I SA/Op 205/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Wojciechowska po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od zarządzenia starszego referendarza sądowego z dnia 6 grudnia 2017 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi D. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 10 marca 2017 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie Wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę D. K. (dalej określanej jako: strona, skarżąca) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 10 marca 2017 r. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Nie zgadzając się z tym orzeczeniem skarżąca złożyła sporządzoną osobiście skargę kasacyjną, wraz z zawartym w niej wnioskiem o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie fachowego pełnomocnika. W związku ze złożonym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, mając na uwadze treść art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – zwanej w dalszej części, w skrócie: "ppsa", Sąd na podstawie zarządzenia z dnia 31 października 2017 r., przesłał skarżącej urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej (PPF) w celu jego wypełnienia i przesłania do Sądu - w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Odpis wezwania doręczono skarżącej w dniu 14 listopada 2017 r., wobec czego termin do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu (PPF) upłynął z dniem 21 listopada 2017 r. W wyznaczonym terminie skarżąca braku tego nie uzupełniła. Zarządzeniem z dnia 6 grudnia 2017 r. starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu, pozostawił wniosek skarżącej bez rozpoznania. W uzasadnieniu orzeczenia referendarz wskazał, że w myśl art. 252 § 2 ppsa, wniosek o przyznanie prawa pomocy ma charakter sformalizowany i należy go złożyć na urzędowym formularzu. W rozpatrywanej sprawie, wyznaczony skarżącej termin do uzupełnienia tego braku formalnego wniosku o prawo pomocy upłynął bezskutecznie z dniem 21 listopada 2017 r. W konsekwencji, stosownie do treści art. 257 ppsa, wniosek skarżącej nie mógł zostać merytorycznie rozpatrzony. Skarżąca, pismem z dnia 3 stycznia 2018 r. zaskarżyła powyższe zarządzenie sprzeciwem, w którym podniosła, że pismem nadanym 10 grudnia 2017 r. uzupełniła braki wniosku, do których została wezwana, wobec czego orzeczenie o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania jest nieuzasadnione. Do sprzeciwu skarżąca załączyła kserokopię pisma przewodniego, w którego treści została powołana sygn. akt sprawy I SA/Op 421/17, wraz z kopią druku PPF złożonego w tej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżone zarządzenie należało utrzymać w mocy. Na podstawie art. 259 § 1 ppsa od zarządzeń i postanowień referendarza sądowego w tym w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. W myśl art. 260 § 1 ppsa, rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Przy tym zgodnie z art. 260 § 2 w sprawach, o których mowa w § 1, sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu, a w myśl § 3 tego artykułu sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym. Nie ulega wątpliwości, że warunkiem merytorycznego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy jest złożenie wniosku na urzędowym formularzu. Wymóg taki wynika jednoznacznie z treści art. 252 § 2 ppsa Niezachowanie warunków formalnych wniosku, które uniemożliwia nadanie mu dalszego biegu, (w tym złożenie wniosku w formie innej niż na urzędowym formularzu), powoduje wezwanie do uzupełnienia braków w terminie 7 dni. Zgodnie natomiast z art. 257 ppsa wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Z akt rozpoznawanej sprawy bezsprzecznie wynika, że w dniu 14 listopada 2017 r. doręczono skarżącej urzędowy formularz PPF celem jego wypełnienia w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W związku z powyższym, termin do usunięcia braków formalnych złożonego wniosku upływał z dniem 21 listopada 2017 r. W zakreślonym terminie skarżąca nie uzupełniła braków formalnych wniosku, albowiem nie przesłała wypełnionego w sposób prawidłowy formularza PPF. Również na etapie złożonego sprzeciwu od zarządzenia referendarza sądowego skarżąca nie przedłożyła formularza PPF. Za bezpodstawne należało uznać podniesione w sprzeciwie zarzuty o uzupełnieniu przez skarżącą braków formalnych, o czym skarżąca informowała również w piśmie z 10 grudnia 2017 r. Z załączonej do sprzeciwu kopii tego pisma oraz druku PPF wynika, że dokumenty te zostały złożone w odrębnej sprawie z udziałem skarżącej, prowadzonej pod sygnaturą I SA/Op 421/17, co potwierdza również analiza akt tej sprawy. Nie można więc uznać, że w sprawie niniejszej skarżąca wywiązała się z obowiązku złożenia wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu. Przepis art. 243 § 1 ppsa stanowi bowiem, że prawo pomocy może być przyznane na wniosek strony złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego trakcie. Skoro zatem prawo pomocy zależy od wniosku strony, a ta zgodnie z treścią art. 252 § 2 ppsa ma obowiązek złożenia tego wniosku na urzędowym formularzu, to niezależnie od ilości toczących się postępowań z udziałem strony i złożonych w ich trakcie wniosków o przyznanie prawa pomocy, w każdym z nich wniosek taki powinien być złożony na odrębnym formularzu, choćby w każdym z tych wniosków informacje w nich zawarte były identyczne. Uchybienie temu obowiązkowi, po wezwaniu do jego dopełnienia przez sąd przed którym sprawa się toczy, skutkować musi zastosowaniem art. 257 ppsa - pozostawieniem wniosku bez rozpoznania (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2012 r., sygn. akt II GZ 313/12 – dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone zarządzenie nie narusza prawa, sprzeciw nie ma usprawiedliwionych podstaw prawnych i wobec powyższego w świetle art. 260 § 1 i § 2 w zw. z art. 257 ppsa należało orzec jak w sentencji.