Studium, że Studium takich funkcji nie przewiduje. Jest odwrotnie. W ocenie Sądu przeznaczenia planistyczne 2ZP i 2KDL zawiera się w ustalonych w Studium kierunkach rozwoju strefy mieszkaniowej: zieleń urządzona, czy tereny dróg publicznych lokalnych.
Sąd zwraca uwagę, że zgodnie z art. 10 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. studium ma określać obszary, na których rozmieszczone będą inwestycje celu publicznego o znaczeniu lokalnym. Przepis ten nie obliguje jednak do określenia w studium, dla konkretnej działki, rodzajów inwestycji celu publicznego jak to sugeruje strona Skarżąca kiedy zarzuca, że teren jej działki nr a winien być uprzednio określony i wskazany w Studium pod konkretny cel publiczny, tj. pod drogi publiczne, czy zieleń urządzoną. Zgodnie z tym przepisem w Studium "określono obszary", na których takie inwestycje będą rozmieszczane. W Studium, w części tekstowej, wskazano bowiem inwestycje celu publicznego o znaczeniu lokalnym oraz ich lokalizację na terenie miasta Opole. W tabeli nr 42 stwierdzono, że tereny dróg publicznych mają być realizowane "w granicach wszystkich jednostek urbanistycznych" miasta Opole, a tereny zieleni urządzonej "w strefach mieszkaniowych". Zabieg polegający na wyszczególnieniu w jednostce urbanistycznej Malina, obszaru strefy mieszkaniowej 26.1.M, który dotąd nie był silnie zurbanizowany i w polityce gminy Opole został uznany za obszary rozwoju budownictwa mieszkaniowego, przy jednoczesnym wskazaniu na cały ten obszar, jako ten na którym będą rozmieszczane ww. inwestycji celu publicznego o znaczeniu lokalnym, komplementarnych z kierunkiem mieszkaniowym, jest zrozumiały i czytelny. Jednocześnie część graficzna Studium odzwierciedla ustalenia z jego części tekstowej wyznaczając granice obszaru strefy mieszkaniowej 26.1.M, na rysunku pn. "Jednostka urbanistyczna Nr 26 - Malina", kolorem brązowym. W ramach strefy mieszkaniowej 26.1.M mieszczą się także granice obszarów, na których będą rozmieszczane inwestycje celu publicznego o znaczeniu lokalnym. Zagospodarowanie dopuszczalne na obszarze 26.1.M, gdzie znajduje się działka Skarżącej, to budownictwo mieszkaniowe a także, traktowane na równi z nim, inwestycje celu publicznego o znaczeniu lokalnym w zakresie dróg publicznych, czy też zieleni urządzonej. W ocenie Sądu kwestionowany Plan miejscowy jest zatem zgodny ze Studium a przeznaczenie działki Skarżącej pod wskazane w Uchwale inwestycje mieszczą się w zakresie inwestycji celu publicznego z art. 6 u.g.n. (co nie jest kwestionowane przez strony). Nie zostały, w ocenie Sądu, naruszone, wskazane w skardze, przepisy prawa materialnego: art. 2 pkt 5, art. 10 ust. 2 pkt 6 i 7 u.p.z.p. w zw. z art. 6 pkt 1 i 9c u.g.n.
Rację ma też Gmina Opole przytaczając w odpowiedzi na skargę wytyczną ze Studium, że: "(...) zawiera (Studium - dopisek Sądu) wizję rozwoju (stan docelowy, pożądany), jeśli więc plan miejscowy uwzględnia istniejący sposób zagospodarowania, bądź utrzymuje przeznaczenie zdefiniowane we wcześniej opracowanych dokumentach lub decyzjach administracyjnych, nie narusza on ustaleń studium" (k. 38 akt sądowych, str. 270 Studium) jako uzasadnienie do przeznaczenia w Planie miejscowym południowej części terenu działki nr a pod teren rolniczy 4R z zakazem jego zabudowy. Wyznaczone w Studium kierunki rozwoju "strefy mieszkaniowe" mogą uwzględniać istniejący, faktyczny sposób zagospodarowania terenu. Wbrew zarzutom skargi Plan miejscowy w tym zakresie nie narusza zatem ustaleń Studium gdyż właśnie realizuje powyższą wytyczną. Ustalenie w Planie miejscowym spornego terenu rolniczego 4R z zakazem zabudowy, leżącego w zasięgu strefy mieszkaniowej 26.1.M, jest właśnie efektem uwzględnienia istniejącego, przyznanego przez Skarżącą, stanu zagospodarowania działki nr a jako użytkowanej rolniczo.
Sąd podziela pogląd prawny NSA, wyrażony w innej sprawie, ale na tle postanowień Studium Gminy Opole i użytego w nim wyrażenia "strefa mieszkaniowa". Fakt, że działka należąca do Skarżącej znajduje się w Studium w strefie mieszkaniowej, a w zaskarżonym Planie miejscowym pozostawiono na niej przeznaczenie na cele rolnicze 4R, nie może w żadnym stopniu świadczyć o naruszeniu reguły związania organu gminy ustaleniami Studium. Jeśli Plan miejscowy uwzględnia istniejący sposób zagospodarowania, bądź utrzymuje przeznaczenie zdefiniowane we wcześniej opracowanych dokumentach lub decyzjach administracyjnych, nie narusza on ustaleń Studium. Prawo własności Skarżącej w stosunku do części jej działki w żaden sposób nie zostało naruszone. W istocie bowiem nie zmienił się istniejący rolny sposób zagospodarowania nieruchomości. W ramach wykonywania władztwa planistycznego, w odniesieniu do nieruchomości rolnych, nie istnieje konieczność dopuszczenia zabudowy na wszystkich działkach. Elementem kształtowania zagospodarowania nieruchomości rolnych może być wyłączenie części nieruchomości spod zabudowy celem pozostawienia ich wyłącznie pod uprawy. Sąd, podobnie jak NSA, doszedł do wniosku, że nie sposób z analizowanych przepisów Studium wywieść chronionej prawnie ekspektatywy zabudowy każdej nieruchomości rolnej, w tym terenu działki Skarżącej (podobnie NSA w wyroku z 15 lutego 2022 r., sygn. akt II OSK 685/21).
W świetle powyższego Sąd nie dostrzega wskazanej w skardze sprzeczności, skoro Plan miejscowy uwzględnia w kwestionowanej części istniejący, rolny sposób zagospodarowania nieruchomości Skarżącej. Wykonując władztwo planistyczne organ planistyczny Gminy Opole zdecydował ustalić rolnicze przeznaczenie południowej części działki Skarżącej, właśnie zgodnie z jej faktycznym dotychczasowym rolnym sposobem zagospodarowania, pod tereny rolnicze oznaczone symbolem 4R z zakazem zabudowy. W realiach tej sprawy Sąd nie stwierdził istnienia sprzeczności wskazanej w skardze skoro Plan miejscowy uwzględnił, w kwestionowanej części, wytyczną z Studium.
W ocenie Sądu w zakresie przeznaczenia terenu nieruchomości stanowiącej własność Skarżącej pod drogę publiczną ulicę lokalną 2KDL, tereny zieleni urządzonej 2ZP i tereny rolnicze 4R nie zachodzi więc zarzucana sprzeczność pomiędzy aktami planistycznymi Gminy Opole. Przyjęte w kwestionowanym Planie miejscowym przeznaczenie terenów, na których znajduje się teren działki Skarżącej, nie podważa kierunków zagospodarowania wyznaczonych w Studium.
Licznie powołane w uzasadnieniu skargi wyroki sądów administracyjnych, z którymi poglądami Sąd się zgadza, nie przystają do realiów kontrolowanego sprawy. Wbrew zarzutom skargi przy podjęciu Uchwały nie doszło bowiem: "(...) do modyfikacji kierunków zagospodarowania przewidzianego w studium lub też to zagospodarowanie wyklucza". Wskazane w Planie miejscowym przeznaczenie terenu działki Skarżącej nie jest opisanym w tych wyrokach kazusem "(...) innego przeznaczenia" niż określone w Studium lub przypadkiem ustalenia "(...) całkowicie odmiennego od ustalonego" w Studium. Regulacje Planu miejscowego nie prowadzą też do "(...) modyfikacji kierunków zagospodarowania przewidzianego w studium" lub jego "wykluczenia", a Studium nie wskazało terenu działki Skarżącej jako przeznaczonego wyłącznie pod "zabudowę".
Odnosząc się do drugiej grupy zarzutów, w których ramach Skarżąca podniosła naruszenie przez Uchwałę szeregu przepisów (art. 1 ust. 2 pkt 7 i 9, art. 1 ust. 3, art. 6 ust. 1 i 2 pkt 2 w zw. z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. oraz art. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i 2 oraz art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 28 ust. 1 u.p.z.p.) poprzez przeznaczenie całej powierzchni działki nr a na tereny oznaczone w Planie miejscowym symbolami: 4R, 2KDL i 2ZP, wykluczając jakąkolwiek zabudowę na całym jej obszarze, tym samym nie uwzględniając jej interesu prywatnego w żadnym stopniu i naruszając konstytucyjne zasady: proporcjonalności i równości, Sąd ich nie podziela. Przy ich merytorycznym rozpoznaniu Sąd wziął pod uwagę następujące kwestie prawne natury ogólnej:
Sąd podkreśla, że Studium w sposób bardzo ogólny i elastyczny opisało kierunki zmian w strukturze przestrzennej gminy dla strefy mieszkaniowej 26.1.M obejmującej teren działki Skarżącej. Jest to dla właściciela nieruchomości niekorzystne, bo stwarza niepewność, co do przyszłego, konkretnego przeznaczenia jej terenu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, ale nie oznacza to jeszcze naruszenia prawa.
Sąd zgadza się też z poglądem, że luz decyzyjny wynikający ze Studium, nie zwalnia organów planistycznych od ważenia wartości wysoko cenionych, których ochrona i uwzględnianie w planowaniu przestrzennym wynika wprost z art. 1 ust. 2 u.p.z.p. Zgodnie z art. 1 ust. 2 u.p.z.p., w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym należy uwzględniać szereg wymienionych tam wymogów i wartości wysoko cenionych, do których ustawodawca zalicza z jednej strony m.in.: wymagania ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury; walory architektoniczne i krajobrazowe, potrzeby interes publiczny z drugiej zaś walory ekonomiczne przestrzeni i prawo własności. Organy planistyczne, podejmując prawnie wiążące ustalenia w zakresie przeznaczania terenów na określone cele, powinny dokonywać ważenia tychże wartości. Ustalenia preferujące jedne z nich, np. wymagania ładu przestrzennego kosztem prawa własności, powinny być szczegółowo uzasadnione oraz dokonywane w poszanowaniu zasad konstytucyjnych, w tym m.in. zasady proporcjonalności, równości, zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa, czy też zasady ochrony (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2023 r., sygn. akt II OSK 1823/20).
Zauważyć też trzeba, że gminie przysługuje prawo do władczego przeznaczania terenu pod określone funkcje i ustalenia zasad zagospodarowania terenu określone jako władztwo planistyczne, o czym stanowi przepis art. 3 ust. 1 u.p.z.p. Władztwo to ograniczone jest przepisami prawa, w tym przepisami art. 6 u.p.z.p. i przepisami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej chroniącymi prawo własności. Chroniony zakres prawa własności nie jest jednak bezwzględny, a gmina kształtując i prowadząc politykę przestrzenną na swoim terenie musi uwzględniać także interes ogólnospołeczny. Ingerencja w sposób wykonywania własności musi się zatem mieścić w granicach wyznaczonych interesem publicznym. Należy także powtórzyć, że wbrew stanowisku strony Skarżącej nie można z prawa własności wywodzić prawa do nieograniczonej zabudowy nieruchomości jako nieodzownego elementu tego prawa. Jakkolwiek prawo własności stanowi najszerszą formę korzystania i dysponowania nieruchomością, to jednak nie daje ono właścicielowi nieograniczonego władztwa nad rzeczą. Istotę prawa własności wyraża treść art. 140 k.c. który stanowi, że w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą. Zgodnie zaś z brzmieniem art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p., każdy ma prawo do zagospodarowania terenu, do którego posiada tytuł prawny, ale w granicach określonych przez ustawę, zgodnie z warunkami określonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Co prawda ww. przepisy gwarantują, że własność podlega ochronie i każdy ma prawo do własności, to jednak przepis art. 64 ust. 3 Konstytucji RP dozwala na ograniczenie tego prawa pod warunkiem, że dokonuje się to w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza to istoty prawa własności. Także przepis art. 140 k.c. wprowadza normatywne granice korzystania z prawa własności gruntu wynikające z ustawy, zasad współżycia społecznego i społeczno-gospodarczego przeznaczenia gruntu. Nie można zatem żądać ochrony prawnej własności ponad to, co przewiduje m.in. art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 140 k.c., a także przepisy obowiązującej ustawy o lasach i wielu innych ustaw, gdyż przepisy te wprowadzają ustawowe ograniczenie własności w ramach dopuszczalnych prawnie granic przewidzianych w art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Prowadzi to do stwierdzenia, że jeżeli obowiązujące normy prawne w tym ustalenia planu miejscowego, dopuszczają realizację zabudowy, to taka zabudowa jest dopuszczalna, a jeżeli jej nie przewidują lub ograniczają to jest ona zakazana (por. wyrok NSA z 28 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 518/13).
W przedmiotowej sprawie, co musi zostać podkreślone, powierzchnia działki należącej do Skarżącej wynosi 2 960 m2, a pod teren drogi publicznej 2KDL, został przeznaczony tylko jej niewielki fragment o szerokości w liniach rozgraniczających ok. 15 m i powierzchni ok. 270 m2. Tym samym, pomimo wyznaczenia ciągu komunikacyjnego, Skarżącej pozostała do zagospodarowania pozostała powierzchnia ok. 2 690 m2. Takie z kolei ograniczone, ale nieistotnie, wydzielenie części terenu działki pod drogę 2KDL, tj. ok. 9 % jej powierzchni nie daje podstaw do przyjęcia, jak oczekuje tego Skarżąca, że doszło do nadmiernego i nieproporcjonalnego ograniczenia jej prawa własności i wydzielenia z jej działki terenów "niespełniających żadnych funkcji rolniczych (...) (o) zbyt małej powierzchni dla jakiejkolwiek rentownej produkcji rolnej". Teren pod drogę 2KDL - czego nie można tracić z pola widzenia - został wyznaczony w sposób dzielący teren działki Skarżącej na dwie części: północną o symbolu 2ZP i południową o symbolu 4R. Jednak nie spowodował, że korzystanie z nich stało się niemożliwe lub istotnie ograniczone. Zapisy Planu miejscowego nadal umożliwiają Skarżącej rolne zagospodarowanie ok. 90% powierzchni jej działki, której tereny nadal stanowią regularne kształty, mają niezmienioną szerokość, a tylko nową długość wydzielonych terenów: ok. 45 m w części północnej (teren 2ZP) i ok. 84 m w części południowej (teren 4R). Tym samym tereny te mogą być nadal użytkowane rolniczo, zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem, na podstawie art. 35 u.p.z.p., co w żaden sposób nie pozbawia Skarżącej przysługujących jej (zarówno przed uchwaleniem Planu miejscowego jak i obecnie) atrybutów prawa własności.
W odniesieniu do zarzutu bezzasadnego ograniczenia prawa własności jego ocena wymaga uwzględnienia dotychczasowego stanu faktycznego i stanu prawnego nieruchomości Skarżącej. Ten zaś nie uległ zmianie. Sposób zagospodarowania jej działki wraz z posadowieniem na jej części drogi publicznej 2KDL nie stanowi faktycznej przeszkody do jej dalszego rolniczego użytkowania zgodnie z jej dotychczasowym przeznaczeniem. W realiach niniejszej sprawy nie powinny być zatem uznane za trafione zarzuty nadmiernej i nieuzasadnionej ingerencji w konstytucyjnie chronione prawo własności jak i nadmiernego i nieproporcjonalnego ograniczenia tego prawa. Postanowienia Planu miejscowego w zakresie działki Skarżącej nie naruszają zasady kształtowania polityki przestrzennej oraz nie ograniczają w sposób istotny, czy nadmierny chronionego konstytucyjnie prawa własności, szczególnie - co wymaga wyeksponowania - że sąsiednie działki (objęte w Planie miejscowym przeznaczeniem 2KDL, 2ZP i 4R) podlegają tym samym ograniczeniom co działka Skarżącej.
Dostrzec też należy, że wyznaczenie w miejscowym planie sieci dróg, w tym dróg lokalnych nie jest jedynie uprawnieniem, ale obowiązkiem organu planistycznego, zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 10 u.p.z.p. System komunikacji jest obligatoryjnym elementem planu zagospodarowania przestrzennego, a lokalny prawodawca ma obowiązek tak ukształtować przeznaczenie terenów objętych planem, by w sposób racjonalny zapewnić dostępność komunikacyjną poszczególnych obszarów, jakie ten plan obejmuje, ze szczególnym uwzględnieniem terenów, które z natury takiej dostępności wymagają. Władztwo planistycznego gminy obejmuje przyjmowanie rozwiązań planistycznych i komunikacyjnych na terenie objętym planem, ich komunikowania z drogą publiczną i ujęcia dróg w pewien całościowy układ komunikacyjny. W tym kontekście zasługuje na uwzględnienie obszerna argumentacja Gminy Opole, zawarta w odpowiedzi na skargę, mająca potwierdzenie w aktach sprawy:
Gmina dostatecznie wyjaśniła, w sposób nie budzący wątpliwości Sądu, że w odniesieniu do wyznaczonego (także na działce Skarżącej) terenu drogi publicznej o znaczeniu lokalnym, oznaczonej w planie symbolem 2KDL, Plan miejscowy był opracowywany równolegle z projektem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...]" w Opolu. Stąd w części przyjętych w nich rozwiązań są one powiązane funkcjonalnie z ustaleniami przylegającego planu "[...]" w Opolu, a znaczenie drogi publicznej 2KDL jest szersze. Zaprojektowana droga publiczna 2KDL ma nie tylko zapewnić obsługę komunikacyjną dla projektowanych w Planie miejscowym terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, poprzez doprowadzanie i odprowadzanie ruchu pojazdów (poprzez publiczne drogi dojazdowe KDD oraz drogi wewnętrzne KDW), ale także jest powiązaniem z innymi istniejącymi i projektowanymi drogami: połączenie drogi 2KDL z drogą oznaczoną w planie "[...]" w Opolu symbolem 1KDL (na wysokości istniejącej pętli autobusowej zlokalizowanej przy ul. [...]) i dalej dochodzącej do planowanej obwodnicy [...], a także połączenie drogi 2KDL od istniejącej pętli autobusowej na południe i dalej na zachód z ul. [...], która ma mieć swoją kontynuację w kierunku zachodnim (k. 20, 27, 39 i 40 akt sądowych). Przebieg drogi - jak trafnie wskazuje Gmina Opole – był wynikiem kompromisu: funkcjonalności komunikacyjnej (powiązanie komunikacyjne poszczególnych przestrzeni), ale także bezpieczeństwa i zapewnienia alternatywnego połączenia dla ul. [...] (odciążenia komunikacyjnego ul. [...]), potrzebą odciążenia dzielnicy z ruchu tranzytowego poprzez wyznaczenie w planie nowej drogi biegnącej poza obszarem zwartej zabudowy dzielnicy, która stanowiłaby trasę alternatywną dla ul. [...], a także planowanego jej dalszego przebieg od ul. [...] w kierunku G. (k. 41 akt sądowych).
Gmina Opole przyznała, że w toku procedury planistycznej przebieg drogi publicznej 2KDL został skorygowany. Wyjaśniła, co nie było kwestionowane przez Skarżącą i ma potwierdzenie w aktach, że przy pierwszym wyłożeniu zaprezentowany sposób przebiegu drogi 2KDL (wówczas 3KDZ) mieszkańcy M. zakwestionowali jako w zbyt bliskiej odległości od istniejącej zabudowy mieszkaniowej (k. 38 akt sądowych). Uczestnicy dyskusji publicznej nad przyjętymi w projekcie planu rozwiązaniami, która odbyła się 2 września 2021 r., postulowali m.in., aby całkowicie zrezygnować z wyznaczania planowanej drogi (k. 765-768 Dokumentacji prac planistycznych Tom II, akta admin.). Z uwagi na konieczność zapewnienia dostępności komunikacyjnej do projektowanych terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, ale również wyznaczenia trasy alternatywnej dla ul. [...], przy jednoczesnym skomunikowaniu badanego obszaru z pozostałymi częściami miasta, w tym m.in. z obwodnicą [...] i G., zachowano ww. drogę, zmieniając jednak jej przebieg w taki sposób, aby możliwie maksymalnie oddalić ją od istniejącej zabudowy mieszkaniowej M. (k. 38 akt sądowych). Zmniejszono również jej szerokość w liniach rozgraniczających z 20 m do 15 m oraz zmieniono klasę drogi ze zbiorczej na drogę lokalną. Postulowane zaś przesunięcie drogi publicznej 2KDL np. poza linię kolejową, w kierunku południowym – jak wskazała Gmina Opole - wymagałoby budowy m.in. obiektów mostowych, jak również spowodowałoby usunięcie drogi z terenów, które ma właśnie obsłużyć komunikacyjnie (k. 1573 - 1574 Dokumentacji prac planistycznych, Tom III, akta admin.).
Reasumując przeznaczenie części działki nr a pod drogę publiczną 2KDL jest zatem niezbędne dla właściwej obsługi komunikacyjnej projektowanej w Planie miejscowym zabudowy mieszkaniowej, odciążenia ruchu samochodowego z ul. [...] oraz połączenia sąsiadujących ze sobą dzielnic.
W odniesieniu do wyznaczenia na działce Skarżącej terenu zieleni urządzonej oznaczonego w planie symbolem 2ZP Sąd uznaje za dostatecznie uzasadnione argumenty Gminy Opole z odpowiedzi na skargę koncentrujące się na wielowątkowych przyczynach takiego ich przeznaczenia (k. 21 – 23, 26 i 40 akt sądowych w tym zdjęcia z widocznymi lokalnymi podtopieniami). Gmina wskazała m.in. na jego lokalizację w sąsiedztwie i wzdłuż rzeki C., na spadek terenu w kierunku tego cieku, do której następuje spływ wód opadowych i roztopowych z okolicznych terenów i ich odprowadzenie dalej, aż do Odry którego jest dopływem, na wysoki poziom wód gruntowych w okolicy niedający możliwości naturalnej ich retencji, na lokalne potopienia. Pozostawienie kompleksu terenów zieleni urządzonej, położonych wzdłuż rzeki C., z obu jej stron, jako wolnych od zabudowy, Gmina Opole uznała za takie, które mogą zabezpieczać możliwości odprowadzania wód, pełniąc przy tym funkcje terenów rekreacyjnych i wypoczynkowych, zieleni izolacyjnej, a co istotne na teren zieleni urządzonej przeznaczyła tereny rolne działki Skarżącej, które nie miały nigdy ustalonej możliwości zabudowy. Podobnym ograniczeniem objęto nie tylko działkę Skarżącej ale także tereny kilkunastu innych działek sąsiednich oraz tereny po drugiej, północnej stronie rzeki C. (oznaczone w Planie miejscowym symbolem 16ZP).
Wywody skargi umniejszające znaczenie rzeki C., podważające argumentację Gminy Opole, co do zasadności przeznaczenia terenów położonych wzdłuż rzeki, w tym północnej części działki Skarżącej, pod zieleń urządzoną 2ZP, nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Skarżąca nie dostrzega, a przez to niewłaściwie ocenia, że ma znaczenie określony prawnie status rzeki C. Nie jest ona "rowem melioracyjnym". Została wykazana na Mapie Podziału Hydrograficznego Polski. Na mapie tej zawarta jest sieć hydrograficzna. Jest ona jednym z elementów Systemu Informacyjnego Gospodarowania Wodami, który stanowi zbiór danych o charakterze urzędowym a w konsekwencji może stanowić podstawę ustaleń faktycznych co do charakteru m.in. cieków naturalnych (szerzej wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 17 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Rz 789/22). Przez ciek naturalny rozumie rzeki, strugi, strumienie i potoki oraz inne wody płynące w sposób ciągły lub okresowy, naturalnymi lub uregulowanymi korytami (art. 16 pkt 5 ustawy z 2017 r. Prawo wodne, Dz. U. z 2022 r. poz. 2625 z późn. zm.). C. znajduje się w obrębie Jednolitej Części Wód Powierzchniowych JCWP o kodzie europejskim [...]. Na odcinku M. została zakwalifikowana jako "ciek naturalny – struga" (por. ogólnie dostępna Mapa Podziału Hydrograficznego Polski znajdująca się pod adresem https://wody.isok.gov.pl/imap_kzgw/?gpmap=gpPDF). Jest ona oddzielnym i znaczącym elementem wód powierzchniowych, bo tylko takie ujmuje się w Jednolitej Części Wód Powierzchniowych (por. art. 16 pkt 20 lit. c ustawy z 2017 r. Prawo wodne).
W realiach kontrowanego Planu miejscowego przyjęte rozwiązanie planistyczne uwzględnia wymagania ładu przestrzennego, realizuje wymagania ochrony środowiska, w tym gospodarowania wodami, a także ochrony zdrowia i bezpieczeństwa ludzi, które Skarżąca nieskutecznie podważa jako niezgodne, czy to z postanowieniami Studium, czy też z powołanymi w skardze przepisami prawa.
W odniesieniu do wyznaczenia na działce Skarżącej terenu rolniczego z zakazem zabudowy, oznaczonego w planie symbolem 4R, znajdującego się po południowej stronie drogi publicznej 2KDL, Sąd uznaje za doniosłe te argumenty Gminy Opole, z odpowiedzi na skargę, które słusznie koncentrują się na braku naruszenia istoty prawa własności. Trafnie wykazała, że nie została naruszona triada uprawnień właścicielskich przysługujących Skarżącej z mocy art. 140 k.c.: prawo do posiadania rzeczy, prawo do korzystania z rzeczy i pobierania pożytków, prawo do rozporządzania rzeczą. Skarżąca w żaden sposób nie została pozbawiona jakiegokolwiek ze wskazanych wyżej atrybutów prawa własności w związku z uchwaleniem zaskarżonego planu miejscowego. Nie dochodzi tu do zmiany sytuacji faktycznej istniejącej już w chwili wejścia w życie zaskarżonego Planu miejscowego. Przeznaczając część jej działki na tereny rolnicze 4R z zakazem zabudowy uwzględniono istniejący rolny sposób zagospodarowania nieruchomości Skarżącej. Skarżąca, co wymaga podkreślenia, może zarówno realizować swoje prawo do posiadania tej nieruchomości, korzystać z niej i pobierać wszelkiego rodzaju pożytki, może także rozporządzać swoją własnością w pełnym zakresie. Nietrafny jest zatem zarzut skargi dotyczący ograniczenia prawa własności wskutek wyłączenia całej powierzchni działki Skarżącej spod możliwości zabudowy, skoro takiego prawa Skarżąca nie posiadała. Wykonując władztwo planistyczne organ planistyczny Gminy Opole zdecydował się ustalić przeznaczenie spornej części nieruchomości zgodnie z faktycznym sposobem zagospodarowania przedmiotowej części działki, co nie wyklucza jego traktowania jako "rezerwy" i przeznaczenia w przyszłości pod inną funkcję.
Wskazane przez Skarżącą parametry fizyczne działki nr a, w tym jej szerokość ok. 18 m, długość ok. 158 m i powierzchnia 0,2960 ha same w sobie nie determinują obowiązku Gminy Opole ich przeznaczenia pod zabudowę.
Odnosząc się do zarzutów skargi, że analizowana działka posiada "dogodny dojazd" zarówno od ul. [...] jak i ul. [...], a w sąsiedztwie istnieje już zabudowa mieszkaniowa oraz powstaje nowa, przez co możliwa jest kontynuacja cech i funkcji zabudowy mieszkaniowej oraz jej dopełnienie, jak również w bezpośredniej bliskości znajdują się konieczne media Sąd ich nie podziela. W zakresie podnoszonego zarzutu istnienia "dogodnego" dojazdu do działki nr a od ul. [...] i [...] należy wziąć pod uwagę ustalenia przedstawione przez organ planistyczny w odpowiedzi na skargę (k. 21 – 23, 26, 39 i 40 akt sądowych w tym zdjęcia obejmujące drogę gruntową w działce nr c), nie budzące wątpliwości Sądu, co do których Skarżąca nie przedstawiła dowodów przeciwnych. Wynika z nich, że:
1) po pierwsze - dojazd do działki nr a od ul. [...] stanowi działka nr c obręb M. będąca własnością Gminy Opole. Działka ta biegnie równolegle do rzeki C. i jest oznaczona w ewidencji gruntów jako drogi (dr). Szerokość ww. działki waha się w przedziale ok. 2-3 m. Jest to nieutwardzona droga gruntowa, stanowiąca dojazd do terenów rolniczych zlokalizowanych po południowej stronie ww. rzeki. Odległość działki Skarżącej od ul. [...] wynosi ok. 380 m;
2) po drugie - ul. [...] jest oddalona o ok. 350 m (w linii prostej) na północ od analizowanej działki Skarżącej. W rejon wspomnianej działki prowadzi ul. [...], która łączy się z ul. [...], jednak brak jest bezpośredniego zjazdu z ul. [...] na teren działki Skarżącej, bowiem po jej wschodniej stronie występują jeszcze trzy działki, z czego przez działkę nr d obręb M. (będąca własnością osoby fizycznej) nie wyznaczono geodezyjnie działki drogowej.
Stąd ma rację Gmina Opole – wbrew twierdzeniom skargi, że brak jest dogodnego dojazdu od strony ww. ulic do działki Skarżącej. Z powyższego wynika, że dojazd taki i jej obsługę komunikacyjną zapewni dopiero droga publiczna 2KDL.
Jednocześnie Gmina Opole wykazała, czego Skarżąca nie zanegowała, że w zakresie istniejącej w sąsiedztwie działki nr a zabudowy, najbliższa jest zlokalizowana ok. 350 m na zachód (zabudowa wzdłuż ul. [...]) oraz ok. 140 m na północ (zabudowa osiedla [...] - ul. [...] i ul. [...]). W bezpośrednim sąsiedztwie działki Skarżącej nie znajdują się zatem żadne budynki, stąd teren ten pozostawiono częściowo w istniejącym zagospodarowaniu, przeznaczając go w części na tereny rolnicze 4R z zakazem zabudowy, a w pozostałej części pod drogę publiczną o znaczeniu lokalnym 2KDL i tereny zieleni urządzonej 2ZP (k. 21 – 22, 26, 39 i 40 akt sądowych w tym zdjęcia przedstawiające lokalizację działki Skarżącej w odniesieniu do osiedla [...] oraz zabudowy przy ul. [...]).
Reasumując rację ma Gmina Opole, że w realiach niniejszej sprawy nie powinny być uznane za trafione zarzuty nadmiernej i nieuzasadnionej ingerencji w konstytucyjnie chronione prawo własności jak i nadmiernego i nieproporcjonalnego ograniczenia tego prawa. Przede wszystkim postanowienia Planu miejscowego w zakresie poszczególnych części działki Skarżącej nie naruszają zasady kształtowania polityki przestrzennej oraz nie ograniczają w sposób istotny czy nadmierny chronionego konstytucyjnie prawa własności, szczególnie - co wymaga wyeksponowania - że tereny działek sąsiednich podlegają tym samym ograniczeniom i regulacjom. Na działkach sąsiednich, leżących w granicach tej samej strefy mieszkaniowej 26.1.M, zostały wyznaczone: tereny rolnicze 4R, droga publiczna o znaczeniu lokalnym 2KDL i tereny zieleni urządzonej 2ZP, czyli pod takie same przeznaczenie planistyczne jak działka Skarżącej, niektóre nawet w większym rozmiarze. Zdaniem Sądu przeznaczenie, przebieg i układ granic terenów wyznaczonych na działce Skarżącej znajduje racjonalne uzasadnienie w realiach kontrolowanej sprawy, a interes publiczny i społeczny zostaje zaspokojony z jak najmniejszym uszczerbkiem dla interesu indywidualnego Skarżącej. Opisana ingerencja w prawo własności jest zatem przydatna, niezbędna i proporcjonalna (por. wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2022 r., sygn. II OSK 2677/20).
W ocenie Sądu przy podjęciu zaskarżonej uchwały zachowane zostały także wszystkie wymagane etapy procedury sporządzania planu, określone w art. 17 u.p.z.p., co zostało udokumentowane w trzech tomach Dokumentacji planistycznej, zgodnie z wymogami określonymi w § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164 poz. 1587 – dalej jako: "rozporządzenie") w zw. z § 12 rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2021 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. poz. 2404). Zgodnie z Dokumentacją prac planistycznych Tom I, II i III (w aktach admin.) procedura podjęcia zaskarżonej uchwały zainicjowana została uchwałą Rada Miasta Opola z dnia 28 listopada 2019 r., Nr XIX/389/19 w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Malina II" w Opolu, w której wskazano, że granice obszaru objętego zmianą określa załącznik graficzny. O podjęciu uchwały, a także o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu wraz z prognozą oddziaływania na środowisko oraz o możliwości, sposobie i terminie składania wniosków do planu Prezydent Opola poinformował w drodze obwieszczenia z dnia 4 grudnia 2019 r., wywieszonego na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta Opola, zamieszczonego w prasie lokalnej oraz na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Miasta Opola (dalej w skrócie jako: "BIP"). Zawiadomienie o podjęciu uchwały z dnia 28 listopada 2019 r. oraz o terminie składania wniosków Prezydent Opola przesłał również pismem z dnia 9 grudnia 2019 r. organom właściwym do uzgodnienia i zaopiniowania planu miejscowego. Po podjęciu rozstrzygnięcia w przedmiocie rozpatrzenia zgłoszonych wniosków zarządzeniem z dnia 16 sierpnia 2021 r. Prezydent Opola przygotował wymagane materiały planistyczne sporządzone na potrzeby projektu planu miejscowego i przekazał projekt planu do zaopiniowania i uzgodnień. Następnie przygotowano prognozę oddziaływania na środowisko i w dalszej kolejności, obwieszczeniem z dnia 12 sierpnia 2021 r. wywieszonym na tablicy w Urzędzie Miasta Opola Gminy oraz zamieszczonym w prasie lokalnej oraz na stronie BIP, poinformowano o wyłożeniu projektu miejscowego planu do publicznego wglądu w terminie od dnia 24 sierpnia 2021 r. do dnia 13 września 2021 r., o wyznaczonej na dzień 2 września 2021 r. dyskusji publicznej, a także o możliwości wnoszenia uwag do projektu planu w terminie do dnia 27 września 2021 r. W dniu 2 września 2021 r. został sporządzony protokół z przeprowadzonej dyskusji publicznej nad przyjętymi rozwiązaniami projektu miejscowego planu. Dalej, w dniu 18 października 2021 r. Prezydent Opola podjął rozstrzygnięcie w sprawie wniesionych uwag. Następnie obwieszczeniem z dnia 8 marca 2022 r. wywieszonym na tablicy w Urzędzie Miasta Opola Gminy oraz zamieszczonym w prasie lokalnej oraz na stronie BIP, poinformowano o ponownym wyłożeniu projektu miejscowego planu do publicznego wglądu w terminie od dnia 15 marca 2022 r. do dnia 5 kwietnia 2022 r., o wyznaczonej na dzień 16 marca 2022 r. dyskusji publicznej, a także o możliwości wnoszenia uwag do projektu planu w terminie do dnia 19 kwietnia 2022 r. W dniu 16 marca 2022 r. został sporządzony protokół z przeprowadzonej drugiej dyskusji publicznej nad przyjętymi rozwiązaniami projektu miejscowego planu. Dalej, w dniu 8 maja 2022 r. Prezydent Opola podjął rozstrzygnięcie w sprawie wniesionych uwag. W dniu 26 maja 2022 r., Rada Miasta Opola, działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 u.s.g. i art. 20 ust. 1 u.p.z.p. oraz w związku z uchwałą Rada Miasta Opola z dnia 28 listopada 2019 r., Nr XIX/389/19, stwierdzając, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie narusza ustaleń Studium, Rada podjęła zaskarżoną Uchwałę. W § 1 ust. 2 uchwały wskazano jako jej załączniki: rysunek planu (załącznik nr 1), wykaz zabytków (załącznik nr 2), rozstrzygnięcie w przedmiocie realizacji inwestycji z zakresu infrastruktury technicznej (załącznik nr 3), rozstrzygnięcie o sposobie rozpatrzenia nieuwzględnionych uwag do projektu planu (załącznik nr 4), dane przestrzenne (załącznik nr 5). Zdaniem Sądu czynności sporządzenia planu miejscowego zostały zatem przeprowadzone prawidłowo.
Końcowo, z uwagi na złożenie przez Skarżącą wniosków dowodowych, zauważyć przyjdzie, że w świetle art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W ocenie Sądu brak było podstaw do przeprowadzenia wnioskowanych w skardze dowodów. Odpis księgi wieczystej, dowodzący legitymacji Skarżącej, jest częścią skargi i dowodzi okoliczności niekwestionowanej przez Gminę Opole, mającej potwierdzenie w aktach administracyjnych. Odnotowano w nich, że Skarżąca składała wnioski i uwagi do terenu działki nr a jako jej "właścicielka", czego nie kwestionował organ planistyczny, który uwagi te rozpatrzył (por. k. 173 i 307, w Dokumentacji prac planistycznych, Tom I; k. 793 - 794, w Dokumentacji prac planistycznych, Tom II oraz k. 1089, 1367 – 1368, 1379 w Dokumentacji prac planistycznych, Tom III, w aktach admin.). Fakt wniesienia uwag przez Skarżącą, ich treść oraz przyczyny odmowy są utrwalone w aktach administracyjnych (ibidem) łącznie z końcowym stanowiskiem zajętym przez Radę Miasta Opola w załączniku Nr 4 do Uchwały ust. 1 lit. e i k oraz ust. 2 lit. a (por. k. 1561 - 1563 w Dokumentacji prac planistycznych, Tom III, w aktach admin.). Są utrwalone w dokumentacji planistycznej i nie ma potrzeby przeprowadzania z nich dowodu na okoliczności z nich wynikające. Z kolei niska V klasa bonitacyjna terenu działki Skarżącej jest okolicznością w sprawie prawnie obojętną.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Wyżej powołane wyroki są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na internetowej stronie pod adresem: www.nsa.gov.pl.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło