I SA/Op 148/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, Wydział I w składzie: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Gocki po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2010r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 15 grudnia 2009r. Nr PP-II/44070-21/09/KLM/AM w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za I kwartał 2004r. i zobowiązania w podatku od towarów i usług za II i III kwartał 2004r. wskutek wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia w całości od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Skarżący J. D. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 15 grudnia 2009r. Nr PP-II/44070-21/09/KLM/AM w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za I kwartał 2004r i zobowiązania w podatku od towarów i usług za II i III kwartał 2004r. Przewodniczący Wydziału I tut. Sądu zarządzeniem z dnia 12 marca 2010 r. wezwał skarżącego w związku z zawartym w skardze wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, do jego uzupełnienia poprzez złożenie go na urzędowym formularzu (PPF), w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, po rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Ponieważ strona nie uzupełnienia tego braku w wyznaczonym jej terminie, postanowieniem referendarza sądowego w tut, Sądzie z dnia 14 kwietnia 2010, wniosek został pozostawiony bez rozpoznania. W dniu 11 maja 2009r. skarżący złożył sprzeciw od powyższego zarządzenia wskazując, że w wyniku błędu doszło do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na niewłaściwym formularzu. Jednocześnie złożony został stosowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych na formularzu urzędowym -PPF. We wniosku oraz w udzielonej na wezwanie Sądu informacji z dnia 29.06.2010 r. skarżący podał że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, albowiem z żoną pozostaje od wielu lat w konflikcie, a od 2002 r. pozostaje także formalnie w rozdzielności majątkowej Skarżący utrzymuje się z renty strukturalnej przyznanej mu czasowo do 2015 r., która obecnie wynosi 1.963,49 zł. W dalszej części odnosząc się do swojej aktualnej sytuacji finansowej, wnioskodawca szczegółowo wykazał wysokości poszczególnych wydatków związanych z kosztami utrzymania mieszkania, w stosunku do którego przysługuje mu prawo służebności (wywozu śmieci i szamba, energii elektrycznej, gazu, opału, telefonu, ubezpieczenia ). Wskazał również na bieżące koszty swojego utrzymania , zakupu lekarstw i koszty dojazdów do lekarzy i urzędów, a także wysokość miesięcznych rat spłaty zaciągniętego w 2009r. kredytu przeznaczonego na pokrycie kosztów leczenia i rehabilitacji ( 460 zł) oraz składkę na KRUS (ok. 30 zł). Do wniosku dołączono także zawiadomienia Dyrektora Izby celnej w Opolu o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego na kwotę 22.040,50 zł, oraz zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego na te same kwoty. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 259 § 1 i art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z zm. ) - zwanej dalej p.p.s.a.- postanowienie, skutecznie zaskarżone sprzeciwem traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Skutkiem prawidłowo wniesionego sprzeciwu jest utrata mocy wiążącej orzeczenia referendarskiego z mocy samej ustawy i przejście sprawy będącej jej przedmiotem do właściwości Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 23 grudnia 2004 r. sygn. akt FZ 375/04 – FZ 377/04). Zatem po wniesieniu sprzeciwu sąd nie ocenia poprawności rozstrzygnięcia wydanego przez referendarza sądowego, lecz rozstrzyga wniosek od nowa korzystając z całości dowodów zgromadzonych we wcześniejszym postępowaniu. W myśl art. 246 §1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z zm. ) - zwanej dalej p.p.s.a.- osobie fizycznej możliwe jest przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W pierwszym przypadku musi ona wykazać, że nie jest ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym siebie oraz rodziny. Natomiast w drugim musi wykazać, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. W ocenie sądu w niniejszej sprawie zachodzi druga z opisanych sytuacji. Koszty postępowania w niniejszej sprawie w chwili obecnej wynoszą 583,00 zł tytułem wpisu od skargi, a na dalszym etapie postępowania mogą pojawić się kolejne koszty sądowe, w zależności od ewentualnie podejmowanych przez skarżącego czynności kasacyjnych czy też zażaleniowych. Każdorazowo środki prawne lub czynności zdziałane przez skarżącego w postępowaniu sądowoadministracyjnym uwarunkowane będą wniesieniem stosownej opłaty. Zdaniem Sądu wysokość tych wydatków nie daje się pogodzić z kosztami utrzymania koniecznego skarżącego i mogłyby one wywołać w nich uszczerbek. Innymi słowy budżet domowy skarżącego nie pozwala na swobodne wyasygnowanie należności potrzebnych na pokrycie kosztów sądowych gdyż odbyłoby się to z uszczupleniem wydatków na utrzymanie konieczne skarżącego Wniesiony w niniejszej sprawie wniosek skarżącego dotyczący częściowego prawa pomocy w zakresie zwolnienia go od kosztów sądowych, a zatem należy rozpatrywać go kontekście przesłanki zawartej w art. 246 § 1, pkt 2 ustawy. Zgodnie z tym przepisem przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Do takich sytuacji zliczyć należy przypadek osób charakteryzujących się ubóstwem w takim stopniu, że zapłata kosztów sądowych w określonej wysokości mogłaby spowodować utratę możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb egzystencji tych osób oraz ich rodzin. Oznacza to, że przy rozpatrywaniu wniosku o prawo pomocy winno się uwzględniać, z jednej strony wysokość obciążeń finansowych jakie strona jest zobowiązana ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony jej możliwości finansowe. Jak bowiem zostało stwierdzone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r. ( GZ 71/04, ONSA i WSA 2005, nr 1, poz. 8),udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe ". Mając na względzie przedstawione wyżej informacje odnośnie sytuacji majątkowej i finansowej skarżącego należało stwierdzić, że zapłata kosztów sądowych wymaganych w przedmiotowej sprawie zarówno na etapie skargi do WSA w Opolu jak i mogące mieć miejsce na kolejnych etapach postępowania sądowego przekracza jego możliwości finansowe. Uznano bowiem, iż skarżący, ze względu na prowadzone czynności egzekucyjne, jest ograniczony w dysponowaniu swoimi dochodami uzyskiwanymi z tytułu otrzymywanej renty strukturalnej, jak również biorąc pod uwagę fakt zawiśnięcia przed tut Sądem jeszcze innych spraw skarżącego, dotyczących pozostałych zakwestionowanych jego rozliczeń podatkowych z budżetem państwa, zasadne jest uznanie, iż nie jest on aktualnie w stanie ponieść innych kosztów, w tym kosztów sądowych, gdyż odbywać by się to musiało kosztem środków finansowych służących zaspokojeniu jego podstawowych potrzeb egzystencji. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a Sąd orzekł jak w sentencji.