I SA/Op 166/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Zborzyński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 października 2005 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. Postanowieniem z dnia [...], wydanym na podstawie art. 14a § 1 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) Naczelnik Urzędu Skarbowego w Brzegu uznał za prawidłowe stanowisko skarżącego Z. K., w myśl którego pomoc finansowa udzielona na podstawie zarządzenia nr 41 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 marca 1993 r. w sprawie określenia wysokości pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe dla funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej i Państwowej Straży Pożarnej oraz zasad jej przyznawania i zwracania (Dz. Urz. MSWiA Nr 3, poz. 40 ze zm.) stanowiła przychód w dacie jej faktycznego otrzymania lub pozostawienia do dyspozycji. Decyzją z dnia [...], wydaną z urzędu na podstawie art. 14b § 5 Ordynacji podatkowej, Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu zmienił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Brzegu z powodu wydania go z rażącym naruszeniem prawa uznając, że pomoc finansowa przyznawana funkcjonariuszom na podstawie wyżej wskazanych przepisów staje się przychodem w momencie jej umorzenia, to jest z upływem 10-letniego okresu służby stałej. W decyzji tej zamieszczono pouczenie o prawie wniesienia skargi do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia. We wskazanym terminie skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy przez częściowe zwolnienie od wpisu od skargi, a następnie sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego odmawiającego przyznania mu prawa pomocy. Sąd zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) [cytowane dalej: P.p.s.a.] stanowi, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Dyrektor Izby Skarbowej decyzję z dnia [...] wydał z urzędu, a więc w trybie nadzoru, a nie w wyniku rozpatrzenia wniesionego przez stronę środka zaskarżenia. Według ugruntowanej linii orzeczniczej, którą tworzą między innymi: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 1981 r. (SA 472/81 - ONSA z 1981 r. Nr 1, poz. 21) oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 1981 r. (SA 584/81 - ONSA z 1981 r. Nr 1, poz. 55), a którą wieńczy uchwała pełnego składu Izby Cywilnej i Administracyjnej Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 1984 r. (III AZP 8/83 - OSNCP z 1985 r., Nr 10, poz. 143), decyzja organu nadzoru jest decyzją wydaną w pierwszej instancji i na ogólnych zasadach służy od niej odwołanie. Należy podkreślić, że cytowane orzeczenia odnoszą się wprawdzie do decyzji organów administracji drugiego stopnia stwierdzających nieważność decyzji organów pierwszego stopnia, niemniej - zdaniem Sądu - konstruują ogólną zasadę, dotyczącą decyzji nadzorczych organów drugiego stopnia. Zasada ta winna mieć także zastosowanie do decyzji wydawanych przez organy podatkowe drugiego stopnia na podstawie art. 14b § 5 Ordynacji podatkowej, gdy działają z urzędu, a więc w trybie nadzoru. Jak stanowi art. 13 § 1 pkt 2 lit. c oraz art. 221 Ordynacji podatkowej dyrektor izby skarbowej jest organem odwoławczym od decyzji wydanej przez ten organ w pierwszej instancji. Skarżący mógł zatem od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia [...] wnieść odwołanie do tego samego organu, a musiał to uczynić, jeżeli zamierzał następnie wnieść skargę do sądu administracyjnego. Ponieważ jednak stało się inaczej i skarga została wniesiona w sytuacji, gdy skarżącemu przysługiwał środek zaskarżenia w postaci odwołania do dyrektora izby skarbowej, nie został spełniony określony w art. 52 § 1 P.p.s.a. wymóg wyczerpania środków zaskarżenia. Prowadzi to do odrzucenia skargi, jako niedopuszczalnej, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Ponadto, ponieważ na podstawie art. 222 P.p.s.a. nie żąda się opłat od pisma, jeżeli już z niego wynika, że podlega ono odrzuceniu, wniosek skarżącego o częściowe zwolnienie od wpisu od skargi okazał się bezprzedmiotowy, jako że od jego skargi żaden wpis nie będzie pobrany. W tej sytuacji wnioskowi temu nie nadano dalszego biegu. Należy zaznaczyć, że zastosowanie się przez skarżącego do błędnego pouczenia w decyzji co do prawa odwołania, nie może mu szkodzić (art. 214 Ordynacji podatkowej). Skarżący będzie miał zatem możliwość wniesienia prawidłowego odwołania od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu, skierowanego do tegoż Dyrektora Izby Skarbowej, pod warunkiem, że jednocześnie z wniesieniem odwołania złoży wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia, a to na podstawie art. 162 Ordynacji podatkowej; podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, czyli od dnia, w którym skarżący powziął wiadomość o prawidłowym trybie zaskarżenia kwestionowanej przez niego decyzji. Na koniec Sąd zauważa, że błąd organu podatkowego w zakresie pouczenia strony o przysługującym jej środku zaskarżenia może znaleźć wytłumaczenie w niejasnym stanie prawnym, zwłaszcza co do kwalifikowania decyzji organu odwoławczego, wydawanych na podstawie art. 14b § 5 Ordynacji podatkowej, jako decyzji nadzorczych.