I SA/Op 179/09

PostanowienieWSA w Opolu2009-03-26

Skład orzekający: Krzysztof Błasiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie prawnej można przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania?
Ratio decidendi
Osobie prawnej można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy i powinna być stosowana w sytuacjach, gdy zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe, co potwierdza analiza sytuacji finansowej strony, w tym brak środków pieniężnych, majątku trwałego, prowadzona egzekucja oraz zaprzestanie działalności gospodarczej.
Stan faktyczny
Strona skarżąca, "A" Spółka z o.o., wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2004 r. Spółka argumentowała, że od połowy 2007 r. zaprzestała działalności gospodarczej z powodu egzekucji z rachunków bankowych i nie osiąga przychodów. Wykazała również brak środków trwałych i pieniężnych na koncie, mimo wysokiego kapitału zakładowego.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono stronę skarżącą od kosztów sądowych w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu - Krzysztof Błasiak, po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" Spółka z o.o. we W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "A" Spółka z o.o. we W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2004r. postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych w całości. Przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia [...] Nr [...] w sprawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2004 r. Wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi kwota 42.221 zł. W związku z tym strona skarżąca na etapie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu zobowiązana jest - zgodnie z postanowieniami § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 221, 2193 ) – do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 1.267 zł. Na dalsze koszty jakie mogą zaistnieć w przedmiotowej sprawie składają się opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku – stosownie do zapisów § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych ( Dz. U. Nr 221, poz. 2192 ) - w kwocie 100 zł oraz wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 634 zł ( § 3 rozporządzenia w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ). Strona skarżąca na urzędowym formularzu, o którym mowa w art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 ) - zwanej dalej ustawą, zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Uzasadniając wniosek strona skarżąca podniosła, iż od połowy 2007 r. zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej w efekcie egzekucji z rachunków bankowych i w związku z tym nie osiąga przychodów, z których można byłoby pozyskać środki pieniężne na pokrycie kosztów sądowych. Poza tym strona skarżąca wskazała na umorzenie egzekucji prowadzonej przeciwko niej przez komornika sądowego z uwagi na fakt nie uzyskania z tej egzekucji środków pieniężnych w kwocie wyższej od kwoty kosztów egzekucyjnych. Natomiast w części wniosku dotyczącej oświadczenia o majątku i dochodach strona skarżąca wykazała wysokość kapitału zakładowego w kwocie 210.056 zł oraz brak środków trwałych i środków pieniężnych na rachunku bankowym. Dodatkowo strona skarżąca przedłożyła kserokopie odpisu z rejestru przedsiębiorstw i wyciągu z rachunku bankowego. Rozpatrując na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 ustawy wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył , co następuje: Stosownie do art. 245 ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a także w zakresie częściowym, obejmującym m.in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków. Koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków (art. 211 ustawy). Opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna (art. 212 § 1 ustawy). Zatem wniosek skarżącego dotyczący częściowego prawa pomocy należy rozpatrywać w kontekście przesłanki zawartej w art. 246 § 2, pkt 2 ustawy. Zgodnie z tym przepisem przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Treść powołanego wyżej przepisu art. 246 § 2, pkt 2 ustawy wskazuje, iż prawo pomocy w tym zakresie stanowi instytucję wyjątkową i dlatego udzielenie tego prawa może nastąpić jedynie w sytuacjach szczególnych, przy jednoczesnym uwzględnieniu, z jednej strony wysokości obciążeń finansowych jakie strona jest zobowiązana ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony jej możliwości finansowych. Jak bowiem zostało stwierdzone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r. ( GZ 71/04, ONSA i WSA 2005, nr 1, poz. 8 ) " dzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe ". Informacje oraz dane zwarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy jak też w załączonych do tego wniosku dokumentach wskazują na wyjątkową sytuację strony skarżącej. Brak bowiem środków pieniężnych, majątku trwałego, prowadzona egzekucja pieniężna, a nade wszystko fakt zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej będący następstwem tej egzekucji sprawia, że strona skarżąca nie posiada możliwości pozyskania środków finansowych, które mogłaby przeznaczyć na pokrycie wymaganych kosztów sądowych. W związku z powyższym, na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 w/w ustawy, orzeczono o przyznaniu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło