I SA/Op 183/17
WyrokWSA w Opolu2017-06-23
Skład orzekający: Krzysztof Bogusz, Grzegorz Gocki, Marta Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba prowadząca działalność gospodarczą może ubiegać się o rozłożenie na raty należności z tytułu grzywny nałożonej mandatem karnym, jeśli grzywna ta nie wynika z prowadzonej działalności gospodarczej, lecz z zatrudnienia u innego podmiotu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie zinterpretowały art. 64 ust. 2 ustawy o finansach publicznych, odmawiając wszczęcia postępowania w sprawie rozłożenia na raty grzywny nałożonej mandatem karnym. Przepis ten, ograniczający możliwość udzielania ulg przedsiębiorcom, dotyczy sytuacji, gdy wniosek o ulgę jest związany przyczynowo z prowadzoną działalnością gospodarczą. Brak takiego związku w niniejszej sprawie wyklucza zastosowanie ograniczeń dla przedsiębiorców, co skutkuje koniecznością wszczęcia postępowania.Stan faktyczny
Skarżący, będący jednocześnie osobą fizyczną zatrudnioną w firmie B Sp. z o.o. i zarejestrowanym przedsiębiorcą prowadzącym firmę A, wnioskował o rozłożenie na raty grzywny nałożonej mandatem karnym. Organy administracji odmówiły wszczęcia postępowania, uznając, że jako przedsiębiorca skarżący nie może skorzystać z ulgi, zgodnie z art. 64 ust. 2 ustawy o finansach publicznych. Skarżący argumentował, że mandat został nałożony w związku z jego zatrudnieniem, a nie działalnością gospodarczą, a jego sytuacja finansowa jest trudna. Po utrzymaniu w mocy postanowienia organu pierwszej instancji przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Gocki (spr.) Sędzia WSA Marta Wojciechowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi T. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 15 marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie rozłożenia na raty zapłaty należności z tytułu grzywny uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu z dnia 27 stycznia 2017 r. nr [...].
Przedmiotem skargi wniesionej przez T. P. (dalej jako: strona, skarżący) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z 15 marca 2017 r., wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) - /dalej w skrócie kpa/ którym utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu z dnia 27 stycznia 2017 r. nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie rozłożenia na raty zapłaty należności z tytułu grzywny nałożonej mandatem karnym seria [...] nr [...].
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Postanowieniem z dnia 27 stycznia 2017 r. nr [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu odmówił wszczęcia postępowania w sprawie złożonego przez stronę wniosku o rozłożenie na raty zapłaty należności z tytułu grzywny nałożonej mandatem karnym seria [...] nr [...], uzasadniając rozstrzygnięcie brakiem podstaw prawnych, pozwalających na uwzględnienie wniosku. Jak zważono w uzasadnieniu tego postanowienia, należność z tytułu grzywny nałożonej mandatem karnym stanowi niepodatkową należność budżetową o charakterze publicznoprawnym, wymienioną w art. 60 pkt 6a ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1870 z późn. zm. - zwanej dalej ufp).
Zgodnie natomiast z art. 64 ust 2 tej ustawy, na wniosek zobowiązanego prowadzącego działalność gospodarczą, właściwy organ może udzielić ulg w spłacie zobowiązań, jednakże jedynie w zakresie należności wymienionych w punktach od 1 do 6 art. 60 ufp. Należności z tytułu grzywien nałożonych w drodze mandatu karnego w postępowaniu w sprawach o wykroczenia oraz w postępowaniu w sprawach o wykroczenia skarbowe, zostały wymienione w pkt 6a art. 60 upf, co oznacza, że w stosunku do zobowiązanego prowadzącego działalność gospodarczą ubieganie się o ulgę z tego tytułu zostało wyłączone.
Ponieważ, jak wynikało z wydruku z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej (CEIDG) oraz wydruku z Centralnego Rejestru Podmiotów Krajowej Ewidencji Podatników (CRP KEP) - skarżący posiada status podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą A, brak jest, zdaniem organu, materialnoprawnej podstawy do rozpatrzenia jego żądania w trybie administracyjnym.
Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem skarżący w złożonym zażaleniu podniósł, że objęta wnioskiem o udzielenie ulgi należność wynikająca z mandatu karnego została na niego nałożona nie jako na przedsiębiorcę prowadzącego działalność gospodarczą lecz jako na osobę fizycznej zatrudnioną w firmie B Sp. z o.o., na stanowisku odpowiedzialnym m.in. za sprawy stanowiące podstawę do wystawienia mandatu. Dlatego też grzywnę musi on pokryć z wynagrodzenia za pracę, co stanowi znaczne obciążenie sytuacji finansowej jego rodziny, w której utrzymaniu współuczestniczy. Ponadto wnioskodawca wskazał, że z uwagi na wydane w stosunku do B Sp. z o.o. postanowienie Sądu Okręgowego w [...] o ogłoszeniu upadłości, została mu wypowiedziana umowa o pracę i z dniem 28 lutego 2017 r. straci środki na utrzymanie. Odnośnie zarejestrowanej na siebie firmy A wnioskodawca wyjaśnił, że od lat nie wykazuje ona żadnych dochodów, co można łatwo sprawdzić w Urzędzie Skarbowym w [...]. Dodatkowo wskazał, że także wcześniej otrzymywał mandaty karne w wyniku kontroli Państwowej Inspekcji Pracy, jednak w stosunku do poprzednio nałożonych na niego grzywien Urząd Wojewódzki we [...] i Urząd Wojewódzki w [...] rozłożyły mu te należności na raty.
Organ odwoławczy, nie znajdując podstaw do uwzględnienia zarzutów zażalenia, wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia 15 marca 2017 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
W uzasadnieniu przytoczył treść art. 60 ufp, zgodnie z którym środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym są w szczególności dochody budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego, a to :
1) kwoty dotacji podlegające zwrotowi w przypadkach określonych w niniejszej ustawie;
2) należności z tytułu gwarancji i poręczeń udzielonych przez Skarb Państwa i jednostki samorządu terytorialnego;
3) wpłaty nadwyżek środków obrotowych samorządowych zakładów budżetowych;
4) wpłaty nadwyżek środków finansowych agencji wykonawczych;
5) wpłaty środków z tytułu rozliczeń realizacji programów przedakcesyjnych;
6) należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności;
6a) należności z tytułu grzywien nałożonych w drodze mandatu karnego w postępowaniu w sprawach o wykroczenia oraz w postępowaniu w sprawach o wykroczenia skarbowe;
7) dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw;
8) pobrane przez jednostkę samorządu terytorialnego dochody związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami i nieodprowadzone na rachunek dochodów budżetu państwa."
W stosunku do niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym ustawodawca przewidział w art. 64 ufp możliwość udzielania ulg w spłacie, przy czym zakres tych ulg uzależnił od osoby zobowiązanego. Jako zasadę ogólną przyjęto więc, że właściwy organ, na wniosek zobowiązanego, może umorzyć należność publicznoprawną w całości albo w części lub odroczyć albo rozłożyć płatność na raty (art. 64 ust. 1 ufp), natomiast ograniczenia od tej reguły przewidziano dla zobowiązanych prowadzących działalność gospodarczą. W myśl bowiem art. 64 ust. 2 ufp, właściwy organ, na wniosek zobowiązanego prowadzącego działalność gospodarczą może udzielać wymienionych wyżej ulg w spłacie zobowiązań tylko w stosunku do należności, o których mowa w art. 60 pkt 1-6, nie obejmując zatem tą formą pomocy spłaty należności z tytułu grzywien nałożonych w drodze mandatu karnego.
Wprawdzie w wyniku nowelizacji ustawy o finansach publicznych - dokonanej ustawą z dnia 10 lutego 2017 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 poz. 659) - doszło do nadania nowego brzmienia art. 64 ufp, znoszącego dotychczasowe ograniczenia w zakresie udzielania ulg w spłacie należności przedsiębiorcy, jednakże te nowe regulacje z uwagi na moment ich wejścia w życie dopiero z dniem 28 kwietnia 2017 r. nie miały zastosowania w niniejszej sprawie.
Jak dalej zauważono, z uwagi na mające zastosowanie w niniejszej sprawie brzmienie art. 64 ust 2 ufp, strona, posiadając zarejestrowaną działalność gospodarczą pod nazwą A (od 18 kwietnia 2008 r.), z tego właśnie powodu podlega pod ograniczenia w korzystaniu z ulg w spłacie niepodatkowych należności budżetowych. W ocenie organu odwoławczego, bez znaczenia dla sprawy pozostaje fakt, że mandat został nałożony nie w związku z zarejestrowaną na niego działalnością gospodarczą lecz z uwagi na pełnienie u innego przedsiębiorcy, tj. w firmie B - funkcji osoby odpowiedzialnej za sprawy, z powodu których mandat został nałożony.
W tym stanie rzeczy, za prawidłowe uznano stanowisko organu I instancji, że w sytuacji, gdy w obowiązującym w dacie orzekania stanie prawnym brak było przepisów dopuszczających możliwość skorzystania z ulgi w spłacie grzywny nałożonej mandatem karnym przez dłużnika będącego przedsiębiorcą, zasadnym było wydanie, w oparciu o art. 61 a § 1 kpa postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.
W złożonej do tut. Sądu skardze, skarżący, wnosząc o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu i pozytywne rozpatrzenie wniosku o rozłożenie na raty, ponownie wskazał, iż mandat karny został mu wręczony nie jako przedsiębiorcy prowadzącemu działalność gospodarczą lecz jako osobie fizycznej zatrudnionej w firmie B sp. z o.o. na stanowisku odpowiedzialnym m.in. za sprawy stanowiące podstawę do wystawienia mandatu. Podkreślił że nie zamierza wchodzić w zawiłe dywagacje prawne, czy jest "lepszy" bo nie prowadzi działalności gospodarczej, czy "gorszy" bo jest przedsiębiorcą, uważa jednak, że proponuje uczciwą zapłatę mandatu z uwzględnieniem swojej bardzo trudnej sytuacji finansowej. Tym bardziej, że jak dalej zauważył, w przypadku braku zapłaty mandatu naraża się być może na egzekucję komorniczą, a ponieważ nie dysponuje większym niż skromny majątkiem będzie musiał "układać się z komornikiem na zapłatę zobowiązania". Poinformował też, że jako wyraz swojej dobrej woli dokonał z konta córki przelewu 100 zł tytułem wymienionego mandatu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał w całości swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia. Zgodnie z art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) dalej w skrócie: "ppsa", sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
W myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – dalej jako: "ppsa", zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), jak też w razie stwierdzenia okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji (pkt 2). Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (niemającym tu zastosowania).
Zgodnie zaś z art. 135 ppsa sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd, mając na uwadze wskazane wyżej regulacje oraz art. 134 § 1 i 135 ppsa, stwierdził naruszenia prawa skutkującego koniecznością wyeliminowania z porządku prawnego zarówno zaskarżonego postanowienia jak i poprzedzającego go rozstrzygnięcia organu I instancji.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu, utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu z dnia 27 stycznia 2017 r. nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie rozłożenia na raty zapłaty należności z tytułu grzywny nałożonej mandatem karnym seria [...] nr [...].
Kwestią sporną w przedmiotowej sprawie jest zasadność odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie rozłożenia na raty zapłaty należności z tytułu grzywny nałożonej mandatem karnym. U podstaw wydanych w sprawie rozstrzygnięć legło stwierdzenie, że skarżący - jako prowadzący działalność gospodarczą pod firmą A - był przedsiębiorcą i z tej przyczyny nie mógł ubiegać się o udzielenie ulgi w spłacie ww. należności, gdyż możliwość taką wyłączał art. 64 ust. 2 ufp. Przy czym organy stanęły na stanowisku, że bez wpływu na wynik sprawy pozostawała podnoszona przez skarżącego okoliczność, że przedmiotowy mandat nie wynikał z jego działań jako przedsiębiorcy lecz został nałożony w związku z jego zatrudnieniem w firmie B Sp. z o.o., w wyniku kontroli Państwowej Inspekcji Pracy w tej spółce.
Organy obu instancji, nie negując wprawdzie faktu ukarania skarżącego mandatem karnym wskutek kontroli Państwowej Inspekcji Pracy, przeprowadzonej w spółce B, w której był on zatrudniony na stanowisku odpowiedzialnym m.in. za sprawy stanowiące podstawę do wystawienia mandatu, jednakże uznały, że ze względu na bezsporny fakt równoczesnego prowadzenia przez stronę od 18 kwietnia 2008 r. własnej działalności gospodarczej - A, zachodzi negatywna przesłanka do wszczęcia postępowania w przedmiocie rozłożenia grzywny na raty.
Zdaniem organu odwoławczego, treść art. 64 ust. 2 ufp oraz ust. 1 tego artykułu, stwarzających możliwość udzielania ulg określonych w art. 55 tej ustawy w spłacie niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym, pozwala stwierdzić, że zakres zastosowania tych ulg został uzależniony przez ustawodawcę od osoby zobowiązanego. W szczególności ogólna zasada wyrażona w art. 64 ust. 1 tej ustawy, zgodnie z którą organ działając na podstawie wniosku zobowiązanego może daną należność o charakterze publicznoprawnym (w rozumieniu art. 60 ustawy), umorzyć w całości lub w części, odroczyć jej spłatę lub rozłożyć na raty, doznaje - w treści art. 64 ust. 2 ustawy istotnego ograniczenia. Z jednej strony jest to ograniczenie co do podmiotu zobowiązanego - prowadzącego działalność gospodarczą, z drugiej zaś co do rodzajów należności publicznoprawnych, względem których może być zastosowania ulga, przy jednoczesnych dodatkowych warunkach związanych z pomocą publiczną. I tak, z treści tego przepisu wynika, że wniosek zobowiązanego prowadzącego działalność gospodarczą może być uwzględniony jedynie co do wybranej kategorii niepodatkowych należności o charakterze publicznoprawnym, tj. wymienionych w art. 60 pkt 1-6 ufp. Regulacja art. 64 ust 2 tej ustawy jest przepisem szczególnym, całościowo odnoszącym się do ulg dla podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą.
Z tych też względów, według organów obu instancji, skoro strona z uwagi na zarejestrowaną działalność gospodarczą jest przedsiębiorcą, podlega z tej przyczyny ograniczeniu w korzystaniu z ulg w spłacie niepodatkowych należności budżetowych.
Sąd nie podzielił powyższego stanowiska organów obu instancji oraz dokonanej przez nie wykładni art. 64 ust 2 u.f.p w związku z art. 61 a § 1 kpa. Zastrzeżenia jednakże przy tym wymaga, że stwierdzona przez Sąd wadliwość interpretacji omawianych przepisów ma bezpośredni związek z okolicznościami faktycznymi tej konkretnej sprawy.
Z literalnej treści art. 64 ust. 2 ufp co prawda wynika, iż jest on skierowany jest do zobowiązanego prowadzącego działalność gospodarczą, a taką bezspornie, przynajmniej formalnie, ma zarejestrowaną skarżący. Nie oznacza to jednak, że jeżeli dana osoba prowadzi działalność gospodarczą, to w każdym przypadku przepis ten będzie miał zastosowanie. W ocenie Sądu właściwa interpretacja omawianej normy dotyczy wyłącznie przypadków, gdy wniosek przedsiębiorcy o zastosowanie ulgi w płatności niepodatkowej należności budżetowej powstaje w związku przyczynowym z prowadzeniem działalności gospodarczej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 1 lipca 2014 r. sygn. akt I SA/Kr 857/14, opubl. LEX nr 1489999).
Brak zatem istnienia związku przyczynowo-skutkowego między nałożeniem grzywny w formie mandatu karnego, a przedmiotem prowadzonej działalności gospodarczej wyklucza przyjęcie, że osoba ukarana, występując o udzielenie ulgi w spłacie takiej należności, działa jako przedsiębiorca.
Nadto dodatkowo Sąd zauważa, że w myśl art. 64 ust 2 ufp właściwy organ, na wniosek zobowiązanego prowadzącego działalność gospodarczą, może udzielać określonych w art. 55 ulg w spłacie zobowiązań z tytułu należności, o których mowa w art. 60 pkt 1-6, które: 1) nie stanowią pomocy publicznej; 2) stanowią pomoc de minimis - w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa Wspólnot Europejskich dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis; 3) stanowią pomoc publiczną: a) udzielaną w celu naprawienia szkód wyrządzonych przez klęski żywiołowe lub inne nadzwyczajne zdarzenia, b) udzielaną w celu zapobieżenia poważnym zakłóceniom w gospodarce o charakterze ponadsektorowym lub ich likwidacji, c) udzielaną w celu wsparcia krajowych przedsiębiorców działających w ramach przedsięwzięcia gospodarczego podejmowanego w interesie europejskim, d) udzielaną w celu promowania i wspierania kultury i dziedzictwa narodowego, nauki oraz oświaty, e) będącą rekompensatą za świadczenie usług w ogólnym interesie gospodarczym powierzonych na podstawie odrębnych przepisów, f) na szkolenia, g) na zatrudnienie, h) na rozwój małych i średnich przedsiębiorstw, i) na restrukturyzację j) na ochronę środowiska, k) na prace badawczo-rozwojowe oraz l) regionalną.
Z powyższej regulacji ustępu 2 art. 64 ufp wynika zatem, że w przypadku podmiotów gospodarczych przyznanie ulgi jest możliwe, jeżeli zobowiązanie jest jednym z tych wymienionych w pkt od 1 do 6 art. 60. W orzecznictwie na gruncie tak skonstruowanego zapisu, wyrażane są poglądy, że ust. 2 art. 64 nie reguluje kwestii zobowiązań o których mowa w pkt 6a art. 60 ufp (należności z tytułu grzywien nałożonych w drodze mandatu karnego w postępowaniu w sprawach o wykroczenia oraz w postępowaniu w sprawach o wykroczenia skarbowe) pkt 7 (dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw) oraz w pkt 8 (pobrane przez jednostkę samorządu terytorialnego dochody związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami i nieodprowadzone na rachunek dochodów budżetu państwa).
Ponieważ kara nałożona na skarżącego stanowi należność określoną w art. 60 pkt 6a ustawy o finansach publicznych, to podlega ona ulgom w spłacie określonym w ust. 1 art. 64, gdyż redakcja tego przepisu nie zawiera zapisu ograniczającego jego zastosowanie do podmiotów "nie prowadzących działalności gospodarczej". Przepis art. 64 ust. 2 ustawy zawiera wprawdzie ograniczenie wobec podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, ale ograniczenia te odnoszą się do ulg z tytułu należności, o których mowa w art. 60 pkt 1-6 ustawy o finansach publicznych. Zatem ograniczenia ustępu 2 art. 64 nie odnoszą się do należności z art. 60 pkt 6a, 7 i 8 ustawy. Nie ma przy tym niebezpieczeństwa naruszenia zasad konkurencyjności, bowiem stosując do należności określonych w art. 60 pkt 7 ustawy o finansach publicznych, o których umorzenie wnioskuje przedsiębiorca przepisy art. 67a i art. 67b Ordynacji podatkowej (w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy o finansach publicznych i art. 67 tej ustawy odsyłającego do odpowiedniego stosowania wyżej wskazanych przepisów Ordynacji) pamiętać należy, że zawierają one instrumenty zapobiegające naruszaniu tego typu zasad (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 października 2014 r. sygn. akt I SA/Kr 230/14, opubl. CBOSA).
Jedynie końcowo można zauważyć, na co również zwrócił uwagę Dyrektor Izby, iż sam ustawodawca dostrzegając liczne mankamenty dotychczasowej regulacji art. 64 ufp nadał mu nowe brzmienie, ustawą z dnia 10 lutego 2017 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 poz. 659).
W uzasadnieniu projektu ustawy nowelizującej, wskazując na potrzebę zamiany tej regulacji, zważono między innymi, że "proponowana zmiana ma na celu stworzenie podstaw prawnych dla zobowiązanych prowadzących działalność gospodarczą w zakresie możliwości uzyskiwania preferencji w odniesieniu do wszystkich należności wymienionych w otwartym katalogu z art. 60 ustawy. Problematyka dotycząca udzielania ulg podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą w spłacie zobowiązań z tytułu należności, o których mowa w art. 60 pkt 7-8, stanowi przedmiot rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych. Z jednej strony prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym nie jest możliwe udzielanie ulg w spłacie takich zobowiązań, ponieważ regulacja art. 64 ust. 2 jest przepisem szczególnym całościowo odnoszącym się do ulg dla podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Niektóre z orzeczeń stanowią jednak o dopuszczalności stosowania ww. ulg na podstawie odesłania zawartego w art. 67 ustawy. Niezbędne jest zatem usunięcie wątpliwości związanych z wykładnią oraz zakresem stosowania przepisu art. 64 ust. 2. Uzasadnieniem dla wprowadzenia omawianej zmiany jest również konieczność respektowania zasady równego traktowania podmiotów (tj. unikanie odmiennego traktowania przez państwo i jego organy różnych podmiotów w podobnych sytuacjach). Aktualne brzmienie art. 64 ust. 2 może być postrzegane jako przejaw dyskryminacji podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą względem podmiotów niebędących przedsiębiorcami. W tym kontekście zauważyć należy, iż osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą niejednokrotnie w swoim działaniu tylko nieznacznie różnią się od osób fizycznych wykonujących powierzone im prace, np. na podstawie umów cywilnoprawnych. Ponadto, z punktu widzenia możliwości udzielenia ulg w spłacie niepodatkowych należności publicznoprawnych kluczowe znaczenie należy przypisać okolicznościom o charakterze obiektywnym, które wpływają na brak możliwości spełnienia świadczenia lub jego zaspokojenia w określonym terminie, a nie sam fakt prowadzenia przez podmiot działalności gospodarczej.
Reasumując powyższe rozważania Sąd stwierdził, że w wyniku wadliwej interpretacji art. 60 ust 2 ufp organy obu instancji w sposób nieuprawniony zastosowały art. 61a § 1 kpa, odmawiając wszczęcia postępowania w przedmiocie rozłożenia grzywny na raty. W konsekwencji Sąd uwzględnił skargę, stwierdzając konieczność uchylenia zarówno zaskarżonego postanowienia, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a ppsa, jak również poprzedzającego je rozstrzygnięcia organu I instancji w oparciu o art. 134 § 1 w zw. z art. 135 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło