I SA/Op 220/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu - Krzysztof Błasiak po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o. o. z siedzibą w T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy nadpłaty z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych, wskutek wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w całości. Przedmiotem skargi A Sp. z o. o. z siedzibą w T. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia [...] Nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w O. dnia 3 kwietnia 2008 r. [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nadpłaty z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 1996 r. w kwocie 44.797,35 zł. W związku z tym strona skarżąca na etapie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu zobowiązana była - zgodnie z postanowieniami § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ) – do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 1.344. Na dalsze koszty jakie mogą zaistnieć w przedmiotowej sprawie składają się wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 672 zł ( § 3 powołanego rozporządzenia ), opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku – stosownie do zapisów § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych ( Dz. U. Nr 221, poz. 2192 ) - w kwocie 100 zł. Strona skarżąca na urzędowym formularzu, o którym mowa w art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ) – zwanej dalej ustawą, złożonym w dniu 1 sierpnia 2008 r., zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego oraz zwolnienia od kosztów sądowych w całości. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy strona skarżąca wskazała na "niespodziewany" spadek sprzedaży wyrobów odlewniczych w okresie bieżącym oraz wysoki niespotykany w latach ubiegłych wzrost cen materiałów produkcyjnych jako przyczynę zachwiania płynności finansowej i ograniczeń finansowo-płatniczych spółki, co obrazuje strata poniesiona za I półrocze 2008 r. ( w wysokości 128.456,46 zł ). Natomiast w części wniosku dotyczącej oświadczenia o majątku i dochodach strona skarżąca wykazała środki trwałe o wartości 541.159,80 zł ( na 31.12. 2007 r. ), wielkość kapitału zakładowego w kwocie 50.000 zł oraz zysk za poprzedni rok obrotowy w wysokości 94.946 zł i stan konta na rachunku bankowym – 58.454,37 zł. Poza tym strona skarżąca przedłożyła kserokopie zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność rachunku bankowego 30 lipca 2008 r. oraz tytułu wykonawczego wystawionego w dniu 25 lipca 2008 r. na kwotę należności głównej w wysokości 27.437 zł. Dodatkowo strona skarżąca – na wezwanie Sądu – przedłożyła kserokopie deklaracji podatkowych CIT-8 za 2007 r. wraz z informacją o odliczeniach od dochodu i od podatku oraz o dochodach wolnych i zwolnionych od podatku ( CIT-8/O ), deklaracji VAT-7 za okres kwiecień - czerwiec 2008 r., wyciągów z rachunków bankowych zawierających historie rachunków bankowych. Stosownie do art. 245 ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a także w zakresie częściowym, obejmującym m.in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków. Koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków ( art. 211 ustawy).Opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna ( art. 212 § 1 ustawy ). Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 2, pkt 1 ustawy, następuje gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 2, pkt 2 ustawy, następuje gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zatem działając na podstawie 258 § 2 pkt 7 ustawy należy rozważyć czy w świetle okoliczności wynikających z materiału dowodowego strona skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Jednocześnie należy wskazać, iż prawo pomocy zarówno w pełnym w zakresie jak i w częściowym stanowi instytucję wyjątkową i dlatego udzielenie tego prawa może nastąpić jedynie w sytuacjach szczególnych, mając zarazem na względzie z jednej strony wysokość obciążeń finansowych jakie strona jest zobowiązana ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony jej możliwości finansowe. Jak zostało stwierdzone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r. ( GZ 71/04, ONSA i WSA 2005, nr 1, poz. 8 ) ,, udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe ". Mając na względzie informacje zawarte we wniosku o prawo pomocy oraz wynikające z przedłożonych dokumentów należy stwierdzić, że zapłata kosztów sądowych wymaganych zarówno na etapie skargi wniesionej do WSA w Opolu jak i mogące mieć miejsce na kolejnych etapach postępowania sądowego nie przekracza możliwości finansowych strony skarżącej. Dotyczy to również kosztów związanych z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika. Z przedłożonych deklaracji podatkowych CIT-8 i VAT-7 wynika, że strona skarżąca posiada znaczny potencjał do gromadzenia środków finansowych w sposób ciągły przejawiający się w postaci uzyskiwanych przychodów i dla oceny zasadności wniosku ta okoliczność posiada znaczenie, nie zaś szeroko pojęta płynność finansowa firmy czy też jej rentowność, które w istocie są skutkiem procesu decyzyjnego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Wynik finansowy netto stanowiąc różnicę pomiędzy przychodami a kosztami przedsiębiorstwa w jego działalności w danym okresie sprawozdawczym nie stanowi potwierdzenia tego, iż nie jest ono w stanie regulować swoich zobowiązań. Otóż na podstawie wymienionych wyżej dokumentów ustalono bowiem, iż w 2007 r. strona skarżąca uzyskała przychody w wysokości 2.473.212,71 zł ( dochód w kwocie 140.483,65 zł ), natomiast w ostatnim okresie, tj. w okresie od 1 kwietnia do końca czerwca 2008 r., sprzedaż towarów i usług łącznie na terenie kraju i poza nim wyniosła 484.484 zł. Jednocześnie wskutek osiągniętej za miesiąc czerwiec 2008 r. nadwyżki podatku naliczonego nad należnym strona skarżąca otrzymała kwotę zwrotu podatku na rachunek bankowy w wysokości 17.029 zł. Powyższe oznacza, iż wpis od skargi jak też wymienione na wstępie uzasadnienia pozostałe koszty mogące zaistnieć w przedmiotowej sprawie stanowią 12,42 % kwoty otrzymanego zwrotu podatku oraz 0,436% kwoty sprzedanych towarów i usług w podanym wyżej trzymiesięcznym okresie rozliczeniowym. Zatem nie sposób przyjąć, iż strona skarżąca nie jest w stanie dokonać zapłaty wymaganych kosztów sądowych, stanowiących znikomą część środków pieniężnych, którymi obraca jak też nieznaczną część środków, które otrzymuje na konto jako zwrot podatku. Wprawdzie przekazane przez stronę skarżącą zawiadomienie i tytuł wykonawczy dokumentujące prowadzenie wobec niej egzekucji administracyjnej świadczyć mogą o pomniejszeniu jej potencjału finansowy jednak kontekście podanych wyżej danych nie jest ono na tyle znaczące aby uniemożliwić uregulowanie wszelkich kosztów postępowania sądowoadministracyjnego ( w tym kosztów ustanowienia zawodowego pełnomocnika ) Ponadto z przedłożonego wyciągu z rachunków bankowych wynika bowiem, iż w dniu 11 sierpnia 2008 r. miała w swojej dyspozycji środki finansowe w wysokości 79.970,62 zł ( wyciąg z Banku Spółdzielczego w N. ), z czego tylko w tym dniu na konto strony skarżącej wpłynęły środki pieniężne w kwocie 55.168,04 zł ( a więc 10 dni po złożeniu wniosku o przyznanie prawa pomocy ). Zatem strona skarżąca dysponując tak znacznymi środkami pieniężnymi i mając świadomość wymagalności kosztów sądowych winna uwzględnić konieczność ich zapłaty a następnie regulować zobowiązania cywilno prawne. W związku z powyższym, na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 w/w ustawy, orzeczono o odmowie przyznaniu prawa pomocy.