I SA/Op 152/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kuczyńska Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Zborzyński Asesor sądowy Marzena Łozowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Iwona Bergiel po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi D. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości oddala skargę Prezydent Kędzierzyna – Koźla decyzją z dnia [...] wymierzył skarżącemu podatek od nieruchomości za 2005 r. w kwocie 2 709,50 zł. Organ stwierdził, iż skarżący prowadzi działalność gospodarczą na terenie nieruchomości przy ul. [...]. Na jej terenie znajdują się budynki, które spełniają wymogi definicji budynku określonej w art. 1 a ust. 1 ustawy podatkach i opłatach lokalnych. Zaznaczono równocześnie, że zgodnie z oświadczeniem podatnika działalność gospodarcza nie jest prowadzona na działce o nr A ze względu na zagrodzenie dojazdu do nieruchomości, natomiast na działce B działalność gospodarcza jest prowadzona w ograniczonym zakresie, bowiem zagrodzono do niej dojazd przez osoby trzecie. Zdaniem organu I instancji powyższe ograniczenia nie mogą stanowić podstawy do zakwalifikowania nieruchomości jako nieruchomości nie związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej. Stwierdzono, że dla wymiaru podatku od nieruchomości nie jest istotny stopień wykorzystywania nieruchomości jak i nie mają znaczenia trudności związane z jej wykorzystaniem. Ważne jest jedynie przeznaczenie nieruchomości i fakt, iż skarżący wykorzystuje nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej. Z decyzją tą nie zgodził się skarżący. Wniósł odwołanie w którym zarzucił, iż nie jest możliwe prowadzenie działalności gospodarczej na przedmiotowej nieruchomości z uwagi na istniejące przeszkody techniczne, ograniczające korzystanie z posesji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z dnia [...], Nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż nie jest kwestią sporną, że skarżący od 1996 r. prowadzi działalność gospodarczą oraz że jest właścicielem działki A i wieczystym użytkownikiem działki B oraz właścicielem budynków tam się znajdujących. Zatem zdaniem SKO zachodzą przesłanki określone w art. 5 ust. 1 - 3 i art. 1 a ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy o podatkach i opłatach lokalnych., a więc zasadnie zastosowano względem przedmiotowej nieruchomości stawki podatku właściwe dla podmiotów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że nieruchomość będąca w posiadaniu przedsiębiorcy jest opodatkowana najwyższą stawką - chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Pojecie to nie zostało jednak zdefiniowane przez ustawodawcę, a zatem należy brać pod uwagę jego potoczne rozumienie. Np. gdy budynek jest w katastrofalnym stanie i grozi zawaleniem. Zdaniem organu, gdy stanu takiego nie można stwierdzić gołym okiem należy posiłkować się przepisami prawa budowlanego. W ocenie SKO organ I instancji słusznie wskazał, że o wyłączeniu budynków z opodatkowania najwyższą stawką podatkową można mówić dopiero po wydaniu przez organ nadzoru budowlanego decyzji o wyłączeniu budynku z użytkowania ze względu na jego stan techniczny. Nie można natomiast uznać, że utrudnienie w dojeździe do działki, czy budynku powoduje, iż nie mogą być one wykorzystane do prowadzenia działalności gospodarczej Nadto organ II instancji podkreślił, iż w kwestii zagrodzenia nieruchomości przez osoby trzecie organ podatkowy nie jest stroną sporu o charakterze cywilnym. Te kwestie winny być podniesione przed sądem powszechnym z uwagi na cywilny charakter sporu. Taki charakter ma również ewentualne roszczenie odszkodowawcze, skierowane wobec osób trzecich uniemożliwiających korzystanie w pełni z nieruchomości. Na powyższą decyzję pan D. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu w której zarzucał decyzji jej biurokratyczny charakter, mijanie się z prawdą, brak związku z praktycznym aspektem sprawy i rzeczywistością oraz nieobiektywność organu podatkowego. W odpowiedzi na skargę SKO w Opolu wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. W ocenie organu opodatkowaniem podatkiem od nieruchomości objęto budynki, budowle i grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Wymienione przedmioty znajdują się w posiadaniu przedsiębiorcy, a w sprawie nie występują warunki do stwierdzenia, że nie są i nie mogą być one wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Fakt utrudnień w dostępie do przedmiotowej nieruchomości wynikający z zagrodzenia dojazdu przez osoby trzecie nie ma związku ze stanem technicznym samej nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 9, poz. 84 ze zm.) - opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty, 2) budynki lub ich części, 3) budynki lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, z uwzględnieniem wyjątków określonych w ustawie. Podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych (art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy). Z kolei przepis art. 1 a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych zwiera definicje pojęć ustawowych, zgodnie z którym przez grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej należy rozumieć grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit b), chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Z definicji tej wynika, że sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę budynku, budowli czy gruntu skutkuje tym, że są one związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Podkreślenia wymaga fakt, iż ustawodawca nie zawarł warunku wykorzystywania tego rodzaju nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą, bowiem wystarczy sam fakt ich posiadania przez przedsiębiorcę. Zgodnie z obowiązującą od dnia 1 stycznia 2003 r. definicją, wyjątek od tej reguły stanowi przypadek, gdy przedmiot opodatkowania: grunt, budynek, budowla nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Niższe stawki stosuje się wyłącznie wówczas, gdy działalności nie jest prowadzona. Jeżeli natomiast podatnik działalność gospodarczą prowadzi, chociaż z powodu względów technicznych nieruchomości, nie powinna ona być prowadzona, to płaci podatek według stawek najwyższych (patrz: Podatki i opłaty samorządowe. Komentarz, Leonard Etel, Sławomir Presnarowicz, Dom Wydawniczy ABC, Oddział Polskich Wydawnictw Profesjonalnych, 2003, s. 27.). W ocenie Sądu zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma kwestia, czy podatnik prowadził na spornej nieruchomości działalność gospodarczą, a jeżeli nieruchomości nie wykorzystywał do prowadzenia działalności gospodarczej, to czy można uznać, że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być dla takiej działalności wykorzystany ze względów technicznych. Jeżeli chodzi o budynki, budowle znajdujące się na działce nr B nie można mówić o ich niewykorzystaniu ze względów technicznych, bo poza sporem jest, iż były one wykorzystywane w prowadzonej działalności gospodarczej, choć nie w takim zakresie, jakby życzył sobie tego podatnik. Skoro jednak działalność była tam prowadzona, to nie można żądać opodatkowania tej nieruchomości wg stawek "zwykłych" z uwagi na to, iż przedmiot opodatkowania nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Zatem wyjątek od tej zasady dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy działalności na takiej nieruchomości nie prowadzono (patrz: wyrok WSA w Opolu z dnia 17 grudnia 2004 r., sygn. akt I SA/Op 62/04). Natomiast inaczej wyglądała sytuacja w odniesieniu do przedmiotu opodatkowania na działce nr A która, co potwierdzają organy podatkowe, nie była wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej z uwagi na brak dojazdu spowodowany ustawieniem trwałego ogrodzenia przez osoby trzecie (patrz: opinia wydziału inwestycji i remontów, k. 14, protokół z oględzin, k. 8). W tym przypadku istota sporu sprowadzała się do rozstrzygnięcia, czy brak dojazdu do nieruchomości spowodowany działaniem osób trzecich powoduje, że nieruchomość nie jest i nie może być wykorzystana w działalności gospodarczej ze względów technicznych. W ocenie Sądu zgodzić się należy z organami podatkowymi, iż nie są to względy techniczne, a więc czynniki obiektywnie niezależne od podatnika, na które nie ma on wpływu. Jak słusznie zauważył w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podatnikowi przysługuje w tym zakresie roszczenie na drodze cywilnej, gdyż kwestie zagrodzenia dostępu do posesji, rozgraniczenia działek oraz ich ogrodzenia winny być rozstrzygane przed sądem powszechnym, a organ administracji publicznej nie jest stroną sporu o charakterze cywilnym. Strona podnosiła, jakie przeszkody uznaje za względy techniczne w rozumieniu art. 1 a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W ocenie skarżącego fakt zagrodzenia dojazdu do nieruchomości przez działania osób trzecich niewątpliwie stanowią względy techniczne, o których mowa w ustawie. Sąd w składzie tu orzekającym nie może przychylić się do takiej argumentacji. Faktem jest, iż pojęcie " względy techniczne " nie zostało w ustawie zdefiniowane. Zatem należy odwołać się do wykładni tego pojęcia przeprowadzoną przez doktrynę, a także już ukształtowane orzecznictwo. I tak L. Etel w komentarzu do art. 1 a ustawy o podatkach lokalnych w: L. Etel, S. Presnarowicz, Podatki i opłaty samorządowe. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, 2003 twierdzi, że rozumienie pojęcia względy techniczne należy przyjąć z języka potocznego i pomocniczo z prawa budowlanego, natomiast Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 17.11.2005 r., sygn. akt FSK 2319/04 stwierdził, iż względy techniczne to takie przeszkody w wykorzystywaniu nieruchomości na potrzeby działalności gospodarczej, których usunięcie nie leży w gestii przedsiębiorcy, gdy przyczyny niemożności gospodarczego wykorzystania nieruchomości są od niego niezależne. Reasumując, względy techniczne to przeszkody niezależne od podatnika i przez niego nieusuwalne. W przedmiotowej sytuacji nie mamy zatem do czynienia ze względami technicznymi. Zaistniała w przedmiotowej sprawie niemożność wykorzystania nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej jest przecież usuwalna przez skarżącego, chociażby jak wskazano wcześniej, poprzez wytoczenie powództwa cywilnego. W takiej sytuacji, usunięcie przeszkody – zagrodzenia nieruchomości przez osoby trzecie - nie jest niezależne od podatnika. Wręcz przeciwnie – uzależnione jest od jego woli i podjęcia w tym zakresie odpowiedniej inicjatywy. W konsekwencji organ podatkowy prawidłowo w zaskarżonej decyzji uznał, iż wspomniane przeszkody utrudniające skarżącemu prowadzenie działalności gospodarczej na spornej nieruchomości nie stanowią " względów technicznych " i nie mogły stanowić przeszkody do uznania nieruchomości za związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 1 a ust 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych). W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ).