I SA/Op 155/05
WyrokWSA w Opolu2005-08-31
Skład orzekający: Gerard Czech, Joanna Kuczyńska, Marta Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku współwłasności nieruchomości stanowiącej drogę wewnętrzną, obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach, niezależnie od stopnia faktycznego wykorzystania nieruchomości przez poszczególnych współwłaścicieli?Ratio decidendi
Obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości, w przypadku gdy nieruchomość stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach. Stopień faktycznego wykorzystania nieruchomości przez poszczególnych współwłaścicieli nie ma wpływu na wysokość podatku, gdyż jest to podatek majątkowy wynikający z samego faktu posiadania nieruchomości.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2003 dla działki stanowiącej drogę wewnętrzną, będącej przedmiotem współwłasności wieczystego użytkowania między D. M. a innymi osobami. Skarżący D. M. zarzucił, że działania współużytkowników ograniczają mu dostęp do nieruchomości i utrudniają korzystanie z niej, co jego zdaniem powinno mieć wpływ na wymiar podatku. Organy administracji obu instancji utrzymały w mocy decyzję o wymierzeniu podatku, wskazując na solidarną odpowiedzialność podatkową współwłaścicieli.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gerard Czech Sędziowie: Sędzia NSA Joanna Kuczyńska Asesor sąd. Marta Wojciechowska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Dąbrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi D. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości oddala skargę.
Decyzją z dnia [...], nr [...] Prezydent Miasta Kędzierzyna – Koźla ustalił A. C., K. i Z. K., J. i W. H., R. P. oraz D. M. podatek od nieruchomości za rok 2003 w kwocie 425,80 zł. Decyzję wydano na podstawie art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa oraz art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i 4, art. 4 i 5 ust. 1 oraz art. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych i uchwały Rady Miejskiej w Kędzierzynie – Koźlu Nr III/24/2002 z dnia 12 grudnia 2002 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości.
Przedmiotem opodatkowania była nieruchomości położona w K. przy ul. [...] o pow. 0.0747 ha, nr działki A, stanowiąca drogę wewnętrzną. Wieczystymi użytkownikami wskazanej nieruchomości przy udziałach wynoszących 1/5 części zostali na podstawie aktu notarialnego nr Rep. [...] z dnia 27 października 1999 r. A. C., R. P., J. i W. H. oraz K. i Z. K. Natomiast D. M. został użytkownikiem wieczystym wskazanej nieruchomości na podstawie aktu notarialnego w Rep. [...] z dnia 11 lipca 2002 r., a jego udział określono również na 1/5 części.
Prezydent miasta Kędzierzyna - Koźla wskazał ponadto w uzasadnieniu wydanej decyzji, że podatnicy są przedsiębiorcami, co ustalono na podstawie zaświadczeń o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej i złożyli, poza R. P., informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych na stosownych drukach.
Wymierzając podatek Prezydent powołał się na art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym od 01 stycznia 2003 r., zgodnie z którym jeżeli nieruchomość stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, obowiązek podatkowy od tej nieruchomości ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach i posiadaczach, a nieruchomość stanowi przedmiot odrębnego opodatkowania.
Mając na uwadze te okoliczności i uwzględniając obowiązującą stawkę przewidzianą dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, Prezydent dokonał wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2003. Dodatkowo Prezydent stwierdził, iż argumenty powołane przez D. M. i wskazujące na działania współużytkowników wieczystych znacznie ograniczające możliwość dojazdu wspólną drogą do jego działek, nie mają znaczenia przy wymiarze podatku od nieruchomości. Istotne jest bowiem przeznaczenie nieruchomości na cele działalności gospodarczej, a nie na stopień wykorzystania tych nieruchomości przez poszczególnych współwłaścicieli, przy czym jak podkreślono działki należące do D. M. o numerach B i C nie są współwłasnością osób będących stronami niniejszego postępowania i stanowią odrębny przedmiot opodatkowania.
Nie godząc się z decyzją organu I instancji D. M. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, w którym wskazał że przy wydaniu decyzji nie zostały uwzględnione fakty podnoszone przez niego w piśmie skierowanym do Prezydenta Miasta w dniu 06 lutego 2004 . Nadto D. M. podniósł, że w wyniku działania współużytkowników drogi, nie może z niej korzystać i ma utrudniony dostęp do posesji położonych na działkach B i C. W piśmie z dnia 12 października 2004 r. uzupełniającym odwołanie, D. M. wskazał również, iż " zagrodzenie " drogi dokonane przez współużytkowników jest nielegalne i doprowadziło do przerwania prac remontowo – adaptacyjnych prowadzonych zgodnie z uzyskanymi pozwoleniami na budowę. Nadto D. M. podjął polemikę z treścią pisma Urzędu Miasta z dnia 21 września 2004 r. wskazując, iż zapis jaki znalazł się w tym piśmie odnośnie terenu przeznaczonego na parking od strony ul. [...] jest jaskrawym dowodem naruszenia prawa korzystania z rzeczy wspólnej i spowodował wyeliminowanie dwóch posesji z działalności gospodarczej.
Decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 1 i 18 ustawy z dnia 12 października 19994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych oraz na podstawie art. 233 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu Kolegium podzieliło argumentację organu I instancji i wskazało, że zgodnie z wykazem zmian w rejestrze gruntów oraz zgromadzonymi aktami notarialnymi, współużytkownikami wieczystymi opodatkowanej działki są osoby wskazane w decyzji., a zatem zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych ciąży na nich solidarnie obowiązek podatkowy z tytułu posiadanej nieruchomości. Nadto wszyscy podatnicy prowadzą działalność gospodarczą. Kwestie związane z dostępem do wspólnej nieruchomości, jak również ze sposobem korzystania z niej przez współwłaścicieli, nie miały, zdaniem Kolegium, wpływu na wielkość podatku od nieruchomości.
Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego D. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu.
W skardze zarzucił, że wydana decyzja "dokumentuje jedynie wykorzystanie władzy sprawczej w zakresie wymiaru podatku", a pomija zupełnie kwestie związane z likwidacją powstałych przeszkód. D. M. podkreślił także, że dotychczas ani Prezydent ani Starosta Powiatu nie podjęli żadnych działań w obronie wydanych przez siebie decyzji urzędowych dotyczących zabudowy i wydanych pozwoleń na budowę.
Uzupełniając skargę D. M. przedłożył pisma skierowane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sprawach I SA/Op 62/04, I SA/Op 80/05 i I SA/Op 209/04.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności przeprowadzona przez Sąd zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) wykazała, że zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa.
Przed przystąpieniem do rozważań merytorycznych zauważyć należy, iż przeprowadzone postępowanie i wydane rozstrzygnięcia dotyczyły kwestii wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2003 r. W myśl art. 134 § 1 wskazanej wyżej ustawy, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd jest związany granicami sprawy i nie może dokonywać ocen prawnych dotyczących spraw, które były albo powinny być przedmiotem odrębnego postępowania.
Podstawę materialno - prawną wydanych w niniejszej sprawie rozstrzygnięć stanowi art. 3 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002r. Nr 9 poz. 84 ze zmianami). W myśl wskazanych uregulowań, jeżeli nieruchomość stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 5 . Jak wynika z treści przytoczonej regulacji, obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości łączy się z tytułem prawnym do korzystania z nieruchomości. Podatnikami w podatku od nieruchomości są wskazane w ustawie podmioty, jeżeli pozostają w relacji do nieruchomości określonej w art.3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje tytuł prawny do opodatkowanej nieruchomości. Skarżący, jak i pozostałe strony wymienione w decyzji organu I instancji, stały się użytkownikami wieczystymi nieruchomości w postaci działki nr a stanowiącej teren niezabudowany o obszarze 0,0747 ha, w udziałach po 1/5 części.
Podstawą nabycia udziału przez D. M. w prawie wieczystego użytkowania opisanej nieruchomości, była warunkowa umowa sprzedaży sporządzona w formie aktu notarialnego w dniu 8 października 1998 r., a następnie umowa notarialna przeniesienia prawa użytkowania wieczystego udziału nieruchomości w dniu 11 lipca 2002 r.
Bezspornym jest również fakt prowadzenia działalności gospodarczej przez współużytkowników wieczystych wspomnianej nieruchomości i jej związku z prowadzoną działalności gospodarczą przez te osoby.
Podnoszony przez skarżącego fakt ograniczonego, poprzez działania współużytkowników wieczystych, korzystania przez niego z nieruchomości, nie ma znaczenia przy wymiarze podatku, gdyż opodatkowana nieruchomość związana jest z prowadzoną działalnością gospodarczą pozostałych współużytkowników i skarżącego, który w pismach kierowanych do organów w toku postępowania (pismo z dnia 28 maja 2005 r., data wpływu 02 czerwca 2004 r.) wskazał, na zaledwie 10% wykorzystanie wspólnej nieruchomości jako drogi dojazdowej do działki nr B.
Jak wynika z treści powołanego wcześniej przepisu art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w przypadku, gdy nieruchomość stanowi współwłasność lub jest w posiadaniu dwu lub więcej podmiotów, a tak jest w niniejszym przypadku, to obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach. Ponieważ ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie definiuje pojęcia solidarności, należy się odnieść do przepisów kodeksu cywilnego, który zawiera regulacje dotyczące odpowiedzialności solidarnej dłużników. Zgodnie z art. 266 § 1 kodeksu cywilnego, kilku dłużników może być zobowiązanych w ten sposób, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od każdego z osobna, od wszystkich łącznie lub od kilku z nich. Zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników, zwalnia pozostałych dłużników. Zgodnie z § 2 wskazanego artykułu, aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela, wszyscy dłużnicy pozostają solidarni.
Wobec takiego ukształtowania odpowiedzialności solidarnej ciążącego solidarnie na wszystkich współwłaścicielach nieruchomości obowiązku podatkowego, organy nie mogą w sposób odmienny ukształtować tego obowiązku np. dzieląc w zależności od stopnia wykorzystania nieruchomości.
Odnosząc się do argumentów przytoczonych w skardze oraz przedłożonych pism dotyczących innych, odrębnych postępowań przed tutejszym Sądem przypomnieć należy, jak już zaznaczono na wstępie rozważań, iż Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. Stąd zagadnienia związane z bezczynnością organów w zakresie egzekwowania udzielonych pozwoleń na budowę, brak ingerencji organów w bezprawne działania współużytkowników i inne podobne argumenty nie mogą być przedmiotem rozważań Sądu, gdyż nie dotyczą rozstrzyganej sprawy.
Podkreślenia jednocześnie wymaga specyficzny charakter podatku od nieruchomości, który jest podatkiem majątkowym i wynika z faktu posiadania majątku (nieruchomości,) bez względu na to czy przynosi ona jakiekolwiek dochody, bądź czy jest racjonalnie wykorzystywana.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło