I SA/Op 200/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Gocki (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Gerard Czech Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska Protokolant Starszy inspektor sądowy Iwona Bergiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi J. Ł. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia 13 marca 2019 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu na rzecz strony skarżącej kwotę 4.655,00 zł (słownie złotych: cztery tysiące sześćset pięćdziesiąt pięć 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia 13 marca 2019 roku nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Nysie z 5 lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia J. Ł. kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej. Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym: Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Nysie decyzją z 21 marca 2005 r., nr [...], opartą o przepis § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 114, poz. 1191, ze zm. - dalej powoływane jako rozporządzenie), przyznał J. Ł. (dalej: strona, skarżący) na okres od grudnia 2004 r. do listopada 2014 r. rentę strukturalną w wysokości 1.181,42 zł. W latach 2006, 2008-2014 wysokość przyznanej renty była zmieniana kolejnymi decyzjami, w związku z waloryzacją kwoty najniższej emerytury stanowiącej podstawę do jej wyliczenia, w tym: decyzją nr [...] z 1 marca 2013 r. zwiększono od marca 2013 r. jej wysokość do kwoty 1.745,42 zł, a decyzją nr [...] z 5 marca 2014 r. zwiększono ją od marca 2014 r. do kwoty 1.773,35 zł. 24 listopada 2014 r. do Biura Powiatowego ARiMR w Nysie wpłynęła decyzja Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z 20 listopada 2014 r., znak: [...], stwierdzająca ustanie w stosunku do J. Ł. ubezpieczenia społecznego rolników w zakresie ubezpieczenia wypadkowego, chorobowego i macierzyńskiego, z uwagi na nabycie przez niego od 2 marca 2013 r., decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] z 27 czerwca 2013 r. nr [...], prawa do renty rodzinnej po zmarłej żonie. W tym stanie sprawy, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Nysie zawiadomieniem nr [...] z 16 grudnia 2014 r., wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej, przyznanych stronie na mocy decyzji z 1 marca 2013 r. nr [...] i z 5 marca 2014 r. nr [...] o zmianach wysokości renty strukturalnej, odpowiednio od 1 marca 2013 r. i 1 marca 2014 r. Zawiadomienie to doręczono stronie 18 grudnia 2014 r. W toku postępowania, w oświadczeniu złożonym 22 grudnia 2014 r. w siedzibie organu strona podniosła, że starała się uzyskać w ZUS informację na temat możliwości jednoczesnego pobierania renty rodzinnej z rentą strukturalną, a ponieważ nie uzyskała tam na to odpowiedzi, zwróciła się z tym samym pytaniem do ARiMR, gdzie uzyskała informację, iż owe świadczenia można łączyć. Decyzją z 8 stycznia 2015 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Nysie, mając na uwadze stwierdzoną w sprawie okoliczność przyznania stronie prawa do renty rodzinnej, ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej za okres od marca 2013 r. do listopada 2014 r. w łącznej wysokości 36.905,19 zł. W wyniku rozpoznania wniesionego przez stronę odwołania, Dyrektor Opolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z 25 lutego 2015 r. uchylił powyższą decyzję oraz umorzył postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej. Zdaniem organu, decyzja organu I instancji została wydana bez podstawy prawnej, gdyż ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności wymagało wcześniejszego wydania decyzji w kwestii uprawnienia do świadczenia. Następnie, Kierownik BP ARiMR w Nysie decyzją z 30 grudnia 2015 r., nr [...] orzekł, na podstawie § 17 ust. 1 w zw. z § 14 ust. 2 rozporządzenia, o wstrzymaniu stronie renty strukturalnej od marca 2013 r. oraz zawiadomił ją pismem z 27 stycznia 2016 r. (doręczonym 30 stycznia 2016 r.) o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej za okres od marca 2013 r. do listopada 2014 r., zakończonego decyzją z 17 lutego 2016 r., ponownie ustalającą kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej w wysokości 36.905,19 zł. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał na przepisy art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 – dalej w skrócie "kpa") oraz art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2014 r. poz. 1438 - zwanej dalej ustawą o Agencji,) a także § 14 ust. 2 i § 16 rozporządzenia. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że płatności z tytułu renty strukturalnej za okres od marca 2013 r. do listopada 2014 r. zostały przekazane na rachunek bankowy strony, której w tym czasie, czyli od 2 marca 2013 r. przyznana została również renta rodzinna. Odwołując się następnie do § 14 ust. 2 rozporządzenia wskazano, że z regulacji tej wynika wstrzymanie wypłaty renty strukturalnej w chwili przyznania beneficjentowi renty strukturalnej prawa do renty z ubezpieczenia społecznego, jeżeli nie wycofa on wniosku o rentę w terminie określonym w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: FUS). Ponieważ w niniejszej sprawie nie nastąpiło w przewidzianym prawem terminie wycofanie wniosku o przyznanie renty rodzinnej, a nie jest prawnie możliwym jednoczesne korzystanie ze świadczenia wypłacanego z FUS (renty rodzinnej) oraz świadczenia z tytułu renty strukturalnej z Agencji, to tym samym otrzymane przez stronę w okresie od marca 2013 r. do listopada 2014 r. kwoty renty strukturalnej stanowią płatności pobrane nienależnie, co uzasadnia wydanie niniejszej decyzji na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji. Organ zaznaczył jednocześnie, że przepis ten nie uzależnia konieczności wydania decyzji od przyczyny, z powodu której nastąpiła nienależna wypłata środków publicznych oraz przedstawił szczegółowe zestawienie kwot wypłaconych tytułem renty strukturalnej w okresie od marca 2013 r. do listopada 2014 r., których łączna wysokość wyniosła 36.905,19 zł. Końcowo wskazał, że w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki. Omówił też zasady ustalania i naliczania odsetek za zwłokę wynikające z przepisów art. 47 § 1, art. 51 § 1, 53 § 3 i § 4, art. 56 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, ze. zm.) oraz art. 5 ust. 1-3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25, str. 8, z późn. zm.). Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu z 5 kwietnia 2016 r. nr [...]. Organ odwoławczy nie dopatrując się uchybień w rozstrzygnięciu organu I instancji, zauważył, że po wydaniu decyzji z 25 lutego 2015 r. o uchyleniu decyzji dotychczasowej i umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej - zostało podjęte przez organ I instancji rozstrzygnięcie z 30 grudnia 2015 r. o wstrzymaniu wypłaty renty strukturalnej od miesiąca marca 2013 r., a następnie w ramach doręczanego stronie zawiadomienia z 27 stycznia 2016 r. nastąpiło wszczęcie odrębnego postępowania administracyjnego w kwestii ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. W tych okolicznościach, według organu, niezasadne są stwierdzenia odnośnie tożsamości tego postępowania z postępowaniem zakończonym decyzją z 25 lutego 2015 r., zarówno pod względem stanu prawnego, jak i przedmiotu oraz podmiotu postępowania. Organ odwoławczy przyznał, że renta strukturalna nie jest świadczeniem z ubezpieczenia społecznego, jednak dalej stwierdził, że okoliczność ta nie ma znaczenia w sprawie, gdyż kluczową kwestię stanowi pobieranie tej renty wraz z rentą rodzinną, będącą świadczeniem z ubezpieczenia społecznego, jak tego wymaga § 14 ust. 2 rozporządzenia, przewidujący wygaśnięcie w tym przypadku prawa do renty strukturalnej. Renta rodzinna została wymieniona wprost w art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 748, ze zm.), jako jedno ze świadczeń wypłacanych ze środków FUS. Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, że podstawę ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności stanowią w niniejszej sprawie przepisy art. 5, art. 18 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011, art. 80 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 i art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, przy czym nie mają tu zastosowania przesłanki określone w art. 5 ust. 1 rozporządzenia nr 65/2011, wyłączające obowiązek zwrotu nienależnej płatności w razie gdy została ona dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy/organu lub innej władzy oraz jeśli błąd nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika. W przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie występuje wtedy, jeśli w decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności. W ocenie organu odwoławczego, w odniesieniu do strony wypłata płatności z tytułu renty strukturalnej nie wynikała z pomyłki ARiMR, a poszczególne płatności zostały jej przekazane na podstawie ostatecznych decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Nysie, zaś orzeczony obowiązek ich zwrotu wynika z faktu nabycia przez beneficjenta prawa do renty rodzinnej. Organ stwierdził też, że kwota nienależnie pobranych płatności ustalonych decyzją organu I instancji nie uległa przedawnieniu, którego okres - według art. 3 ust. 1 akapit drugi, zdanie drugie rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE L 312, str. 1) - wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości. W niniejszej sprawie producent dopuścił się nieprawidłowości 2 marca 2013 r., kiedy uzyskał uprawnienia do renty rodzinnej. Organ odwoławczy wskazał, że przeanalizował również kwestię całkowitego odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności i odwołując się do zapisów art. 28a ustawy 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r. poz. 173) stwierdził, że ponieważ w przedmiotowej sprawie kwota nienależnie pobranych płatności znacznie przekracza równowartość 100 EUR, to tym samym nie zachodzą przesłanki uzasadniające odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu i po jej rozpoznaniu Sąd prawomocnym wyrokiem z 27 października 2016 r. sygn. akt II SA/Op 283/16, stwierdził brak podstaw do nałożenia na skarżącego obowiązku zwrotu płatności pobranej w marcu 2013 r. i w konsekwencji uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu niższego stopnia. Uwzględniając stwierdzony przez Sąd w ww. wyroku brak podstaw do nałożenia na skarżącego obowiązku zwrotu płatności pobranej w marcu 2013 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu decyzją z 14 maja 2018 r. nr [...] stwierdził nieważność decyzji organu I instancji z 30 grudnia 2015 r. nr [...] o wstrzymaniu wypłaty renty strukturalnej od marca 2013 r. W związku z powyższym Kierownik Biura Powiatowego ARiMR nową decyzją z 8 sierpnia 2018 r. nr [...] orzekł o wstrzymaniu stronie wypłaty renty strukturalnej od kwietnia 2013 r., po czym zawiadomieniem z 11 grudnia 2018 r. nr [...] (doręczonym stronie 13 grudnia 2018 r.) ponownie wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej. W wyniku prowadzonego postępowania, decyzją z 5 lutego 2019 r. nr [...] organ ponownie ustalił stronie kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej w łącznej wysokości 35.159,77 zł. W złożonym odwołaniu, strona działając poprzez ustanowionego w sprawie pełnomocnika, wskazała na brak podstaw do stosowania w sprawie przepisów rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001, które utraciło moc obowiązującą w dacie rozstrzygania przez organ I instancji, podnosząc jednocześnie zarzut przedawnienia obowiązku zwrotu kwoty nienależnie pobranych płatności. Ponadto podkreślono, że strona podjęła próby pozyskania informacji na temat zasad przyznawania renty strukturalnej, co świadczy o jej działaniu w ramach "dobrej wiary" i ma istotne znaczenie w sytuacji, gdy same organy administracji (ARiMR oraz KRUS) dopuściły się uchybienia w zakresie realizacji zasady rzetelnego informowania stron postępowania o ich uprawnieniach. Wskazaną na wstępie decyzją Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy wskazał, iż podziela rozważania zawarte w decyzji organu I instancji w zakresie terminów oraz wysokości wypłat poszczególnych kwot renty strukturalnej. Następnie, po zrelacjonowaniu przebiegu dotychczasowego postępowania w sprawie, organ przywołał regulacje prawa krajowego oraz unijnego, mające według niego zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, tj. art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o Agencji oraz § 14 ust. 2 rozporządzenia. Zgodnie z tym ostatnim przepisem, w przypadku przyznania prawa do renty z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, lub ubezpieczenia społecznego rolników w trakcie pobierania renty strukturalnej, uprawnionemu wypłaca się rentę strukturalną, jeżeli wycofa wniosek o rentę z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, lub ubezpieczenia społecznego rolników w terminie określonym w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Na tej podstawie organ stwierdził, że w okresie od kwietnia 2013 r. do listopada 2014 r., z uwagi na pobieranie renty rodzinnej, wypłacono na rzecz strony nienależne jej świadczenie z tytułu rent strukturalnej w łącznej wysokości 35.159,77zł. Wyjaśnił, że zawarta w art. 29 ustawy o Agencji ogólna (generalna) zasada ustalania w drodze decyzji administracyjnej kwot nienależnie pobranych płatności ograniczona została w przepisach unijnych, określających przesłanki wykluczające obowiązek ich zwrotu. W tym aspekcie organ przedstawił odpowiednie regulacje rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92 (art. 49 ust. 1-8). Odnosząc się następnie do zarzutów strony dotyczących oparcia decyzji organu I instancji o przepisy, które w sprawie nie powinny mieć zastosowania, Dyrektor ARiMR opierając się na aktualnym orzecznictwie sądów administracyjnych (wyrok WSA w Opolu z 16 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Op 13/17, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 1008/15), stwierdził, że w odniesieniu do kwestii przedawnienia posiłkować należy się przepisami, które obowiązywały w dniu złożenia wniosku wszczynającego postępowanie, bez względu na stan prawny funkcjonujący w okresie, którego dotyczy zwrot. Wprawdzie, jak dalej przyznał, przywołane orzeczenia dotyczą relacji pomiędzy rozporządzeniem nr 796/2004, a rozporządzeniem nr 1122/2009, jednakże z uwagi na tożsamość zasady wyrażonej w przepisach przejściowych zawartych w rozporządzeniu nr 1122/2009 oraz treścią rozporządzenia nr 796/2004, które zastąpiło rozporządzenie nr 2419/2001, uznać należy, że opisana zasada powinna być uwzględniona także w niniejszej sprawie, co według niego przesądza o obowiązku posiłkowania się regulacjami wynikającymi z rozporządzenia nr 2419/2001. Zgodnie bowiem z treścią art. 80 rozporządzenia nr 796/2004, rozporządzenie (WE) nr 2419/2001 wprawdzie traci swoją moc, jednakże nadal obowiązuje w kwestii wniosków pomocowych dotyczących lat gospodarczych lub okresów premiowych, rozpoczynających się przed 1 stycznia 2005 r. Taka zaś sytuacja ma miejsce w sprawie, albowiem wniosek strony o przyznanie renty strukturalnej został złożony w 29 kwietnia 2004 r. Z tych względów, zdaniem organu, bezzasadne są zarzuty odwołania dotyczące braku podstaw do stosowania w niniejszej sprawie regulacji wynikających z rozporządzenia nr 2419/2001. Nie podzielono również kolejnego zarzutu co do nieprawidłowego ustalenia przez organ I instancji daty pierwszego powiadomienia beneficjenta o nienależnym charakterze płatności, co według pełnomocnika strony nastąpiło dopiero w momencie wydania 8 czerwca 2018 r. decyzji w sprawie wstrzymania wypłaty renty strukturalnej. Jak bowiem zauważył Dyrektor ARiMR, ustawodawca unijny posługuje się zwrotem "dowiedzenie się", co uzasadnia twierdzenie, iż dokonując wykładni tego pojęcia należy odwoływać się nie do kategorii prawnych, ale faktycznych w postaci posiadania przez producenta świadomości nienależnego charakteru określonej płatności. Innymi słowy chodzi tu o realną możliwość dowiedzenia się na podstawie konkretnych faktów o istnieniu nieprawidłowości, bez uszczerbku dla możliwości późniejszego zrewidowania takiego stwierdzenia lub wycofania go w toku postępowania administracyjnego lub sądowego. W związku z tym, za prawidłową datę powzięcia przez stronę pierwszej informacji o nienależnym charakterze płatności, organ I instancji zasadnie uznał dzień wszczęcia pierwotnego postępowania w sprawie nienależnie pobranych płatności, co miało miejsce już 16 grudnia 2014 r. W dalszej kolejności organ odwoławczy szczegółowo przeanalizował przesłanki zwalniające producenta z obowiązku zwrotu płatności, sformułowane w art. 49 ust. 4, 5 i 8 rozporządzenia nr 2419/2001, stwierdzając, że wypłata płatności z tytułu renty strukturalnej nie wynikała z pomyłki ARiMR (płatności zostały przekazane na skutek złożonych wniosków i na podstawie ostatecznych decyzji) a okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta o nieuzasadnionym charakterze danej płatności nie przekroczył dziesięciu lat (najstarsza dochodzona płatność miała miejsce 18 kwietnia 2013 r.). Jednocześnie, w ocenie organu, brak było podstaw do ograniczenia tego dziesięcioletniego okresu do czterech lat (ust 5), gdyż nie stwierdzono, ażeby beneficjent pobierając sporne świadczenie z tytułu renty strukturalnej działał w dobrej wierze. Wprawdzie zauważono, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego (stanowisko Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z 26.02.2019 r.) wynika, iż beneficjent faktycznie stawił się w siedzibie organu prowadzącego postępowanie, jednakże nie wypełnił obowiązku poinformowania tegoż organu o uzyskaniu świadczenia z tytułu renty rodzinnej. Istotne jest przy tym, że organ nie tylko nie posiada jakichkolwiek dowodów, które mogłyby potwierdzać stanowisko odwołującego w tym względzie, ale również sama strona nie udowodniła podnoszonego przez nią faktu błędnego jej poinformowania o zasadach pobierania renty strukturalnej. Nie bez znaczenia jest również fakt, że składając wniosek o płatność beneficjent zobowiązał się do informowania na piśmie ARiMR o wszelkich faktach mających znaczenie dla zwrotu nienależnie pobranych płatności. Końcowo wskazano, że w sprawie nie ma także zastosowania przesłanka z art. 49 ust. 8 rozporządzenia nr 2419/2001 stanowiąca, iż nie dochodzi się kwoty nienależnie pobranych płatności w przypadku gdy dochodzona kwota nie przekracza równowartości 100 EUR. W skardze wniesionej do tut. Sądu pełnomocnik skarżącego, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Nysie z 5 lutego 2019 r., Nr [...] oraz zasądzenie kosztów postępowania, podniósł zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego oraz procesowego, a mianowicie : 1) art. 80 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) NR 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że zastosowanie w sprawie miały przepisy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001 z 11 grudnia 2001 r., podczas gdy utraciły one moc obowiązującą z dniem 31 grudnia 2015 r. 2) art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EUROATOM Nr 2988/95) poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 tego rozporządzenia Rady. 3) art. 49 ust 4 i 5 rozporządzenia Nr (WE) nr 2419/2001 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, z uwagi na fakt. iż rozporządzenie to straciło moc. Jednoczenie, nawet gdyby przyjąć, że regulacje wskazanego aktu nadal obowiązują, to i tak doszło do naruszenia zawartych w nim regulacji art. 44 w zw. z art. 49 ust. 4 i ust. 5 poprzez nieuwzględnienie, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do uznania, że beneficjent działał w dobrej wierze; 5) art. 7 w zw. z art. 77 kpa, poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy zwłaszcza faktu, czy skarżący działał w dobrej wierze; 6) art. 9 kpa, poprzez naruszenie zasady należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, gdyż strona w toku postępowania administracyjnego w związku z procedurą uzyskiwania prawa do renty strukturalnej, a następnie renty rodzinnej z ZUS po zmarłej małżonce, nie została należycie poinformowana, a wręcz wprowadzona w błąd co do braku kolizji w pobieraniu obydwu świadczeń, tj. renty strukturalnej i renty rodzinnej z ZUS. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację faktyczną i prawną. Uzupełniająco wskazał, że to sam skarżący nie wypełnił ciążącego na nim obowiązku poinformowania organu Agencji o wszelkich zmianach stanu faktycznego, które mogłyby mieć istotne znaczenie dla zwrotu nienależnie pobranych płatności, mimo że taki obowiązek przyjął na siebie podpisując treść wniosku o przyznanie świadczenia. Na obecnym etapie sprawy strona ogranicza się jedynie do gołosłownych zapewnień, które w jej ocenie mają dowodzić rzekomych nieprawidłowości, których dopuścił się organ administracji publicznej udzielając jej stosownych informacji i pouczeń. Według Dyrektora nieuzasadnione jest przerzucanie na organ Agencji ciężaru dowodowego w omawianym zakresie i twierdzenie, że to Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Nysie winien był wykazać, iż wykonał wszelkie obowiązki informacyjne względem strony. Skoro to skarżący wywodzi określone skutki prawne z ewentualnego zaniechania organu, to on winien wykazać istnienie konkretnych stanów faktycznych. Zasady informowania stron postępowania administracyjnego (a szczególnie postępowania o charakterze wnioskowym) nie powinno się przy tym utożsamiać z sytuacją wyręczania strony z jej obowiązków wynikających wprost z przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z kolei na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, z późn. zm.) - /zwanej dalej ppsa/, uwzględnienie skargi na decyzję administracją następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Przeprowadzona przez Sąd, we wskazanym zakresie i według opisanych wyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że została ona wydana z naruszeniem prawa. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest zasadność nałożenia na skarżącego obowiązku zwrotu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej za okres od kwietnia 2013 r. do listopada 2014 r. Zasadnicze znaczenie dla rozpoznania przedmiotowej sprawy ma ustalenie, czy skarżący spełnił warunki zwolnienia go ze zwrotu nienależnie pobranych środków publicznych pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz środków krajowych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej. Okolicznością bezsporną w sprawie jest, że skarżący pobrał w spornym okresie płatności z tytułu renty strukturalnej na łączną sumę 35.159,77 zł. Nie było też sporne, że decyzją z 27 czerwca 2013 r., znak: [...], przyznano mu od 2 marca 2013 r. rentę rodzinną po zmarłej żonie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły m.in. przepisy ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Zgodnie z art. 29 ustawy o Agencji obowiązek ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: 1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej; 2) krajowych, przeznaczonych na: a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej, następuje w drodze decyzji administracyjnej (ust. 1). Właściwym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji, o której mowa w ust. 1, jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1 (ust. 2). Przepis art. 29 ust. 1 powołanej ustawy zawiera samoistną przesłankę wydania decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w postaci renty strukturalnej. Jedynym warunkiem wydania takiej decyzji jest ustalenie przez organ, że renta strukturalna pobrana została nienależnie, a więc w sposób nieuprawniony, bądź że renta ta została pobrana w nadmiernej wysokości, czyli beneficjant otrzymał środki w wysokości wyższej niż rzeczywiście mu przysługująca. Organ, działając w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego jest przy tym władny do samodzielnego ustalenia, czy środki te zostały pobrane nienależnie, czy też w nadmiernej wysokości. Z kolei, w myśl § 14 ust. 2 rozporządzenia, w przypadku przyznania prawa do renty z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, lub ubezpieczenia społecznego rolników w trakcie pobierania renty strukturalnej, uprawnionemu wypłaca się rentę strukturalną, jeżeli wycofa wniosek o rentę z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, lub ubezpieczenia społecznego rolników w terminie określonym w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Z treści tego przepisu jednoznacznie wynika, że jeśli osobie pobierającej rentę strukturalną zostanie przyznane prawo do m.in. świadczenia rentowego z ubezpieczenia społecznego, wówczas renta strukturalna wypłacana jest tylko w razie wycofania wniosku o to świadczenie rentowe. Inaczej mówiąc, ustawodawca wyklucza możliwość pobierania w zbiegu dwóch świadczeń w postaci renty strukturalnej i renty z ubezpieczenia społecznego. Komentowany przepis § 14 ust. 2 rozporządzenia jest kategoryczny. Utrata prawa do pobieranej renty strukturalnej następuje niezależnie od wysokości tej renty, jak i od wysokości przyznanego innego świadczenia rentowego, o którym mowa w § 14 ust. 2 rozporządzenia. Stosownie do art. 3 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS, świadczeniami rentowymi z ubezpieczenia społecznego są renta z tytułu niezdolności do pracy, w tym renta szkoleniowa, oraz renta rodzinna. W świetle powołanych przepisów, sytuacja określona w art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji, w której dochodzi do nienależnego pobrania środków publicznych, występuje niewątpliwie wówczas, gdy środki te zostaną wypłacone osobie, której zostało przyznane prawo do renty rodzinnej na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Taka też sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie, co oznacza, że organ Agencji miał pełne podstawy do wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranej płatności z tytułu renty strukturalnej, podlegającej zwrotowi. Jednakże istota sporu w niniejszej sprawie de facto nie sprowadza się do oceny samego uznania wypłaconych skarżącemu świadczeń z tytułu renty strukturalne za okres od kwietnia 2013 r. do listopada 2014 r., jako mu nienależnych lecz do stwierdzenia, czy nie doszło do przedawnienia obowiązku ich zwrotu, w tym, czy w okolicznościach związanych z pobieraniem rzeczonych płatności skarżący pozostawał w dobrej wierze, a także czy istnieją przesłanki do odstąpienia od obowiązku zwrotu płatności, w sytuacji jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy/organu lub innej władzy oraz jeśli błąd nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika. Skarga i jej uzasadnienie koncentrują się bowiem wokół nieprawidłowo ustalonego stanu faktycznego co do okoliczności wyłączających obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności za określone miesiące 2013-2014 r., głównie z uwagi na podnoszony w niej zarzut upływu terminu przedawnienia wynikającego z wskazywanej przez pełnomocnika regulacji art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EUROATOM Nr 2988/95), która według niego winna mieć zastosowanie w sprawie. Mając na uwadze tak zakreślone ramy sporu, niezbędnym jest odniesienie się w pierwszej kolejności do podniesionych w skardze zarzutów wadliwego zastosowania w sprawie przepisów prawa wspólnotowego, a to rozporządzenia nr 2419/2001, które według pełnomocnika skarżącego w dacie rozpatrzenia sprawy utraciło już moc obowiązującą. Podkreślenia wymaga - co bezsporne, że obowiązkowi zwrotu podlegać mają dokonane na rzecz skarżącego płatności renty strukturalnej za okres od kwietnia 2013 r. do listopada 2014 r. w wysokościach wynikających z decyzji nr [...] z 1 marca 2013 r. oraz decyzji nr [...] z 5 marca 2014 r., łącznie za cały ten okres w kwocie 35.159,77 zł. W ramach zaskarżonej obecnie decyzji, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu oparcia rozstrzygnięcia organu I instancji o przepisy, które w sprawie nie powinny mieć zastosowania, stwierdził, że jest on niezasadny, albowiem w kwestii przedawnienia należy posiłkować się przepisami, które obowiązywały w dniu złożenia wniosku wszczynającego postępowanie, bez względu na stan prawny funkcjonujący w okresie, którego dotyczy zwrot. Wprawdzie, jak sam dalej przyznał, przywoływane przez niego na poparcie tego stanowiska orzeczenia, a to wyrok WSA w Opolu z 16 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Op 13/17 i wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 1008/15, dotyczą relacji pomiędzy rozporządzeniem nr 796/2004, a rozporządzeniem nr 1122/2009, jednakże uważa, że z uwagi na tożsamość zasady wyrażonej w przepisach przejściowych zawartych w rozporządzeniu nr 1122/2009 oraz treścią rozporządzenia nr 796/2004, które zastąpiło rozporządzenie nr 2419/2001, uznać należało, że opisana zasada powinna być uwzględniona także w niniejszej sprawie. To zaś przesądza o obowiązku posiłkowania się regulacjami wynikającymi z rozporządzenia nr 2419/2001. Zgodnie bowiem z treścią art. 80 rozporządzenia nr 796/2004, rozporządzenie (WE) nr 2419/2001 traci moc, jednakże nadal będzie obowiązywało w kwestii wniosków pomocowych dotyczących lat gospodarczych lub okresów premiowych, rozpoczynających się przed 1 stycznia 2005 r. Taka właśnie sytuacja, według Dyrektora, ma miejsce w niniejszej sprawie, skoro wniosek strony o przyznanie renty strukturalnej został złożony 29 kwietnia 2004 r. W tym miejscu należy zauważyć, że zupełnie odmienne stanowisko w tej samej kwestii organ odwoławczy zajął w uprzednio wydanej wobec skarżącego, w tożsamym przedmiocie, decyzji z 5 kwietnia 2016 r. nr [...], poddanej następnie kontroli sądowej w ramach postępowania zakończonego wyrokiem tut. Sądu z 27 października 2016 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Op 283/16. Ponadto, na moc wiążącą tego wyroku powołano się w obecnie rozpoznawanej sprawie w udzielonej przez organ odpowiedzi na skargę. Przyjdzie zatem przypomnieć, że w uzasadnieniu poddanej w tym postępowaniu kontroli sądowej decyzji z 5 kwietnia 2016 r. nr [...], organ odwoławczy odmiennie niż obecnie twierdził, że kwota nienależnie pobranych płatności ustalonych decyzją organu I instancji nie uległa przedawnieniu, którego okres - według art. 3 ust. 1 akapit drugi, zdanie drugie rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE L 312, str. 1) - wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości, zaś w niniejszej sprawie producent dopuścił się nieprawidłowości 2 marca 2013 r., kiedy to zostały przez niego nabyte uprawnienia do renty rodzinnej. Co więcej, tożsame stanowisko Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR prezentował także w swojej decyzji dotyczącej tożsamej problematyki, a poddanej przez tut. Sąd kontroli jej zgodności z prawem w sprawie o sygn. akt II SA/Op 402/16. W zapadłym w tej sprawie wyroku z 8 grudnia 2016 r. oddalającym skargę (w stosunku do którego wyrokiem NSA o sygn. akt II GSK 1302/17 oddalono skargę kasacyjną), Sąd potwierdził prawidłowość ówczesnych wywodów organu, co do przyjętych przez niego regulacji unijnych dotyczących kwestii terminów przedawnienia prawa do dochodzenia zwrotu wypłaconych producentowi nienależnych świadczeń otrzymanych z tytułu renty strukturalnej, między innymi w latach 2013-2014. Jak zauważono w tym wyroku, podzielając w tym względzie w całości stanowisko organu odwoławczego, przepis art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 ma zastosowanie tylko do płatności wypłaconych w terminie do końca 2009 r., gdyż dla środków zrealizowanych w kolejnych latach z uwagi na brak wyraźnego przepisu zarówno w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1120/2009 (rok 2010), jak i rozporządzeniu Komisji (WE) nr 65/2011 (lata 2011 - 2014) oraz rozporządzeniu Komisji (UE) nr 809/2014 (rok 2015) zastosowanie mają regulacje art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EUROATOM) nr 2988/95, w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich, zgodnie z którym okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1. W przypadku programów wieloletnich, okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu. W odniesieniu do płatności w ramach PROW 2007-2013, będzie to data nie wcześniejsza niż 31 grudnia 2015 r. Ponadto z treści ww. przepisu wynika, iż przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo. W dalszych rozważaniach Sąd w w/w wyroku stwierdził, że z art. 86 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 wynika, iż rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 utraciło moc 1 stycznia 2010 r., jednakże należy je stosować do okresów premiowych rozpoczynających się przed wskazanym wyżej dniem. Z uwagi na specyfikę płatności w zakresie rent strukturalnych (dokonywanie comiesięcznych wypłat na podstawie jednej decyzji administracyjnej) uznać należy, iż w przypadku owej płatności okres premiowy wynosi jeden miesiąc, w związku z czym nie ma podstaw do rozszerzania stosowania rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 na płatności zrealizowane po roku 2009. Sąd w składzie rozpoznającym obecną skargę, podzielając w pełni powyższy pogląd, stwierdza, że w realiach niniejszej sprawy dotyczącej zwrotu nienależne pobranych rent strukturalnych za okres od kwietnia 2013 r. do listopada 2014 r. w kwestii przedawnienia mają zastosowanie regulacje art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EUROATOM) nr 2988/95, w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich. Tym samym zasadny okazał się podniesiony w skardze zarzut niezastosowania w sprawie w/w regulacji. Zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1. Zasady sektorowe mogą jednak wprowadzić okres krótszy, który nie może wynosić mniej niż trzy lata. W przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się okres przedawnienia biegnie od dnia, w którym nieprawidłowość ustała. W przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu. Przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo. Upływ terminu przedawnienia następuje najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi okresu przedawnienia, jeśli do tego czasu właściwy organ władzy nie wymierzył kary, przy czym nie dotyczy to przypadków, w których postępowanie administracyjne zostało zawieszone zgodnie z art. 6 ust. 1. Regulacja art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady nr 2988/95 ma na celu określenie zasad przedawnienia postępowań mających zastosowanie do nieprawidłowości określonych w tym rozporządzeniu. Zgodnie z art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady nr 2988/95 nieprawidłowość oznacza jakiekolwiek naruszenie przepisów prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniedbania ze strony podmiotu gospodarczego, które spowodowało lub mogło spowodować szkodę w ogólnym budżecie Wspólnot lub w budżetach, które są zarządzane przez Wspólnoty, albo poprzez zmniejszenie lub utratę przychodów, które pochodzą ze środków własnych pobieranych bezpośrednio w imieniu Wspólnot, albo też w związku z nieuzasadnionym wydatkiem. Jak wskazano w wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 11 czerwca 2015 r. w sprawie C-52/14 (www.eur-lex.europa.eu), termin przedawnienia ustanowiony w art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich ma zastosowanie zarówno do nieprawidłowości pociągających za sobą nałożenie kary administracyjnej w rozumieniu art. 5 tego rozporządzenia, jak i do nieprawidłowości pociągających za sobą zastosowanie, zgodnie z art. 4 tego rozporządzenia, środka administracyjnego polegającego na cofnięciu bezprawnie uzyskanej korzyści. Z kolei, ponieważ ocena działań skarżącego pod kątem wystąpienia dobrej wiary dotyczyć może tylko płatności zrealizowanych w okresie do 31 grudnia 2009 r., gdyż po tej dacie brak jest już odpowiednich regulacji nakładających na organ obowiązek badania wystąpienia tej przesłanki, bezprzedmiotowym stało się dokonywanie przez Sąd tej części zarzutów i argumentacji skargi, które dotyczą ewentualnego dochowania przez skarżącego dobrej wiary, z uwagi na wskazywane wadliwości w pouczeniu go o jego prawach i obowiązkach. W ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy, uwzględniając wyżej omówione stanowisko Sądu o konieczności zastosowania w kwestii przedawnienia odpowiednich regulacji rozporządzenia Rady (WE, EUROATOM) nr 2988/95, w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich, dokona ich prawidłowej subsumcji w odniesieniu do poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych. Z przedstawionych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa, orzeczono jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania, w pkt 2 sentencji wyroku, orzeczono na wniosek skarżącego na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ppsa. Na wysokość tych kosztów składa się uiszczony wpis od skargi oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego wynikające z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).