I SA/Op 203/17
WyrokWSA w Opolu2017-07-26
Skład orzekający: Anna Wójcik, Krzysztof Bogusz, Grzegorz Gocki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo zastosował art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, zamiast uchylić decyzję i umorzyć postępowanie na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Stwierdzony w decyzji organu pierwszej instancji brak obligatoryjnego rozstrzygnięcia co do kwoty odsetek za zwłokę od przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego uniemożliwiał pełną merytoryczną kontrolę przez organ odwoławczy. Organ odwoławczy nie mógł merytorycznie rozstrzygnąć sprawy samodzielnie, gdyż wymagałoby to przeprowadzenia postępowania dowodowego i obliczenia odsetek, co naruszałoby prawo podatnika do kwestionowania tych kwestii na etapie administracyjnym.Stan faktyczny
Skarżący M. F. kwestionował decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu, która uchyliła decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kluczborku o zabezpieczeniu przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. wraz z odsetkami. Organ pierwszej instancji stwierdził obawę niewykonania zobowiązania, m.in. z uwagi na wysokość przybliżonych zobowiązań, nierzetelne prowadzenie ewidencji, zarzuty prokuratury i obciążenie hipoteczne. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji z powodu wadliwego określenia odsetek za zwłokę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wójcik Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Grzegorz Gocki (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Iwona Dąbrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2017 r. sprawy ze skargi M. F. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 14 marca 2017 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji określającej i zabezpieczającej na majątku podatnika przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. wraz z odsetkami za zwłokę oddala skargę.
Przedmiotem skargi M. F. (dalej też: skarżący, strona, podatnik) jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 14 marca 2017 r., uchylająca w trybie art. 233 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm. – dalej w skrócie op) decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kluczborku z dnia 12 grudnia 2016 r., którą:
1) określono przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. w wysokości 114.266 zł oraz odsetki za zwłokę należne od zobowiązania w kwocie 71.661 zł wyliczone na dzień wydania decyzji w wysokości 15.663 zł,
2) zabezpieczono zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. w kwocie 71.661 zł wraz z kwotą odsetek za zwłokę od tego zobowiązania wyliczoną na dzień wydania decyzji w wysokości 15.663 zł, na majątku podatnika w trybie ustawy Ordynacja podatkowa, przed wydaniem decyzji określającej wyżej wymienione zobowiązanie podatkowe.
Rozstrzygnięcie powyższe zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W wyniku przeprowadzonej przez organ I instancji w firmach prowadzonych przez skarżącego kontroli podatkowej, stwierdzono nieprawidłowości polegające na ujęciu w kosztach podatkowych faktur wystawionych przez spółkę A SP. z o.o., które to faktury , w ocenie organu, nie odzwierciedlały rzeczywistych transakcji.
Na podstawie poczynionych ustaleń Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kluczborku uznał, że zachodzi obawa niewykonania przez podatnika przyszłego zobowiązania, w związku z czym, działając na podstawie art. 33 § 1, § 2 pkt 2, § 3 i § 4 pkt 2 op, wydał wskazaną na wstępie decyzję zabezpieczającą z 12 grudnia 2016 r.
W motywach uzasadnienia organ i instancji stwierdził, że w sprawie zachodzą okoliczności przemawiające za istnieniem obawy niewykonania ww. zobowiązań w rozumieniu art. 33 § 1 op. Do okoliczności tych organ zaliczył: wysokość przybliżonego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc lipiec, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2013 r. stanowiąca wraz z odsetkami za zwłokę łącznie kwotę 282.500 zł, wysokość przybliżonego zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. stanowiąca wraz z odsetkami za zwłokę łącznie kwotę 87.324 zł, nierzetelne prowadzenie przez stronę ewidencji w podatku dochodowym od osób fizycznych i podatku od towarów i usług za 2013 r., zarzuty postawione stronie przez Prokuraturę Okręgową w [...], spadek dochodów osiąganych przez stronę z pozarolniczej działalności gospodarczej w ostatnich latach i wysokość obciążenia hipotecznego w łącznej wysokości 1.177.067,80 zł na posiadanej przez nią nieruchomości.
W odwołaniu od tej decyzji strona, działając przez ustanowionego pełnomocnika, wniosła o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania w sprawie. Pełnomocnik podniósł, że wysokość przewidywanych dodatkowych zobowiązań jest niepewna i może w ogóle nie zaistnieć, natomiast majątek strony jest wystarczający do zapłaty przewidywanych ewentualnych zaległości. Poza tym termin ich przedawnienia jest bardzo odległy i nie zachodzi z tego powodu konieczność dokonania zabezpieczenia, tym bardziej że strona nie posiada żadnych zaległości podatkowych. Według pełnomocnika nie może uzasadniać podstawy do dokonania zabezpieczenia okoliczność postawienia stronie zarzutów przez Prokuraturę Okręgową w [...], gdyż do dziś nie wniesiono w tej sprawie aktu oskarżenia. Podkreślając okoliczność, że postanowieniem z dnia 30 września 2016 r. Prokuratura Okręgowa w [...] dokonała już wcześniej zabezpieczenia na majątku podatnika w kwocie 500.000 zł z tytułu dokonania zarzucanych mu czynów, tj. głównie z tytułu przewidywanego określenia dodatkowych zaległości podatkowych – pełnomocnik argumentował, że w tej sytuacji dokonano podwójnego zabezpieczenia na majątku podatnika tych samych przewidywanych, dodatkowych zaległości podatkowych, co stanowi świadome rażące naruszenia prawa przez organ podatkowy. Zarzucono również, że organ podatkowy pominął w sprawie zawarte w protokole kontroli podatkowej ustalenia prokuratury, że kontrahenci strony zalegają jej z płatnościami w wysokości 500.000 zł, co według niego wskazuje na to, iż majątek podatnika jest wystarczający do zapłacenia przyszłych dodatkowych zaległości podatkowych.
Ponadto w odwołaniu zawarto wniosek o przeprowadzenie przez organ odwoławczy dowodu z jej zastrzeżeń do protokołu kontroli podatkowej i włączenia tych zastrzeżeń do akt sprawy.
Zaskarżoną decyzją z dnia 14 marca 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kluczborku z dnia 12 grudnia 2015 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
W ocenie organu odwoławczego konieczność uchylenia rozstrzygnięcia organu I instancji w trybie art. 233 § 2 op wynikała ze stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie wadliwego określenia przybliżonej wysokości należnych odsetek od przyszłego zobowiązania. Przedstawiając treść art. 33 op organ wyjaśnił, że decyzja o zabezpieczeniu wydawana jest w momencie, gdy kwota zobowiązania należna zgodnie z przepisami prawa materialnego nie została jeszcze określona stosowną decyzją wymiarową. Przy czym od tej kwoty zobowiązania należne są odsetki za zwłokę wyliczone od ustawowego terminu płatności do dnia wydania decyzji. Umożliwiając zabezpieczenie przyszłego wykonania zobowiązania podatkowego, ustawodawca nakazał poinformowanie podatnika w sentencji decyzji o przybliżonej kwocie tego zobowiązania i należnych od tej kwoty odsetkach za zwłokę, ponieważ kwota zobowiązania wraz z odsetkami za zwłokę stanowi punkt wyjścia do określenia kwoty podlegającej zabezpieczeniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W związku z tym w sentencji decyzji w sprawie zabezpieczenia organ podatkowy winien wskazać pełny i prawidłowy przedmiot rozstrzygnięcia, który składa się z dwóch elementów, tj. z przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego i kwoty odsetek za zwłokę należnych od tego zobowiązania na dzień wydania decyzji oraz z kwoty zabezpieczonego zobowiązania wraz z odsetkami za zwłokę, bowiem przybliżona kwota zobowiązania podatkowego i odsetek za zwłokę określana w decyzji o zabezpieczeniu nie jest zawsze tą samą kwotą co podlegająca zabezpieczeniu. Obydwa te elementy rozstrzygnięcia mają znaczenie równorzędne, gdyż pogląd o wartościowaniu znaczenia któregokolwiek z tych elementów rozstrzygnięcia na istotne lub mniej istotne nie znajduje żadnego umocowania normatywnego.
W przedmiotowej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kluczborku w sentencji zaskarżonej decyzji określił przybliżoną kwotę zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. w kwocie 114.266 zł, a następnie określił należne odsetki za zwłokę na dzień wydania zaskarżonej decyzji w łącznej wysokości 15.663 zł. Przy czym odsetki te nie zostały określone od ww. przybliżonej kwoty zobowiązania lecz od zobowiązania, na którym dokonano zabezpieczenia, tj. od kwoty 71.661 zł.
Oceniając dokonany przez organ I instancji sposób przedstawienia sentencji zaskarżonej decyzji, a tym samym przedmiotu rozstrzygnięcia, Dyrektor Izby stwierdził, że jest on niezrozumiały i sprzeczny z treścią art. 33 op. Podkreślił przy tym, że wskazany przepis wyklucza swobodę działania organu podatkowego w zakresie określenia wysokości przyszłych należności podatkowych, determinujących zakres zabezpieczenia. Na organie podatkowym ciążył zatem obowiązek precyzyjnego i jasnego sformułowania osnowy decyzji, tak by wykluczyć jakiekolwiek wątpliwości w zakresie określonej przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego oraz kwoty odsetek za zwłokę od tego zobowiązania, jak i prawidłowej kwoty zobowiązania i odsetek za zwłokę, na których dokonuje zabezpieczenia.
Mając zatem na uwadze stwierdzoną nieprawidłowość polegającą na wskazaniu zaniżonej kwoty odsetek za zwłokę od przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r., Dyrektor Izby stwierdził, że zaskarżone rozstrzygnięcie narusza wymogi zawarte w art. 210 § 1 pkt 5 op, w sposób, który uniemożliwia podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia, bez uprzedniego usunięcia naruszenia w tym zakresie przez organ I instancji. W tych okolicznościach zastosowanie w sprawie miał art. 233 § 2 op.
W związku z powyższym Dyrektor Izby zlecił organowi I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy ustalenie w pierwszej kolejności prawidłowej kwoty odsetek za zwłokę od przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r., a następnie dokonanie ponownej analizy i oceny przedstawionych okoliczności uzasadniających obawę niewykonania zobowiązania podatkowego, czego wyraz winien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, w zestawieniu z aktualną sytuacją materialną i możliwościami płatniczymi strony ustalonymi na podstawie będących w posiadaniu organu I instancji dokumentów i informacji obrazujących sytuację finansową strony.
Dodatkowo organ odwoławczy zauważył, iż wskutek uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia złożony przez stronę wniosek o przeprowadzenie dowodu z jej zastrzeżeń do protokołu kontroli podatkowej traci aktualność na etapie postępowania odwoławczego, przy czym wniosek ten winien zostać poddany ocenie przez organ I instancji w trakcie ponownie prowadzonego postępowania.
Decyzja powyższa stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Opolu, w której pełnomocnik skarżącego wnosił o jej uchylenie w części przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie na rzecz strony kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przypisanych, podnosząc zarzut naruszenia art. 233 § 2 op, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Zdaniem pełnomocnika zastosowanie w sprawie miał przepis art. 233 § 1 pkt 2 lit. a op, gdyż zamiast przekazywać sprawę do ponownego rozpatrzenia organ odwoławczy powinien był uchylić decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kluczborku i umorzyć postępowanie w sprawie.
Na rozprawie przeprowadzonej przed tut. Sądem w dniu 26 lipca 2017 r. strony podtrzymały dotychczasowe stanowiska. Dodatkowo pełnomocnik skarżącego zarzucił, że istnieje sprzeczność między wskazaną podstawą prawną skarżonego rozstrzygnięcia, to jest art. 233 § 2 op, a treścią uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Argumentował również, że w decyzji organu odwoławczego nie ma wskazań, jakie postępowanie w znacznej części powinno być przeprowadzone w ponownym rozpoznaniu sprawy przez organ I instancji. Tym bardziej, że jak dalej zauważył, wystarczyło aby organ odwoławczy dołączył do akt sprawy rozliczenie konta podatnika i na tej podstawie sam obliczył przybliżoną kwotę zaległości podatkowej, od której nalicza się odsetki.
Końcowo podkreślił, że żadna z decyzji organów obu instancji nie zawiera określenia kwoty zapłaconej podatku i w tym względzie brak jest jakichkolwiek ustaleń organów, a przecież od zapłaconego podatku nie można naliczać odsetek.
Pełnomocnik organu podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w udzielonej odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie. Podkreśla, że w ramach wstępnej kontroli stwierdzono, że należne odsetki od przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego muszą być określone w sposób prawidłowy, od czego nie ma odstępstwa i dlatego też nie oceniano dalszych przesłanek zasadności dokonanego zabezpieczenia.
Dodał, że kwestia kwoty zapłaconego zobowiązania nie ma tu znaczenia, ponieważ przepis w obecnym stanie prawnym stanowi o określeniu przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego (niezależnie od tego jaka jego cześć została zapłacona), a nie określenia kwoty zaległości podatkowej. W punkcie wyjścia należy określić więc przybliżoną kwotę samego zobowiązania i to od niej, a nie od kwoty zaległości, określić odsetki za zwłokę. Dlatego tez stwierdzona wadliwość rozstrzygnięcia organu I instancji obligowała organ odwoławczy do zastosowana art. 233 § 2 op, skoro przepis ten ma zastosowanie również wtedy, gdy organ odwoławczy nie może orzekać merytorycznie z uwagi na ograniczenia wynikające z zapisu art. 234 op.
Wojewódzki Sąd Administracyjne w Opolu zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c: ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej: [ppsa]), Sąd uwzględnia skargę i uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w przypadku, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogłoby ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zaś w przypadku określonym w art. 145 § 1 pkt 2 ppsa stwierdza nieważność zaskarżonych aktów. Zgodnie przy tym z art. 134 § 1 tej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem niemającym tu zastosowania).
Rozpoznając sprawę w tak określonym zakresie kognicji Sąd nie dopatrzył się tego rodzaju naruszenia przepisów prawa, które spowodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Wprawdzie zasadniczy przedmiot sporu stanowi kwestia, czy organ odwoławczy mógł w rozpatrywanej sprawie zastosować art. 233 § 2 op i skierować sprawę do ponownego rozpoznania, czy też, jak uważa strona skarżąca, w zaistniałych w sprawie okolicznościach rozstrzygnięcie organu odwoławczego winno zostać podjęte w oparciu o art. 233 § 1 pkt 2 lit. a op, , jednakże z uwagi na charakter rozpoznawanej sprawy, punktem wyjęcia do dalej czynionych ocen, co do prawidłowości zaskarżonej decyzji, musi być uprzednie odniesienie się do jej strony przedmiotowej , a zatem do samego charakteru decyzji o zabezpieczeniu.
Objęte skargą rozstrzygnięcie organu odwoławczego, jak i poprzedzająca je decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kluczborku z dnia 12 grudnia 2016 r. dotyczą przewidzianej w Dziale III Rozdziału 3 Ordynacji podatkowej instytucji zabezpieczenia wykonania zobowiązań podatkowych.
Zgodnie z art. 33 § 1 op zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję. We wskazanych okolicznościach, można dokonać zabezpieczenia w toku postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej, przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego (art. 33 § 2 pkt 2 op). W takim przypadku organy podatkowe na podstawie posiadanych danych, co do wysokości podstawy opodatkowania określają w drodze decyzji o zabezpieczeniu przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego oraz kwotę odsetek za zwłokę należnych od tego zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu (art. 33 § 3 i § 4 pkt 2 op).
W świetle zapisów tego ostatniego z przepisów, nie budzi wątpliwości, iż w ramach decyzji o zabezpieczeniu, organ podatkowy winien obligatoryjnie dokonać po pierwsze określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego (a nie zaległości podatkowej), a następnie po wtóre, dokonać obliczenia i określenia kwoty odsetek za zwłokę należnych od tego zobowiązania na dzień jej wydania.
Ponieważ na tym etapie postępowania nie musi być jeszcze znana dokładna wielkość zobowiązania podatkowego, dlatego też samo określenie przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego ma charakter "szacunkowy". Jednakże pomimo szacunkowego charakteru kwoty zobowiązania, określając przybliżoną jego wysokość zobowiązania, organ podatkowy powinien brać pod uwagę wszystkie znane mu na ten moment elementy prawno-podatkowe stanu sprawy, tak aby dokonany wymiar podatku na potrzeby zabezpieczenia był jak najbardziej zbliżony do rzeczywistej wysokości należnego podatku.
Jak wynika z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kluczborku, w jej ramach dokonano określenia skarżącemu przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. w kwocie 114.226,00 zł. W tym zatem zakresie z formalnego punktu widzenia spełniony został wymóg przewidziany w art. 33 § 4 pkt 2 op, co określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego.
Kolejnym formalny element decyzji winno stanowić określenie kwoty należnych odsetek za zwłokę od tej przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego, obliczone na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu.
Tymczasem w ramach decyzji organu I instancji w ogóle nie zawarto rozstrzygnięcia, odnośnie wysokości należnych odsetek od określonej skarżącemu przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego.
Zamiast tego, dokonano obliczenia zaległości podatkowej, której to wysokość określono w decyzji na kwotę 71.661,00 zł, a następnie to od tej zaległości określono odsetki za zwlokę na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu, w wysokości 15.663,00 zł, do czego organ I instancji w ogóle nie był umocowany.
Nie budzi bowiem wątpliwości, że w świetle precyzyjnego zapisu art. 33 § 4 pkt 2 op, w ramach decyzji o zabezpieczeniu określeniu podlega wyłącznie wysokość przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego oraz wysokości należnych od niej odsetek za zwłokę, na dzień jej wydania.
Skoro zatem w ramach decyzji organu I instancji w ogóle nie zawarto rozstrzygnięcia, co do wysokości należnych odsetek za zwłokę od wysokości określonego przybliżonego zobowiązania podatkowego, to decyzja ta zawierała istotną wadę prawną, nie pozwalającą na przeprowadzenie przez organ odwoławczy jej pełnej kontroli instancyjnej. W tym miejscu, Sąd zawraca uwagę, że twierdzeniu organu II instancji, w ramach decyzji organu I instancji nie tyle doszło do zaniżenia wysokości należnych odsetek obliczonych w stosunku do kwoty przybliżonego zobowiązania podatkowego, ale w ogóle brak było rozstrzygnięcia o wysokości odsetek od określonej przez ten organ kwoty przybliżonego zobowiązania.
Wskazywana bowiem w sentencji decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kluczborku kwota odsetek wynoszących 15.663,00 zł, została obliczona przez ten organ od kwoty 71.661,00 zł, stanowiącej zaległość podatkowa, a nie przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. wynoszącej 114.226,00 zł.
W tym stanie rzeczy przechodząc do oceny zasadności wskazywanego przez pełnomocnika skarżącego zarzutu naruszenia art. 233 § 2 op, mającego według niego, polegać na braku spełnienia wskazanej w tym przepisie przesłanki konieczności przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części, w realiach rozpoznawanej sprawy, zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Podobnie jak i wyartykułowany w samej skardze zarzut naruszenia art. 233 § 1 pkt 2 lit. a op poprzez jego niezastosowanie i umorzenie postępowania w sprawie, albowiem w sprawie na obecnym jej etapie nie zaistniała jej bezprzedmiotowość.
Odnosząc się natomiast do przewidzianej w art. 233 § 2 op możliwości wydania przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnego poprzez uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, rację ma pełnomocnik skarżącego, że instytucja ma charakter wyjątkowy i może być stosowana wyłącznie w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Wydanie bowiem decyzji kasacyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Jednakże, w ocenie Sądu w realiach niniejszej sprawy taka właśnie wyjątkowa sytuacja, o której mowa w art. 233 § 2 op ma miejsce. Z uwagi na stwierdzony w decyzji organu I instancji brak obligatoryjnego i wymaganego prawem (art. 33 § 4 pkt 2 op) rozstrzygnięcia, co do określenia kwoty należnych odsetek za zwłokę od wysokości określonego w niej przybliżonego zobowiązania podatkowego, powodował, że bez uzupełnienia w tym zakresie postępowania, co do ich obliczenia i ujęcia następnie kwoty odsetek w samym rozstrzygnięciu, z oczywistych względów niemożliwa była pełna merytoryczna kontrola przez organ odwoławczy zaskarżonej decyzji. Wbrew też wywodom pełnomocnika skarżącego, w zaistniałej sytuacji organ odwoławczy nie mógł skorzystać ze swojego uprawnienia przewidzianego w art. 233 § 1 pkt 2 op, polegającego na uchyleniu decyzji organu pierwszoinstancyjnego z jednoczesnym przejęciem ciężaru rozstrzygnięcia merytorycznego.
W takiej bowiem sytuacji organ II instancji musiałby de facto rozstrzygać jednoinstancyjnie o kwestii, która w ogóle nie była objęta zaskarżonym rozstrzygnięciem, samodzielnie też dokonując obliczenia kwoty należnych odsetek, bez dysponowania w tym względzie w aktach sprawy materiałami źródłowymi.
Co więcej określenie, na etapie postępowania odwoławczego kwoty należnych odsetek za zwłokę od wysokości wskazanego w decyzji organu I instancji przybliżonego zobowiązania podatkowego, nie pozwalałoby już podatnikowi, na ewentualne kwestionowania tak dokonanego obliczenia odsetek, wyłącznie przez organ odwoławczy, w ramach środków prawnych przysługujących mu na etapie administracyjnego postępowania podatkowego.
Z kolei etap sądowoadministracyjego postępowania skargowego nie pozwala na merytoryczną ingerencję w treść rozstrzygnięcia organów podatkowych, sprowadzając na tym etapie postępowanie sądowe wyłącznie do kontroli jego legalności.
Słusznie również, organ odwoławczy uchylając zaskarżoną decyzję i przekazując sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania, wskazał na potrzebę uprzedniego rozpatrzenia złożonych przez skarżącego zastrzeżeń do protokołu kontroli podatkowej, które to wniesiono łącznie jednym pismem wraz z samym odwołaniem od decyzji o zabezpieczeniu. Podniesiona w ramach tych zastrzeżeń do protokołu kontroli podatkowej, merytoryczna argumentacja, mająca według podatnika świadczyć o braku podstaw do orzekania o zabezpieczaniu należności podatkowych przed wydaniem decyzji określającej, na co zasadnie zwrócił uwagę organ odwoławczy, winna być ponownie przeanalizowana, pod kątem istnienia przesłanek z art. 33 op.
W tym stanie rzeczy, ponieważ zarzuty skargi okazały się niezasadne, podlegała ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło