I SA/Op 149/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gerard Czech po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 10 lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009r. z tytułu odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego w związku z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 10 lutego 2016r. wydane w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009r. z tytułu odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego R. M., dalej określany jako: (skarżący, strona) reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Uzasadniając wniosek skarżący wyraził obawę utraty dalszych środków pieniężnych związanych z realizacją prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Jak podniesiono we wniosku, w wyniku wadliwego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu, utrzymującego w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Opolu z dnia 2 grudnia 2015r. o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009r. z tytułu odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego doszło do wszczęcia egzekucji, która do dnia dzisiejszego nie została prawomocnie zakończona, pomimo, że należność główna została już ściągnięta. Zdaniem pełnomocnika skarżącego zachodzi realna obawa, że skarżący zostanie pozbawiony dalszych środków pieniężnych na podstawie wadliwie wystawionych tytułów wykonawczych. Postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2016r. Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu, w wyniku rozpatrzenia zawartego w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia. Jak podkreślono w uzasadnieniu ww. postanowienia wniosek o wstrzymanie wykonania stanowi instytucję skierowaną wyłącznie do aktu administracyjnego, który posiada przymiot wykonalności tj. dotyczy wyłącznie aktów lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Zarówno zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Opolu, jako że nie nakłada na skarżącego żadnych obowiązków oraz nie przyznaje żadnych uprawnień ani też nie ustanawia nakazu określonego zachowania, ograniczając się jedynie do stwierdzenia natychmiastowej wykonalności decyzji organu podatkowego I instancji, która nie będąc ostatecznym rozstrzygnięciem, nie podlega co do zasady wykonaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgodnie z zasadą przyjętą w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) dalej jako: [P.p.s.a.]. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Tym samym postanowienie o wstrzymaniu wykonania przełamuje tę zasadę i może być wydane jedynie w okolicznościach faktycznych o charakterze wyjątkowym. Stosownie bowiem do treści art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy wyjaśnić, że wstrzymanie wykonania orzeczeń organów administracji na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. nie jest instytucją, którą można zastosować do wszystkich aktów wydawanych przez organy administracji. Rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu w pierwszej kolejności wymaga zbadania, czy zaskarżony akt posiada przymiot wykonalności. Instytucja wstrzymania wykonania aktu lub czynności znajduje zastosowanie jedynie do takich aktów lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez wykonanie aktu należy natomiast rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z treścią aktu. Ten stan, którego spowodowanie nakazuje akt administracyjny, stanowi przedmiot jego wykonania. Przedmiotem wykonania aktu jest każde zachowanie się podmiotu zobowiązanego – adresata aktu, polegające na działaniu, zaniechaniu określonego działania, znoszeniu zachowań innych podmiotów oraz świadczeniu w rozumieniu prawa cywilnego. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do wykonania, a co za tym idzie nie każdy wymaga wykonania. Nie kwalifikują się do wykonania te spośród aktów prawnych, które dla sprowadzenia stanu prawnego lub faktycznego w nim określonego nie wymagają czynności podmiotów uprawnionych. Dotyczy to m.in. większości postanowień, które rozstrzygają określone kwestie proceduralne i nie przyznają żadnych uprawnień, ani nie nakładają obowiązków. W rzeczywistości problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy zatem aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (T. Woś [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis Warszawa 2009, s. 378 i n., J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis W-wa 2005, s. 295). W rozpatrywanej sprawie zaskarżone postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji zalicza się do kategorii aktów administracyjnych niepodlegających wykonaniu. Postanowienie to ani nie nakłada na stronę skarżącą żadnych obowiązków, ani nie przyznaje jej żadnych uprawnień. Jedynym skutkiem prawnym tego postanowienia jest uczynienie wykonalnym akt, który jako nieostateczny nie podlega, co do zasady wykonaniu, zgodnie z art. 239a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 poz. 749 ze zm.). W niniejszej sprawie, aktem tym jest decyzja określająca zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009r. z tytułu odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego. Decyzja ta, w przeciwieństwie do rzeczonego postanowienia, posiada przymiot wykonalności, w szczególności może być wykonana w drodze postępowania egzekucyjnego i jej wykonanie może zostać wstrzymane przez sąd. Raz jeszcze wskazać należy, że w zakresie przedmiotowym postępowania, w sprawie ze skargi na postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, kontroli sądowej podlega jedynie zaskarżone postanowienie organu odwoławczego oraz postanowienie organu I instancji, nie zaś decyzja, której nadano rygor. Żądanie wstrzymania wykonania aktu może być rozpatrywane tylko w odniesieniu do aktów pozostających w jej granicach, tzn. będących przedmiotem kontroli i rozstrzygnięcia Sądu w danej sprawie. Dodatkowo zauważyć należy, że wobec zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunku bankowego strony, o którym skarżący został prawidłowo powiadomiony w piśmie z dnia 21 grudnia 2015r. wyegzekwowana została należność główna wraz z odsetkami oraz kosztami egzekucyjnymi. Powyższe oznacza, że zobowiązanie podatkowe będące przedmiotem nieostatecznej decyzji określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009r. z tytułu odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego, której zaskarżonym postanowieniem nadano rygor natychmiastowej wykonalności zostało wykonane. Tym samym brak jest podstaw do przyjęcia, że w przedmiotowej sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające uwzględnienie wniosku skarżącego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a, należało orzec jak w sentencji postanowienia.