I SA/Op 196/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Anna Wójcik po rozpoznaniu w dniu 24 października 2008r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia dotyczącego zarzutów na postępowanie egzekucyjne na skutek wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w całości postanawia I. Przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego. II. W pozostałym zakresie wniosek o przyznanie prawa pomocy oddalić. Skarżący K. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia dotyczącego zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Wezwany przez Przewodniczącego Wydziału I do uiszczenia wpisu od skargi opłacił ją w całości kwotą 100zł. Wyrokiem z dnia 17 września 2008r. skarga została oddalona. Skarżący pismem z dnia 22 września 2008r. (data pisma) wniósł o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I został wezwany do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za doręczony odpis wyroku wraz z uzasadnieniem w kwocie 100zł. Skarżący w piśmie z dnia 06 października 2008r., wniósł o zwolnienie go ze wspomnianej opłaty kancelaryjnej. Wniosek uzasadnił m.in. tym, że obecnie przebywa na zasiłku dla bezrobotnych, ma na utrzymaniu troje dzieci oraz, że jest w trakcie leczenia i kupuje lekarstwa. Podał też, że jego żona przeciętnie zarabia 2.049,75zł netto. Następnie – wskutek wezwania przez referendarza sądowego do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu (druk PPF) oraz dołączenia dokumentów uprawdopodabniających okoliczności wniosku – skarżący złożył wniosek na formularzu, a jednocześnie rozszerzył żądanie o przyznanie prawa pomocy również w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Na uzasadnienie podał, że zamknięcie przez niego działalności gospodarczej powoduje brak środków finansowych. Wskazał, że ma dom w budowie o pow. 180m2, a także debet na koncie w wysokości 21.000zł. Rata kredytu na ten cel wynosi miesięcznie 253 franki szwajcarskie. W zakresie bieżących miesięcznych opłat podał kwotę 1.350zł (w sezonie grzewczym 1.650zł). Zwrócił też uwagę, że na rachunku bankowym żony znajduje się w chwili obecnej kwota 1.000zł i jednocześnie żona spłaca pożyczkę w kwocie 4.000zł. W piśmie z dnia 23 października skarżący uzupełnił wniosek o przyznanie prawa pomocy przez podanie, że jego zdaniem pieniądze zostały mu bezprawnie zagarnięte z konta przez ZUS. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek częściowo zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 §1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) [dalej p.p.s.a] prawo pomocy może być przyznane również w zakresie częściowym, wówczas obejmuje ono przemiennie: zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie radcy prawnego (...) W niniejszej sprawie w ocenie sądu skarżącemu przysługiwało prawo pomocy jedynie w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Stosownie, bowiem do treści art. 246 §1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub w zakresie częściowym różni się tym, że w drugim przypadku musi wykazać ona, że nie jest ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym siebie oraz rodziny. Natomiast w pierwszym przypadku musi wykazać, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W ocenie sądu pierwsza ze zobrazowanych sytuacji nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Skarżący utrzymuje się z zasiłku dla bezrobotnych oraz z pensji żony. Na utrzymaniu mają oni troje dzieci w wieku szkolnym. Pensja żony wynosi przeciętnie miesięcznie 2.049,75zł netto. Zasiłek dla bezrobotnego skarżącego wynosi 495,80zł netto, co daje łącznie kwotę około 2.500zł. Jak podaje skarżący bieżące miesięczne opłaty wynoszą ok. 1.350zł (w sezonie grzewczym 1.650zł). Wynika z tego, że na utrzymanie pięcioosobowej rodziny pozostaje im miesięcznie około 1150zł. Sąd jednak nie dał wiary tym okolicznościom. Trudno uznać, że skarżący zobrazował całość swojej sytuacji materialnej. Natomiast z części przez niego ujawnionej wynika, że kwota 1150zł musi wystarczyć na miesięczne utrzymanie 5 osób, co daje około 230zł na osobę. W otaczającej sytuacji społecznej i gospodarczej nie można uznać tych informacji za wiarygodne. Szczególnie w sytuacji, gdy budżet skarżącego obciążają również koszty utrzymania samochodu, którym jak skarżący podaje odwozi dzieci do szkoły. Wiąże się to nie tylko z kosztami zakupu paliwa ale także z kosztami eksploatacji. Jednocześnie skarżący przy tak przedstawionym budżecie podaje, że posiada w budowie 180 metrowy dom. W związku z tym należy przyjąć, że dom ten albo jest w trakcie budowy gdyż w przeciwnym razie ulegałby systematycznemu zniszczeniu albo też konieczne jest jego niezwłoczne sprzedanie wobec braku środków na dalszą budowę a przede wszystkim w celu dostosowania wydatków do osiąganych dochodów. Skarżący jednak na te okoliczności nie przedłożył żadnych informacji. Tak czy inaczej z tego stanu rzeczy wynika, że jego zdolności finansowe są większe od podanych. Z tych przyczyn sąd uznał, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania gdyż mogłoby to nadmiernie obciążyć jego budżet. Wcale to jednak nie oznacza, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w tym opłaty kancelaryjnej i ewentualnego wpisu od skargi kasacyjnej wynoszącego 100zł. Jednakże – w ocenie sądu – koszty związane ze zleceniem zastępstwa procesowego radcy prawnemu byłoby już na tyle wysokie, że nie dałyby się pogodzić z kosztami utrzymania rodziny skarżącego. Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 §1 i 3 oraz art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a.