I SA/Op 201/18

WyrokWSA w Opolu2018-10-10

Skład orzekający: Marta Wojciechowska, Grzegorz Gocki, Jerzy Krupiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opłata stała za wprowadzanie do wód lub do ziemi wód pochodzących z odwodnienia zakładu górniczego, które spełniają normy dla wód zasolonych (nie przekraczają 500 mg/l chlorków i siarczanów), ale nie są już klasyfikowane jako ścieki zgodnie z nową definicją Prawa wodnego z 2017 r., podlega opłacie stałej na podstawie pozwolenia wodnoprawnego wydanego w poprzednim stanie prawnym?
Ratio decidendi
Opłata stała za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ma charakter abonamentowy i jest pobierana na podstawie treści pozwolenia wodnoprawnego, niezależnie od faktycznej ilości i jakości odprowadzanych wód. Nawet jeśli wody pochodzące z odwodnienia zakładu górniczego nie są już ściekami w rozumieniu nowej definicji Prawa wodnego, ale nadal są klasyfikowane jako wody zasolone spełniające określone normy, to w świetle posiadanego pozwolenia wodnoprawnego nadal podlegają opłacie stałej. Zwolnienie z opłat dotyczy wód zasolonych, które nie przekraczają 500 mg/l chlorków i siarczanów, ale nadal są one traktowane jako ścieki w rozumieniu ustawy.
Stan faktyczny
Spółka A S.A. została obciążona opłatą stałą za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi na podstawie decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w Opolu. Spółka zakwestionowała tę opłatę, argumentując, że wody pochodzące z odwodnienia jej zakładu górniczego, które wprowadza do rzeki na podstawie pozwolenia wodnoprawnego z 2012 r., nie są już ściekami w rozumieniu nowej definicji Prawa wodnego z 2017 r. Podniosła również, że wody te są zasolone i nie przekraczają normy 500 mg/l chlorków i siarczanów, co powinno skutkować zwolnieniem z opłat. Sąd oddalił skargę, uznając, że opłata stała jest należna na podstawie pozwolenia wodnoprawnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Wojciechowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Gocki Sędzia NSA Jerzy Krupiński Protokolant Starszy inspektor sądowy Iwona Bergiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2018 r. sprawy ze skargi A S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Opolu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 23 kwietnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie określenia opłaty stałej za wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi oddala skargę. Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni w Opolu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, wydana na podstawie art. 273 ust. 6 w związku z art. 271 ust. 5, art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2017 r. poz. 1566 z późniejszymi zmianami) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zmianami – dalej k.p.a.), którą określono A S.A. w [...] za okres 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą w wysokości 116 166,00 zł za wprowadzanie ścieków do wód do ziemi z tytułu decyzji nr [...]. Uzasadniając wydaną decyzję Dyrektor wskazał, że w dniu 26.03.2018 r. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w Opolu (dalej jako: "PGWWP Zarząd Zlewni w Opolu"), na podstawie przepisu art. 271 ust. 1 pkt 3 lit. a Prawa wodnego ustaliło, w formie informacji rocznej, A S.A. w [...] (dalej jako: strona, Spółka) za okres 1 stycznia 2018. r. do 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą w wysokości 116 166,00 zł za wprowadzanie ścieków do wód do ziemi z tytułu udzielonego pozwolenia wodnoprawnego decyzją nr [...] z dnia 8 maja 2012 r.  Opłata została obliczona zgodnie z art. 271 ust.5 Prawa wodnego oraz § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne. Obliczono ją jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty wynoszącej 250 zł czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnego zrzutu określonego w pozwoleniu wodnoprawnym albo pozwoleniu zintegrowanym w ilości 4583 m3 / h i wynoszącego w przeliczeniu 1,273055556 m/s. Opłata miała być płatna w kwartalnych ratach. Spółka złożyła reklamację, w której nie zgodziła się z wysokością opłaty za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustaloną w powołanej informacji rocznej. Podniosła, że naliczona opłata dotyczy pozwolenia wodnoprawnego z dnia 08 maja 2012 r. wydanego przez Marszałka Województwa [...]. W podstawie prawnej został przywołany art.37 pkt 1 Prawa wodnego z dnia 18 lipca 2001 r., stanowiący o szczególnym korzystaniu z wód poprzez pobór oraz odprowadzenie wód podziemnych lub powierzchniowych. Natomiast w decyzji udzielono pozwolenia na wprowadzanie wód kopalnianych do rzeki, nazwanych ściekami zgodnie z brzmieniem ówcześnie obowiązującego art.9 ust.1 pkt 14 lit e) Prawa Wodnego z dnia 18 lipca 2001 r. Spółka wskazała, że kosztem ok. 6 milionów złotych wybudowała nowy kolektor odprowadzający niezanieczyszczone wody, pochodzące z odwodnienia B głównie dlatego, aby nie mieszać wód z odwodnienia zakładu górniczego z innymi strumieniami i nie wprowadzać ścieków przemysłowych do rzeki. W wyniku zrealizowania w/w przedsięwzięcia ok. 90% niezanieczyszczonych wód pochodzących z odwodnienia B może być wprowadzana bezpośrednio do rzeki [...] wylotem nr 2, a tylko ok. 10% wód pochodzących z odwodnienia będzie wykorzystana do innych celów i mieszana z innymi strumieniami i jako ściek przemysłowy będzie wprowadzana do rzeki [...] starym wylotem nazwanym nr 1. W związku z tym Spółka zwróciła się z odpowiednimi wnioskami do właściwych organów o usankcjonowanie zaistniałej sytuacji i wydanie decyzji. Od tego momentu posiada dwa pozwolenia wodnoprawne: nr [...] z dnia 08 maja 2012 r. na wprowadzanie wód kopalnianych z odwodnienia B do rzeki [...] wylotem nr 2 (nazwane zgodnie z ówczesnym stanem prawnym ściekami) i drugie pozwolenie nr [...] (wydane z tą samą) tj. z dnia 08 maja 2012 r. na wprowadzanie zmieszanych ścieków przemysłowych do rzeki [...] wylotem nr 1, powstających między innymi w wyniku wykorzystania i mieszania z innymi strumieniami wód pochodzących z odwodnienia B. Jakość i charakter odprowadzanych wód kopalnianych z odwodnienia B należącej do A S.A. i wprowadzanych do rzeki [...] wylotem nr 2 się nie zmienia i w myśl definicji ustawowych jest to niezanieczyszczona woda pochodzącą z odwodnienia zakładu górniczego - zgodnie z art.16 pkt.61 lit.e) Prawa Wodnego z dnia 20 lipca 2017 r. - nie będąca ściekiem. Przez cały okres obowiązywania decyzji [...] z dnia 08 maja 2012 r. z częstotliwością co dwa miesiące wykonywane są przez akredytowane laboratorium badania jakości wód z odwodnienia B wprowadzanych do rzeki [...] wylotem nr 2, w zakresie określonym w w/w decyzji (chlorki i siarczany) i wyniki badań przesyłane są do Urzędu Marszałkowskiego w [...] i WIOŚ w [...], a od 2018 r. do R.Z.G.W. w [...]. W konsekwencji podkreśliła, że wprowadzanie wód kopalnianych z odwodnienia B należącej do A S.A. do rzeki [...] wylotem nr 2, na podstawie decyzji [...], zgodnie z zapisami art.268 Prawa Wodnego z dnia 20 lipca 2017 r. nie jest objęte opłatą za usługi wodne. W następstwie zmiany stanu prawnego, tj. wejścia w życie przepisów Prawa wodnego z dnia 20 lipca 2017 r. wraz z nową, zawartą w art. 16 pkt 1 definicją pojęcia ścieków, wody wprowadzane do rzeki [...] na podstawie w/w pozwolenia wodnoprawnego nie są ściekami, a tym samym decyzja [...] w tym zakresie straciła aktualność. W konsekwencji nie może być zastosowany przepis art. 271 ust. 5 Prawa wodnego stanowiący o opłacie stałej za wprowadzanie do wód lub ziemi ścieków bowiem w zakresie wód wprowadzanych do rzeki [...] wylotem nr 2 Spółka od dnia 1 stycznia 2018 r. nie jest podmiotem korzystającym z usługi wodnej obejmującej wprowadzanie ścieków do rzeki [...] w rozumieniu obecnie obowiązujących przepisów prawa. Dyrektor Zarządu Zlewni w Opolu Państwowego Gospodarstwa Wodnego nie uznał reklamacji Spółki i wskazaną na wstępie decyzją określił wysokość opłaty stałej zgodne z udzielonym pozwoleniem wodnoprawnym na wprowadzanie ścieków do rzeki [...] wylotem nr 2. Dyrektor podkreślił, że treść udzielonego pozwolenia wodnoprawnego nie pozwala na ustalenie, iż uprawnienie do wprowadzania ścieków do rzeki [...] wylotem nr 2 zostało ograniczone wyłącznie do wprowadzania niezanieczyszczonych wód pochodzących z odwodnienia zakładów górniczych, a więc że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z wyłączeniem określonym w art.16 ust.1 pkt 61 lit) e Prawa wodnego. Zgodnie z posiadanym pozwoleniem wodnoprawnym Spółka jest uprawniona do wprowadzania ścieków do rzeki w ilości, stanie i składzie określonym w pkt 1.3 pozwolenia, a więc także do wprowadzania zanieczyszczonych wód kopalnianych, co podlega opłacie stałej w ustalonej wysokości. Natomiast, faktyczna ilość i skład wprowadzanych ścieków (wód kopalnianych) ma znaczenie dla ustalenia wysokości opłaty zmiennej, przy obliczeniu której bierze się pod uwagę art.279 ust.3 Prawa wodnego, zgodnie z którym zwolnione z opłat za usługi wodne jest wprowadzanie do wód lub do ziemi - ścieków będących wodami zasolonymi, jeżeli wartość sumy chlorków i siarczanów (CI+S04) w tych wodach nie przekracza 500mg/l. Spółka korzysta z usługi wodnej na podstawie pozwolenia wodnoprawneg [...] z dnia 08.05.2012 r., wydanego przez Marszałka Województwa [...] na wprowadzanie ścieków do rzeki [...] wylotem nr 2 w km 7+510 o stanie i składzie nie przekraczającym zawartości (dla okresu deszczowego i bezdeszczowego) w przypadku chlorków 1000 mg/l i siarczanów 500 mg/l, co oznacza, że zgodnie z art. 298 pkt 1 Prawa wodnego obowiązana jest ponosić opłatę za usługi wodne. W konsekwencji określono wysokość opłaty stałej za okres 1 stycznia 2018 r. - 31 grudnia 2018 r., która wynosi 116 166,00 zł za wprowadzanie ścieków do wód do ziemi w ramach pkt 3 pozwolenia wodnoprawnego w oparciu o normę prawną wynikającą z art. 271 ust.5 Prawa wodnego oraz § 10 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne. Zgodnie z art. 271 ust. 5 Prawa wodnego wysokość opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi - ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, wyrażonej w m3/s. Z § 10 pkt. 1 rozporządzenia w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne wynika, że jednostkowa stawka opłaty stałej za usługi wodne za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi w formie opłaty stałej wynosi 250 zł na dobę za 1 m3/s za określoną w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalną ilość ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi. Opłata za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi została określona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 250 zł, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, wyrażonej m3/h i wynoszącego po przeliczeniu 1,273055556 m3/s. Nie godząc się z wydaną decyzją Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu w której zarzuciła naruszenie: 1) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie dokonania ustaleń faktycznych dotyczących stanu oraz składu wód kopalnianych wprowadzanych przez skarżącą do rzeki [...] wylotem nr 2 w oparciu o pozwolenie wodnoprawne zawarte w decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia 08 maja 2012 r. nr [...], 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 16 pkt 61 i art. 268 ust. 1 pkt 2 Prawa wodnego z dnia 20 lipca 2017 r. poprzez określenie skarżącej opłaty stałej za wprowadzanie do rzeki [...] wód nie będących ściekami w rozumieniu przepisów ustawy, lub ewentualnie 3) naruszenie art. 279 pkt 3 Prawa wodnego z dnia 20 lipca 2017 r. poprzez określenie skarżącej opłaty stałej za wprowadzanie do rzeki [...] wód będących wodami zasolonymi, w których wartość sumy jonów chlorków i siarczanów (Cl + S04) nie przekracza 500 mg/l. Podnosząc te zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie od Dyrektora Zarządu Zlewni w Opolu Państwowego Gospodarstwa Wodnego na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi Spółka podtrzymała argumentację podnoszoną w toku postępowania podkreślając, że decyzja Marszałka Województwa [...] z dnia 08 maja 2012 r. nr [...] zawierająca udzielone skarżącej pozwolenie wodnoprawne, wydana została w czasie obowiązywania przepisów Prawa wodnego z dnia 18 lipca 2001 r., tj. w stanie prawnym odmiennym od aktualnie obowiązującego. W stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania w/w decyzji, do ścieków, zgodnie z brzmieniem art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. e) ustawy Prawo wodne z dnia 18 lipca 2001 r., zaliczane były wszystkie wprowadzane do wód lub do ziemi wody pochodzące z odwodnienia zakładów górniczych, za wyjątkiem jedynie wód wtłaczanych do górotworu, jeżeli rodzaje i ilość substancji zawartych w wodzie wtłaczanej do górotworu były tożsame z rodzajami i ilościami substancji zawartych w pobranej wodzie. W ówczesnym stanie prawnym skarżąca na wprowadzanie do rzeki [...] wód pochodzących z odwodnienia zakładu górniczego obowiązana była uzyskać pozwolenie wodnoprawne na wprowadzanie ścieków niezależnie od stanu i składu wód pobieranych z wyrobiska i niezależnie od tego, czy wody te zostawały w jakikolwiek sposób zanieczyszczone. Aktualnie obowiązująca ustawa Prawo wodne z dnia 20 lipca 2017 r. stanowi w art. 16 pkt 61, że ilekroć w ustawie jest mowa o ściekach, rozumie się przez to m.in. wprowadzane do wód lub do ziemi wody pochodzące z odwodnienia zakładów górniczych, z wyjątkiem wód wtłaczanych do górotworu, jeżeli rodzaje i ilość substancji zawartych w wodzie wtłaczanej do górotworu są tożsame z rodzajami i ilościami substancji zawartych w pobranej wodzie, z wyłączeniem niezanieczyszczonych wód pochodzących z odwodnienia zakładów górniczych. Tym samym niezanieczyszczone wody pochodzące z odwodnienia zakładów górniczych nie są obecnie ściekami w rozumieniu Prawa wodnego z dnia 20 lipca 2017 r., a w konsekwencji ich wprowadzanie do wód lub ziemi nie generuje obowiązku uiszczania opłat za korzystanie z usług wodnych. Z dniem 01 stycznia 2018 r. stan prawny uległ istotnej zmianie skutkującej powstaniem, bez winy skarżącej i w sposób niezależny od niej, rozbieżności pomiędzy literalnym brzmieniem udzielonego skarżącej pozwolenia wodnoprawnego a stanem faktycznym stanowiącym przedmiot tego pozwolenia, przy czym pozwolenie wodnoprawne udzielone skarżącej decyzją Marszałka Województwa [...] z dnia 08 maja 2012 r. nr [...] zachowało moc obowiązującą zgodnie z brzmieniem art. 545 ust. 7 nowego Prawa wodnego, a jednocześnie stało się decyzją udzielającą skarżącej pozwolenia na wprowadzanie do rzeki [...] ścieków w postaci tego rodzaju wód, które od dnia 01 stycznia 2018 r. nie są ściekami w rozumieniu Prawa wodnego z dnia 20 lipca 2017 r. Skarżąca podjęła działania ukierunkowane na dostosowanie posiadanych pozwoleń wodnoprawnych do aktualnie obowiązującego stanu prawnego, niemniej jednak są to długotrwałe procedury wymagające czasu. Zdaniem skarżącej, nie ma podstaw do obciążania jej w oparciu o przepisy Prawa wodnego z dnia 20 lipca 2017 r. i z powołaniem się na literalne brzmienie decyzji wydanej w innym, już nieaktualnym stanie prawnym, obowiązkiem uiszczania opłat, w tym w szczególności w postaci opłaty stałej. Dodatkowo skarżąca podniosła, że zgodnie z art. 279 pkt 3 Prawa wodnego z dnia 20 lipca 2017 r. zwolnione z opłat za usługi wodne jest wprowadzanie do wód lub ziemi ścieków będących wodami zasolonymi, jeżeli wartość sumy jonów chlorków i siarczanów (Cl + S04) w tych wodach nie przekracza 500 mg/l. W stanie prawnym obowiązującym do 31 grudnia 2017 r. przepis art. 296 pkt 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska stanowił, że zwolnione z opłat jest wprowadzanie do wód lub do ziemi wód zasolonych, jeżeli wartość sumy jonów chlorków i siarczanów w tych wodach nie przekracza 500 mg/l. Na podstawie tego przepisu wobec skarżącej przez cały okres aż do 31 grudnia 2017 r. stosowane było zwolnienie z obowiązku uiszczania opłat w odniesieniu do wód pochodzących z odwodnienia zakładu górniczego wprowadzanych do rzeki [...] wylotem nr 2 zgodnie z decyzją Marszalka Województwa [...] decyzji z dnia 08 maja 2012 r. nr [...], albowiem wody te były traktowane jako wody zasolone, w których wartość sumy jonów chlorków i siarczanów, potwierdzana systematycznymi pomiarami przeprowadzanymi przez skarżącą, wynosiła maksymalnie sto kilkadziesiąt mg/l i nigdy nawet nie zbliżała się do wartości 500 mg/l. Po dniu 31 grudnia 2017 r. stan i skład wód wprowadzanych do rzeki [...] wylotem nr 2 decyzją, których dotyczy decyzja Marszałka Województwa [...] z dnia 08 maja 2012 r. nr [...], nie uległ żadnej zmianie i nadal są te same wody, które poprzednio były kwalifikowane jako wody zasolone o wartości sumy jonów chlorków i siarczanów nie przekraczającej 500 mg/l. Wprowadzanie do wód lub ziemi ścieków będących tego rodzaju wodami również od dnia 1 stycznia 2018 r. jest zwolnione od obowiązku uiszczania opłat za usługi wodne na podstawie art. 279 pkt 3 Prawa wodnego z dnia 20 lipca 2017 r., a jest to generalne zwolnienie od opłat za usługi wodne, a nie zwolnienie tylko od opłaty zmiennej za usługi wodne. W ocenie skarżącej organ wydający zaskarżoną decyzję obowiązany był oprzeć wydaną decyzję na ustaleniach faktycznych dotyczących stanu i składu wód kopalnianych wprowadzanych do rzeki [...] wylotem nr 2, a rozstrzygnięcie o ewentualnym obowiązku uiszczania przez skarżącą opłaty stałej winno być poprzedzone ustaleniem i rozstrzygnięciem, czy wody kopalniane wprowadzane do rzeki [...] wylotem nr 2 są ściekami na gruncie przepisów obecnie obowiązujących przepisów i czy wody te nie są ewentualnie ściekami będącymi wodami zasolonymi, w których wartość sumy jonów chlorków i siarczanów (Cl + SO4) w tych wodach nie przekracza 500 mg/l. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2018 r., poz. 1303 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.). W pierwszej kolejności wskazać należy, że wejście w życie z dniem 1 stycznia 2018 r. ustawy Prawo wodne, było wynikiem realizacji spoczywającego na Polsce obowiązku implementacji do krajowego porządku prawnego Dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz. Urz. WE L 327 z 22.12.2000, str. 1, ze zm. - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 5, str. 275). Z art. 9 ww. Dyrektywy wynika postulat wprowadzenia systemowego rozwiązania zrównoważonego gospodarowania zasobami wodnymi poprzez zbudowanie systemu usług wodnych opartego na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych i korzystaniu z wód poza zwykłym lub powszechnym korzystaniem. W przepisach ustawy Prawo wodne wprowadzono katalog instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami, który przyczynić ma się do efektywnego i sprawnego gospodarowania zasobami wodnymi oraz do wydatkowania środków na działania związane z zapewnieniem dostępności wód o odpowiednich parametrach jakościowych i we właściwej ilości. Zgodnie z art. 267 pkt 1 tej ustawy jednym, z instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami są opłaty za usługi wodne, w tym za usługi w postaci wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi (art. 268 ust. 1 pkt 2). Stosownie do art. 270 ust. 8 Prawa wodnego, opłata za usługi wodne za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej zależnej od ilości i jakości ścieków wprowadzanych w ramach pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego. W myśl art. 271 ust. 1 pkt 4 w/w ustawy, wysokość opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustalają Wody Polskie oraz przekazują podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne w formie informacji rocznej, zawierającej także sposób obliczenia tej opłaty. Zasady ustalania wysokości opłaty stałej określono w art. 271 ust. 5 Prawa wodnego przewidując, że wysokość opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, wyrażonej w m3/s. Zgodnie z § 10 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2017 r., poz. 2502), jednostkowa stawka opłaty za usługi wodne za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi w formie opłaty stałej wynosi 250 zł na dobę za 1 m3/s za określoną w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalną ilość ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi. Nadto zgodnie z art. 272 ust. 6, wysokość opłaty zmiennej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty i wyrażonej w kg ilości substancji wprowadzanych ze ściekami do wód lub do ziemi, w tym substancji wyrażonych jako wskaźnik: 1) pięciodobowego biochemicznego zapotrzebowania tlenu (BZT5); 2) chemicznego zapotrzebowania tlenu; 3) zawiesiny ogólnej; 4) sumy chlorków i siarczanów (Cl+SO4). Z kolei w myśl art. 279 pkt 3 Prawa wodnego, zwolnione z opłat za usługi wodne jest wprowadzanie: do wód lub do ziemi - ścieków będących wodami zasolonymi, jeżeli wartość sumy chlorków i siarczanów (Cl+SO4) w tych wodach nie przekracza 500 mg/l. Z treści przywołanych przepisów niewątpliwie wynika, że opłata za usługi wodne za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej zależnej od ilości i jakości ścieków wprowadzanych w ramach pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego. Redakcja tego przepisu (art. 270 ust. 8 Prawa wodnego) z uwagi na użycie w nim sformułowania "składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej zależnej", zamiast "składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej zależnych", wskazuje poprzez użycie liczby pojedynczej, że wprowadzona w tym przepisie zależność od ilości i jakości ścieków dotyczy tylko opłaty zmiennej. Gdyby ta zależność miała dotyczyć obu opłat, to z treści przepisu powinno to wyraźnie wynikać. Na takie rozumienie wskazanego przepisu wskazuje również treść art. 272 ust. 6 Prawa wodnego, w którym sprecyzowano właśnie w przypadku opłaty zmiennej sposób jej ustalenia jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty i wyrażonej w kg ilości substancji wprowadzanych ze ściekami do wód lub do ziemi, w tym substancji wyrażonych jako wskaźnik: 1) pięciodobowego biochemicznego zapotrzebowania tlenu (BZT5); 2) chemicznego zapotrzebowania tlenu; 3) zawiesiny ogólnej; 4) sumy chlorków i siarczanów (Cl+SO4). Z kolei koreluje z tym przepisem przewidziane w art. 279 pkt 3 Prawa wodnego, zwolnienie z opłat za usługi wodne w przypadku wprowadzenia do wód lub do ziemi - ścieków będących wodami zasolonymi, jeżeli wartość sumy chlorków i siarczanów (Cl+SO4) w tych wodach nie przekracza 500 mg/l. Z tego ostatniego przepisu wynika również i to, że w przypadku, gdy wartość sumy chlorków i siarczanów (Cl+SO4) w wodach zasolonych nie przekracza 500 mg/l, to nadal są one ściekami. W konsekwencji chybione jest stanowisko skarżącej, że odprowadzane przez nią wody zasolone o wartości sumy jonów chlorków i siarczanów nie przekraczającej 500 mg/l – nie są ściekami. Skarżąca stanowisko to wywodzi z treści art. 16 pkt 61, w myśl której, ilekroć w ustawie jest mowa o ściekach, rozumie się przez to m.in. wprowadzane do wód lub do ziemi wody pochodzące z odwodnienia zakładów górniczych, z wyjątkiem wód wtłaczanych do górotworu, jeżeli rodzaje i ilość substancji zawartych w wodzie wtłaczanej do górotworu są tożsame z rodzajami i ilościami substancji zawartych w pobranej wodzie, z wyłączeniem niezanieczyszczonych wód pochodzących z odwodnienia zakładów górniczych. Tym samym niezanieczyszczone wody pochodzące z odwodnienia zakładów górniczych nie są obecnie ściekami w rozumieniu Prawa wodnego z dnia 20 lipca 2017 r., a w konsekwencji ich wprowadzanie do wód lub ziemi nie generuje obowiązku uiszczania opłat za korzystanie z usług wodnych. O ile zgodzić należy się z interpretacją treści tego przepisu i wyprowadzonym przez stronę wnioskiem dotyczącym niezanieczyszczonych wód, to nie oznacza jednak, że skarżąca takie wody odprowadza. Z przedstawionego stanu faktycznego niewątpliwe wynika, że w jej przypadku wody pochodzące z odwodnienia zakładu są nadal wodami zasolonymi, tylko spełniającymi normy pozwalające na skorzystanie ze zwolnienia przewidzianego w art. 279 pkt 3 Prawa wodnego, zatem w myśl obwiązującej ustawy jako wody zasolone są nadal ściekami. Z pewnością niezanieczyszczone wody pochodzące z odwodnienia zakładów górniczych, o których mowa art. 16 pkt 61 lit e Prawa wodnego nie są ściekami w rozumieniu ustawy. Nie można jednak utożsamiać wód oczyszczonych, pochodzących z odwodnienia zakładu górniczego spełniających określone normy, z wodami niezanieczyszczonymi, gdyż te powinny być pierwotnie pozbawione zanieczyszczeń, Do takich nie należą zasolone wody oczyszczone pochodzące z odwodnienia zakładu górniczego (będące ściekami w rozumieniu ustawy). Prawidłowo zatem przyjął organ w zaskarżonej decyzji, że przepisy ustawy Prawo wodne nie łączą obowiązku uiszczania opłaty stałej i jej wysokości z faktycznym pobieraniem lub odprowadzaniem wód czy wprowadzaniem ścieków do wody lub ziemi. Przeciwnie, opłata ta ma charakter niejako abonamentowy, stanowi rekompensatę za gotowość środowiska, a nie opłatę rzeczywiste korzystanie i jest pobierana w związku z faktem możliwości pobierania, odprowadzania wód lub wprowadzania ścieków do wód lub ziemi, o której była mowa powyżej. Z ilością pobranych lub odprowadzonych wód oraz ścieków wprowadzonych do wód lub do ziemi (art. 272 ustawy) jest natomiast ściśle związana opłata zmienna. Wysokość opłaty stałej determinuje treść pozwolenia wodnoprawnego i jak słusznie zaakcentował organ, z okoliczności sprawy nie wynika, że uprawnienie do wprowadzania ścieków do rzeki [...] wylotem nr 2 zostało ograniczone wyłącznie do wprowadzania niezanieczyszczonych wód pochodzących z odwodnienia zakładów górniczych, a więc że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z wyłączeniem określonym w art.16 ust.1 pkt 61 lit) e Prawa wodnego. Zgodnie z posiadanym pozwoleniem wodnoprawnym Spółka jest uprawniona do wprowadzania ścieków do rzeki w ilości, stanie i składzie określonym w pkt 1.3 pozwolenia, a więc także do wprowadzania zanieczyszczonych wód kopalnianych, co podlega opłacie stałej w ustalonej wysokości. Natomiast, faktyczna ilość i skład wprowadzanych ścieków (wód kopalnianych) ma znaczenie dla ustalenia wysokości opłaty zmiennej, przy obliczeniu której bierze się pod uwagę art.279 ust.3 Prawa wodnego. Jak wskazuje sama Spółka w treści skargi, odprowadzane przez nią wody były traktowane jako wody zasolone i nadal są to te same wody o wartości sumy jonów chlorku i siarczanów nie przekraczające 500 mg/l. Spółka korzysta z usługi wodnej na podstawie pozwolenia wodnoprawnego pozwolenia [...] z dnia 08.05.2012 r., wydanego przez Marszałka Województwa [...] na wprowadzanie ścieków do rzeki [...] wylotem nr 2 w km 7+510 o stanie i składzie nie przekraczającym zawartości (dla okresu deszczowego i bezdeszczowego) w przypadku chlorków 1000 mg/l i siarczanów 500 mg/l, co oznacza, że zgodnie z art. 298 pkt 1 Prawa wodnego obowiązana jest ponosić opłatę za usługi wodne. Wysokość opłaty stałej za okres 1 stycznia 2018 r. - 31 grudnia 2018 r., za wprowadzanie ścieków do wód do ziemi w ramach pkt 3 pozwolenia wodnoprawnego określono w oparciu o normę prawną wynikającą z art. 271 ust.5 Prawa wodnego oraz § 10 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne i została ona określona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 250 zł, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, wyrażonej m3/h i wynoszącego po przeliczeniu 1,273055556 m3/s. Ilość ta mieści się w ustalonych w pozwoleniu wodnoprawnym pozostałych wskaźnikach, tj. średniodobowym i maksymalnym rocznym. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia decyzji, a organ w sposób wyczerpujący rozpatrzył zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w zakresie niezbędnym do wydania decyzji. Nie podzielając z powyższych przyczyn podnoszonych w skardze zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 16 pkt 61 i art. 268 ust. 1 pkt 2, art. 279 pkt 3 Prawa wodnego oraz naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7 i 77 § 1 k.p.a., Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło