I SA/Op 198/18

WyrokWSA w Opolu2018-09-26

Skład orzekający: Marta Wojciechowska, Grzegorz Gocki, Marzena Łozowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie prawidłowo ustalił opłatę stałą za pobór wód powierzchniowych, nie rozważając zastosowania zwolnienia przewidzianego w art. 270 ust. 2 Prawa wodnego, mimo podniesienia tej kwestii przez stronę skarżącą?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 107 § 3 k.p.a. i zasady ogólne k.p.a. (art. 7, art. 11 k.p.a.). Organ nie rozważył należycie argumentacji strony dotyczącej zwolnienia z opłaty stałej na podstawie art. 270 ust. 2 Prawa wodnego, ani kwestii związanych z celami budowy zbiornika (przeciwdziałanie suszy, ochrona przeciwpowodziowa) i potencjalnym udziałem w kosztach utrzymania urządzeń wodnych (art. 188 ust. 2 P.w.). Uzasadnienie decyzji było przedwczesne i dowolne, a organ nie wykazał podstaw do braku zastosowania wskazanego przepisu.
Stan faktyczny
Organ ustalił Nadleśnictwu Jugów opłatę stałą za pobór wód powierzchniowych. Strona skarżąca wniosła reklamację, podnosząc, że opłata nie powinna być naliczana, ponieważ pobór wód służy celom leśnym (utrzymanie zbiornika retencyjnego, przeciwdziałanie suszy, ochrona przeciwpowodziowa, funkcje przyrodnicze), co zgodnie z art. 270 ust. 2 Prawa wodnego stanowi podstawę do zwolnienia z opłaty. Organ utrzymał w mocy decyzję o ustaleniu opłaty, nie rozważając w uzasadnieniu argumentów strony dotyczących zwolnienia. Strona zaskarżyła decyzję do WSA, zarzucając naruszenie art. 270 ust. 2 P.w.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Wojciechowska Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Gocki Sędzia WSA Marzena Łozowska (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Iwona Bergiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2018 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa – Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo Jugów na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Nysie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 19 marca 2018 r., nr WR.ZUO.4.470.271.2018.OS w przedmiocie określenia opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni w Nysie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (słownie złotych: sto 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Informacją roczną z 27 lutego 2018 r. Dyrektor Zarządu Zlewni w Nysie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej jako: "Dyrektor PGWWP Zarząd Zlewni w Nysie", "organ"), na podstawie art. 271 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. poz. 1566 - dalej określana jako "P.w.") oraz pozwolenia wodnoprawnego nr OŚR.6341.142.2012.ŚW6 ustalił Nadleśnictwu Jugów (dalej jako: "skarżący", "strona") za okres 1 stycznia 2018 r. - 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą w wysokości 1.267 zł za pobór wód powierzchniowych. W złożonej od powyższej informacji reklamacji strona podniosła, że wysokość rocznej opłaty stałej na podstawie ww. pozwolenia wodnoprawnego nie powinna być naliczona, gdyż opłata dotyczy poboru wód do napełniania i podtrzymania odbudowanego zbiornika retencyjnego, którego użytkowanie nie ma na celu prowadzenia jakiejkolwiek działalności gospodarczej, a jedynie: poprawienie uwilgotnienia przyległych do zbiornika siedlisk leśnych, gromadzenie wody w zbiorniku i utrzymanie optymalnego poziomu wód gruntowych na przyległych terenach, ma także pełnić funkcje nawodnienia poprzez przesiąkanie wody ze zbiornika do gleby - podnosząc poziom wody gruntowej oraz pełnić funkcję zbiornika przyrodniczego i zbiornika przeciwpożarowego. Strona dodała, że głównym celem budowy zbiornika było przeciwdziałanie skutkom suszy oraz ochrona przeciwpowodziowa, a są to zadania organów administracji rządowej oraz samorządowej, a także Wód Polskich (odpowiednio art. 163 i art. 186 P.w.). Skarżący podkreślił, że wskazane funkcje zbiornika, zgodnie z art. 270 ust. 2 P.w., stanowią podstawę do nienaliczania opłaty stałej. Dyrektor Zarządu Zlewni w Nysie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie decyzją z 19 marca 2018 r. określił stronie za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą w wysokości 1.305 zł za pobór wód powierzchniowych. Stwierdził ponadto, że opłatę należy uiścić w czterech kwartalnych ratach i określił termin płatności rat oraz sposób uiszczenia opłaty. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ administracji wskazał art. 273 ust. 6, w związku z art. 271 ust. 3, art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 P.w. oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 z późn. zm.) - dalej jako: k.p.a. Uzasadniając decyzję w pierwszej kolejności podniósł, że organ nie uznał reklamacji strony, gdyż zgodnie z art. 271 ust. 3 P.w. wysokość opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wody powierzchniowej wyrażonej w m/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, z uwzględnieniem stosunku ilości wody powierzchniowej, która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń. Wyjątkiem odstąpienia od naliczenia opłaty może być art. 270 ust. 2 P.w., zgodnie z którym opłaty stałej nie ponosi się za pobór wód do celów rolniczych lub leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw oraz na potrzeby chowu i hodowli ryb, który w ocenie organu nie dotyczy przedmiotowej sprawy. Wskazano dalej, że Nadleśnictwo Jugów korzysta z usług wodnych na podstawie pozwolenia wodnoprawnego wydanego przez Starostę Kłodzkiego nr OŚR.6341.142.2012.ŚW6 na pobór wód powierzchniowych w ilości 51,48 m³/h, co oznacza, że zgodnie z art. 298 pkt 1 P.w. zobowiązane jest ponosić opłatę za usługi wodne. Określenia wysokości opłat stałych organ dokonał w oparciu o normę prawną wynikającą z art. 271 ust. 3 P.w. oraz § 6, 7, 10 i 15 i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. poz. 2502) - dalej określane jako "rozporządzenie". Opłata stała za pobór wód powierzchniowych została obliczona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 250 PLN na dobę za 1 m³/s, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnego poboru określonego w pozwoleniu wodnoprawnym albo pozwoleniu zintegrowanym w maksymalnej ilości zsumowanej 51,48 m³/h i wynoszącej po przeliczeniu 0,0143 m³/s. Strona w skardze zaskarżyła rozstrzygnięcie organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając mu naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 270 ust. 2 P.w. podnosząc, że jest zwolniona z konieczności regulowania opłat stałych, ponieważ opłaty stałej nie ponosi się za pobór wód do celów leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw. W związku z powyższym wniosła o: uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, rozpatrzenie sprawy na rozprawie, zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniosła, że jest zwolniona z konieczności regulowania opłat stałych, ponieważ opłaty stałej nie ponosi się za pobór wód do celów leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw. Przedmiotowe pozwolenie wodnoprawne dotyczy poboru wody do napełnienia i podtrzymania odbudowanego zbiornika retencyjnego, którego wykonanie w ramach unijnych środków pomocowych zrealizowało Nadleśnictwo Jugów. Wykonanie odbudowy przedmiotowego zbiornika retencyjnego ma na celu między innymi: poprawić uwilgotnienie przyległych do zbiornika siedlisk leśnych, zgromadzić wodę w zbiorniku i utrzymać optymalny poziom wód gruntowych na przyległych terenach leśnych, pełnić funkcje nawadniania terenów leśnych poprzez przesiąkanie wody ze zbiornika do gleby - podnosząc poziom wody gruntowej, pełnienie przez zbiornik funkcji przeciwpożarowej oraz funkcji przyrodniczej związanej z utrzymaniem i rozwojem fauny i flory leśnej, przeciwdziałać skutkom suszy. Zdaniem strony, powyższe działania są zgodne z celami do jakich zostało powołane Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe, gdyż w oparciu o art. 6 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U.2017 r. poz. 788 t.j. z dnia 2017.04.14), prowadzi ono gospodarkę leśną przez którą należy rozumieć - działalność leśną w zakresie urządzania, ochrony i zagospodarowania lasu, utrzymania i powiększania zasobów i upraw leśnych, gospodarowania zwierzyną, pozyskiwania - z wyjątkiem skupu - drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory, igliwia, zwierzyny oraz płodów runa leśnego, a także sprzedaż tych produktów oraz realizację pozaprodukcyjnych funkcji lasu oraz prowadzi trwale zrównoważoną gospodarkę leśną przez którą należy rozumieć - działalność zmierzającą do ukształtowania struktury lasów i ich wykorzystania w sposób i tempie zapewniającym trwałe zachowanie ich bogactwa biologicznego, wysokiej produkcyjności oraz potencjału regeneracyjnego, żywotności i zdolności do wypełniania, teraz i w przyszłości, wszystkich ważnych ochronnych, gospodarczych i socjalnych funkcji na poziomie lokalnym, narodowym i globalnym, bez szkody dla innych ekosystemów. Skarżący w dalszej części uzasadnienia podniósł również, że budowy zbiorników związane z przeciwdziałaniem skutkom suszy oraz ochroną przeciwpowodziową, są zadaniem organów administracji rządowej oraz samorządowej i Wód Polskich - odpowiednio art. 163 i art. 186 P.w. Natomiast inwestycje realizowane przez Lasy Państwowe mają na celu nic innego jak wyręczanie lub wspomaganie organów ustawowo zobligowanych, do wypełniania obowiązków nałożonych ustawą Prawo wodne, a zgodnie z art. 188 ust. 2 P.w. - w kosztach utrzymywania urządzeń wodnych uczestniczy ten, kto odnosi z nich korzyści. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał w pierwszej kolejności, że fakt naliczenia i wysokość opłaty stałej uzależniona jest od treści pozwolenia wodnoprawnego lub zintegrowanego, a dokładniej: od maksymalnej ilości pobranej wody przewidzianej w przedmiotowych decyzjach. Jest ona zatem ustalona na podstawie wartości maksymalnych określonych w pozwoleniu wodnoprawnym, które stanowią niejako treść rozstrzygnięcia ujętego w kategorię pozwolenia wodnoprawnego. Skarżący jest adresatem pozwolenia wodnoprawnego, które stanowiło podstawę wymierzenia spornych opłat. Organ, przywołując treść art. 268 ust. 1 pkt 1, art. 270 i art. 271 ust. 1 pkt 2 P.w. stwierdził, że zobowiązany był naliczyć opłatę, a ewentualne odstępstwo w tym zakresie mogłoby wynikać jedynie z wyraźnego przepisu ustawy. Zdaniem organu, przewidziane w ustawie zwolnienia przedmiotowe jak i podmiotowe nie znajdują zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Dalej podkreślił, że w ustawie Prawo wodne brak jest także przepisu, który pozwoliłby organowi fakultatywnie zwolnić w określonych sytuacjach np. "z uwagi na wyjątkowe okoliczności" podmioty z opłat za usługi wodne, co za tym idzie organ dla wypełnienia dyspozycji norm Prawa wodnego zobligowany był do wymierzenia spornych opłat. Ponadto organ stwierdził, że wskazywany przez skarżącego art. 270 ust. 2 P.w. nie dotyczy przedmiotowej sprawy, gdyż dyspozycja ujęta w tym artykule nie znajduje odzwierciedlenia w treści pozwolenia wodnoprawnego. Art. 403 P.w. wskazuje, że w pozwoleniu określa się cel korzystania z wód, a zatem dla zastosowania zwolnienia z ust. 2 art. 270 P.w. w decyzji zezwalającej na pobór wód winno wyraźnie być wskazane, że pobór ten dotyczy celów leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw oraz potrzeby chowu i hodowli ryb. W treści pozwolenia wodnoprawnego, które stanowiło podstawę przedmiotowej opłaty nie wskazano takiego celu. Ponadto, co istotne w art. 35 pkt 12 (winno być art. 36 pkt 12) P.w. wskazane zostało expressis verbis, że nawadnianie gruntów lub upraw wodami w ilości większej niż średniorocznie 5 m³ na dobę stanowi "szczególne korzystanie z wód", tymczasem treść pozwolenia wodnoprawnego stanowiącego podstawę spornej opłaty wskazuje, że skarżący korzysta z tzw. usług wodnych, o których mowa w art. 35 ust. 3 P.w. Skutkuje to przyjęciem stanowiska, że art. 270 ust. 2 nie znajduje zastosowania w przedmiotowej sprawie. Zdaniem organu nadużyciem prawa jest traktowanie art. 188 P.w., na który również wskazuje skarżący w uzasadnieniu skargi jako podstawę prawną zwolnienia z opłat za usługi wodne. Przepis ten reguluje zupełnie inne prawne zagadnienie tj. "utrzymanie urządzeń wodnych", które oznacza eksploatację, konserwację oraz remonty urządzeń wodnych w celu zachowania ich funkcji. Podobnie należy podnieść w odniesieniu do wskazanego w uzasadnieniu skargi art. 163 P.w. Zadania organów, a normy odnoszące się do opłat za usługi wodne stanowią odrębne instytucje prawne i łączne stosowanie tych norm może mieć miejsce tylko za zgodą ustawodawcy wyrażoną w konkretnym przepisie ustawy, którego jednak brakuje w ustawie Prawo wodne. Organ dodał, że fakty, które podnosi skarżący znajdują pośrednio potwierdzenie w materiale dowodowym, który organ przeanalizował i wziął pod uwagę. W ocenie organu nie są to jednak dokumenty, które mogą stanowić podstawę zwolnienia z opłaty. Każdorazowe odstępstwo od opłaty musi wynikać z przepisu prawnego, a art. 270 ust. 2 P.w. w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) - dalej określanej, jako: P.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nadto stosownie do art. 134 § 1 tej ustawy, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przeprowadzona przez Sąd, w aspekcie wskazanych kryteriów, kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji dała podstawę do uznania, że narusza ona prawo w sposób nakazujący jej uchylenie, bowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżoną decyzją organ określił opłatę stałą za pobór wód powierzchniowych za okres od dnia 1 stycznia 2018 r. do dnia 31 grudnia 2018 r. w wysokości 1.305 zł. Kwestią wymagającą rozstrzygnięcia jest, w pierwszej kolejności, zasadność naliczenia opłaty stałej w sytuacji, gdy strona w reklamacji (a następnie w skardze) podniosła, że w sprawie brak jest podstaw prawnych do naliczenia takiej opłaty, w szczególności z uwagi na zwolnienie przewidziane art. 270 ust. 2 P.w. Skarżąca podkreślała, że spełnia warunki uprawniające ją do takiego zwolnienia, ponadto zwracała uwagę, że głównym celem budowy zbiorników było przeciwdziałanie skutkom suszy oraz ochrona przeciwpowodziowa, a są to zadania organów administracji rządowej oraz samorządowej, a także Wód Polskich (odpowiednio art. 163 i art. 188 P.w.) i wskazując na art. 188 ust. 2 i 3 tej ustawy pod rozwagę poddała zasadność obciążenia ją powyższą opłatą stałą. Zgodnie z art. 270 ust. 2 P.w. opłaty stałej nie ponosi się za pobór wód do celów rolniczych lub leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw oraz na potrzeby chowu i hodowli ryb. Treść tego przepisu nie pozostawia wątpliwości, co do tego, że w sytuacji gdy pobór wód dokonywany jest do celów enumeratywnie określonych w powołanym art. 270 ust. 2 - opłaty stałej nie ponosi się. Zatem z punktu widzenia treści art. 270 ust. 2 P.w. ważne jest by organ określając opłatę stałą za pobór wód ustalił, czy pobór wód jest do celów rolniczych lub leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw oraz na potrzeby chowu i hodowli ryb, zwłaszcza w sytuacji podnoszenia takich argumentów przez stronę. Skarżący bowiem twierdzenie o spełnieniu celu przewidzianego w tym przepisie zaprezentował już w złożonej reklamacji. Pomimo tego organ wydając zaskarżoną decyzję w ogóle nie rozważył w tej wysuwającej się na plan pierwszy problematyki. Zagadnieniu ewentualnego zastosowania art. 270 ust. 2 P.w. organ poświęcił jedno zdanie, przy czym znaczna część wypowiedzi stanowiła zacytowanie treści art. 270 ust. 2 P.w., a resztę stanowiła lakoniczna wzmianka, że przepis ten nie dotyczy przedmiotowej sprawy. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera żadnych rozważań, czy zachodzą podstawy do zastosowania art. 270 ust. 2 P.w., a zatem czy pobór wód następuje do celów rolniczych lub leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw oraz na potrzeby chowu i hodowli ryb. W uzasadnieniu decyzji niejako z góry założono - bez podania przyczyn takiego stanowiska, że powołany przepis art. 270 ust. 2 P.w. nie ma zastosowania, organ skupił się na następczych przesłankach braku zastosowania tego przepisu w zakresie dotyczącym ustalania opłaty stałej. W ocenie Sądu organ działał wadliwie, ponieważ wcześniej winien odnieść się do argumentacji strony i ustosunkować się do jej stanowiska, czy strona w ogóle powinna ponosić opłatę stałą. Organ w uzasadnieniu decyzji, pomijając tak istotną kwestię, odstępując od wyjaśnienia okoliczności ponoszonych przez stronę i nie wykazując podstaw do braku zastosowania art. 270 ust. 2 P.w., nie uzasadnił w sposób należyty zastosowania w sprawie art. 271 ust. 3 P.w., co nadaje zaskarżonej decyzji charakter rozstrzygnięcia przedwczesnego i dowolnego. Podobnie organ w uzasadnieniu decyzji w ogóle nie odniósł się sygnalizowanej przez stronę kwestii - wyręczania przez stronę czy wspomagania organów administracji rządowej, administracji samorządowej i Wód Polskich w ochronie przed powodzią (art. 163 P.w.). Powyższe w ocenie strony mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, z uwagi na przepis art. 188 ust. 2 P.w., zgodnie z którym w kosztach utrzymywania urządzeń wodnych uczestniczy ten, kto odnosi z nich korzyści (...). Powyższe argumenty strony organ pominął milczeniem w uzasadnieniu decyzji, nawet lakonicznie się do nich nie odnosząc. Biorąc pod uwagę przytoczone wyżej okoliczności uznać trzeba, że organ naruszył art. 107 § 3 k.p.a. oraz zasady ogólne k.p.a., w tym zwłaszcza zasadę prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 k.p.a. oraz zasadę przekonywania określoną w art. 11 k.p.a. W myśl art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Z istoty uzasadnienia wynika, że powinno ono wskazywać przesłanki, którymi kierował się organ wydając dane orzeczenie, a więc powinno w sposób wyczerpujący wyjaśniać podstawę rozstrzygnięcia i okoliczności, które za takim a nie innym rozstrzygnięciem przemawiają. Celem uzasadnienia jest bowiem przedstawienie procesów myślowych, które doprowadziły organ do wydania danego aktu, wskazanie motywów będących podstawą podjętego przez niego rozstrzygnięcia i wreszcie wskazanie argumentów tłumaczących, dlaczego takie, a nie inne stanowisko było prawidłowe w określonym stanie faktycznym. Motywy te powinny znaleźć swój wyraz także w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, bowiem strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji. Bez zachowania tego elementu decyzji, strony nie mają możliwości obrony swoich słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem. Niezależnie od powyższego, uzasadnienie stanowi jeden z warunków "sine qua non" skutecznej kontroli decyzji administracyjnych przez sąd administracyjny. W analizowanym przypadku brak zawarcia w uzasadnieniu nawet syntetycznych rozważań na temat zasadniczego argumentu strony (co do tego, że w sprawie winien mieć zastosowanie art. 270 ust. 2 P.w.) dowodzi, że organ nie dokonał kompleksowej wykładni adekwatnych regulacji prawnych oraz nieprawidłowo rozpatrzył i ocenił materiał dowodowy – w tym przypadku ograniczając się do pozwolenia wodnoprawnego. Uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż bezpośrednio zdeterminowało treść zaskarżonej decyzji. Organ uniemożliwił sądowi kontrolę swojego stanowiska w tym zakresie, a skarżącego pozbawił możliwości ustosunkowania się w skardze do poglądów prezentowanych w skardze. Dodatkowo zauważyć trzeba, że szersze rozważania organu, co do zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, w tym odniesienie się do stanowiska strony, zostały zawarte dopiero w odpowiedzi na skargę. Jednak pismo procesowe jakim jest odpowiedź na skargę nie może sanować wad decyzji, nie może uzupełniać uzasadnienia zaskarżonej decyzji poprzez zamieszczenie w tymże piśmie kluczowych dla sprawy treści, rozważań czy ocen, które powinny zawierać się w uzasadnieniu prawnym i faktycznym zaskarżonej decyzji. W toku ponownego postępowania organ zobowiązany jest uwzględnić treść powyższych rozważań Sądu przy podejmowaniu rozstrzygnięcia - prawidłowo sporządzić uzasadnienie decyzji odnosząc się do stanowiska strony podniesionego w reklamacji, a ukierunkowanego w szczególności na próbę wykazania, że zachodzi w stanie faktycznym przypadek, o jakim mowa w art. 270 ust. 2 P.w. Abstrahując w tym miejscu od kwestii samej zasadności ustalenia opłaty stałej za usługi wodne w zaistniałych tu okolicznościach (o czym była mowa powyżej), Sąd wskazuje, że w przypadku ponownego wyliczenia opłaty stałej organ winien uzasadnić w sposób należyty sposób jej wyliczenia, z uwzględnieniem treści pozwolenia wodnoprawnego. Obowiązany będzie także wyjaśnić treść pojęcia "maksymalna wielkość zsumowana" poboru wody powierzchniowej, którą dotychczas organ brał pod uwagę przy obliczaniu wysokości opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych, a przede wszystkim, jaką podstawę normatywną ono znajduje. W treści art. 271 ust. 3 P.w., powołanego jako podstawa prawna zaskarżonej decyzji, takie pojęcie się nie znajduje i nie sposób go również odszukać w powołanych przez organ przepisach rozporządzenia. Zauważyć w tym miejscu należy, że nieprawidłowym jest przytoczenie, jako podstawy prawnej obliczeń, szeregu przepisów rozporządzenia, w tym takich, które w ogóle nie przystawały do stanu faktycznego każdej ze spraw. Prowadzi to do dezorientacji, która regulacja, zdaniem organu, znajduje w sprawie zastosowanie (przytacza organ przepisy § 6, 7, 10 i 15 – podczas gdy te trzy pierwsze w ogóle nie dotyczą niniejszej sprawy). Przy wyliczaniu wysokości opłaty (jeśli organ uzna, że brak jest podstaw do zastosowania art. 270 ust. 2 P.w. - po uprzednim należytym uzasadnieniu tego stanowiska) – organ winien uwzględnić szczegółową treść pozwolenia wodnoprawnego. Zwrócić bowiem trzeba uwagę, że z treści pozwolenia z 30 kwietnia 2012 r. nr OŚR.6341.142.2012.ŚW6 (pkt II ppkt 1) wynika, że chodzi w nim o pobór wody z potoku do napełnienia (a nie - do napełniania) dwóch stawów i przewidziano tu odpowiednie maksymalne wielkości poboru wód, jednak w ppkt 2 wskazuje się już na pobór wody do podtrzymania zalewu w okresie eksploatacji dwóch stawów. Należy zatem wyjaśnić, czy pobór wody określony w podpunkcie 1 tego pozwolenia wodnoprawnego (dla napełnienia stawów) miał miejsce przed wejściem w życie ustawy Prawo wodne z 2017 r. - jeśli tak, to czy i jakie jest uzasadnienie prawne do obciążenia opłatą stałą w 2018 r. za usługę wodną, która została dokonana wcześniej (por. treść art. 305 P.w.). Zdaniem Sądu, w realiach kontrolowanej sprawy, w której opłata stała została określone za pobór wód przez okres 365 dni (czyli za cały rok) maksymalna roczna (a nie godzinowa) wartość poboru, jako stanowiąca dalej idące ograniczenie, winna być punktem odniesienia dla ustalenia maksymalnej ilości wody powierzchniowej, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego. Odmienne założenie, przyjęte w zaskarżonej decyzji, może prowadzić do naruszenia art. 271 ust. 3 P.w. Sąd w składzie rozpoznającym tę sprawę podziela pogląd zaprezentowany w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 26 sierpnia 2018 r., o sygn. II SA/Gd 287/18, w którym m.in. stwierdzono, że w sytuacji gdy jednym z elementów decydujących o wysokości opłaty jest maksymalna ilość wody dozwolonej do pobrania na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, a pozwolenie wodnoprawne określa dla strony trzy wskaźniki poboru wód, w tym maksymalny pobór godzinowy i roczny, a przy tym opłata jest określana w wymiarze rocznym, to logiczną i znajdującą językowe uzasadnienie jest taka wykładnia przepisów P.w., według której do ustalenia opłaty należy stosować wskaźnik poboru rocznego. Słusznie Sąd przekonuje w tym orzeczeniu, że to wskaźnik poboru rocznego odzwierciedla dopuszczalną w skali roku ilość wód z jakiej można korzystać w ramach pozwolenia. Należy także zgodzić się z twierdzeniem, że zastosowanie parametru poboru godzinowego prowadzi do mniej korzystnego dla strony rezultatu niż w przypadku zastosowania wskaźnika rocznego, który odzwierciedla maksymalny pobór wód. Trzeba też wskazać na niewyjaśnioną przez organ okoliczność, iż w wyniku rozpatrzenia reklamacji strony od wysokości opłaty ustalonej informacją roczną z 27 lutego 2018 r. organ zwiększył wysokość należnej opłaty – z dotychczasowej kwoty 1.267 zł do kwoty 1.305 zł. Jakiejkolwiek jednak wypowiedzi organu, co do przyczyn i podstaw takiego działania, zabrakło. Mając na względzie powyższe i uznając, że stwierdzone naruszenia wskazanych przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 P.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty składa się kwota 100,00 zł tytułem uiszczonego przez stronę wpisu od skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło