I SA/Op 215/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Wójcik po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Spółka z o.o. w O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 1 lutego 2013 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu w związku z wnioskiem skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: przyznać skarżącej prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości W postępowaniu wszczętym ze skargi "A" Spółka z o.o. w O. (dalej skarżąca, spółka) na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 1 lutego 2013 r. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu, skarżąca złożyła na druku PPPr wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, iż w wyniku działań organu celnego I instancji (wydanie 43 decyzji określających zobowiązanie w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodów, z których łączna kwota należności wraz z odsetkami przekracza kwotę 800.000 zł) zaprzestano całkowicie prowadzenia dotychczasowej działalności gospodarczej. Tym samym zmuszona została do zwolnienia wszystkich pracowników (dodano, że Prezes Zarządu sam złożył rezygnację). Dodatkowo wskazano na niemożność wszczęcia procedury upadłościowej z uwagi na nieposiadanie innych zobowiązań poza zobowiązaniami podatkowymi oraz na brak jakichkolwiek środków. Natomiast w części wniosku dotyczącej oświadczenia o majątku i dochodach strona skarżąca wykazała wysokość kapitału własnego na dzień 31 grudnia 2012 r. w kwocie -769.894,69 zł, brak środków trwałych, stratę za 2011 r. w wysokości 1.799.507,91 zł, stratę za 2012 r. w wysokości 2.375.975,81 zł oraz stan konta bankowego, aktualnego na dzień 28 lutego 2013 r. opiewający na kwotę 272,72 zł. Końcowo skarżąca oświadczyła, iż nie posiada żadnego majątku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 t.j.) – dalej jako: [p.p.s.a.], prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a także w zakresie częściowym, obejmującym m.in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków. W przedmiotowej sprawie skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, zatem rozpoznanie jej wniosku sprowadza się do ustalenia, czy w niniejszej sprawie spełniona jest przesłanka określona w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie bowiem do jego brzmienia, przyznanie osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym – obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 § 3 p.p.s.a.) – uzależnione jest od wykazania przez nią, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wskazać przy tym należy, że z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych wynika również, że zasadą jest, iż to strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Występująca w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucja "prawa pomocy" stanowi więc wyjątek od wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie. Odstępstwo od tej zasady ma na celu zagwarantowanie prawa do sądu podmiotom, których obiektywnie nie stać na poniesienie kosztów postępowania. Zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się więc jedynie do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 października 2004r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, nr 1, poz. 8). Zatem w tego rodzaju sprawach Sąd ocenia zasadność wniosku w dwóch aspektach: uwzględniając wysokość obciążeń, które strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu oraz uwzględniając jej możliwości finansowe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05, publikowane na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl, jak i pozostałe powołane poniżej orzeczenia). Na obecnym etapie postępowania skarżąca jest zobowiązana, zgodnie z § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221,poz. 2193) dalej jako: [rozporządzenie] – do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 400 zł. Oprócz niniejszego postępowania, przed tut. Sądem toczy się obecnie kilka innych postępowań (zarejestrowanych pod sygn. od I SA/Op 206/13 do 214/13 oraz I SA/Op 246/13) i łączna wysokość wpisów należnych od wszystkich skarg z udziałem skarżącej stanowi kwotę około 4.500 zł. Na dalsze koszty jakie mogą mieć miejsce w przedmiotowej sprawie składają się: ewentualna opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku – (§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz. 2192) - w kwocie 100 zł. Ponadto dla potrzeb ewentualnego wniesienia skargi kasacyjnej skarżąca obowiązana będzie także do uiszczenia wpisu, który zgodnie z § 3 rozporządzenia – stanowi połowę wpisu od skargi, nie mniej jednak niż 100 zł oraz do poniesienia kosztów ustanowienia adwokata dla wniesienia skargi kasacyjnej. Dokonując oceny okoliczności przedstawionych we wniosku, a także analizując dokumentację złożoną przez stronę przy jej wniosku z dnia 18.02.2013 r. o przyznanie prawa pomocy, złożonym w sprawie toczącej się przed tut. Sądem o sygn. akt I SA/Op 120/13, Sąd doszedł do przekonania, że spełnione zostały przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, gdyż skarżąca wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przedstawione przez spółkę okoliczności oraz przedłożone dokumenty wskazują na wyjątkową sytuację strony skarżącej w rozumieniu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Z deklaracji podatkowych VAT-7 wynika bowiem, iż strona skarżąca w okresie od października 2012 r. do stycznia 2013 r. nie dokonała sprzedaży jak i zakupów towarów i usług, z czego należy wysnuć wniosek, że prowadzenie działalności gospodarczej w jej przypadku nie miało miejsca (na co wskazano również we wniosku sporządzonym na formularzu PPPr). Z kolei z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że strona skarżąca nie posiada majątku jak też zasobów pieniężnych pozwalających wygenerować środki na zapłatę wymaganych kosztów sądowych (w formularzu wykazano środki pieniężne na koncie bankowym w wysokości 272,72 zł). W tych okolicznościach Sąd uznał, iż konieczność ponoszenia przez skarżącą kosztów sądowych, przy uwzględnieniu chociażby kosztów należnego wpisu sądowego w sprawie niniejszej oraz w innych sprawach zawisłych przed tut. Sądem, stanowiłby dla strony realną barierę dla sądowego rozpatrzenia sprawy. Wymagana bowiem kwota nie jest w zasięgu możliwości finansowych skarżącej. Brak bowiem majątku, posiadanie tak nieznacznych środków pieniężnych, a nade wszystko fakt zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej sprawia, że strona skarżąca nie posiada zasobów jak i możliwości pozyskania środków finansowych, które mogłaby przeznaczyć na pokrycie wymaganych kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.