I SA/Op 221/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D.K. na decyzję Prezydenta Miasta Opola z dnia 17 lutego 2003 r., nr GNGiK-74301/BS/17/2003 w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości postanawia odrzucić skargę. Pismem procesowym z 9 lutego 2026 r., D. K. (zwany dalej także skarżącym) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na decyzję Prezydenta Miasta Opola z 10 stycznia 2002 r., nr GNGIK74301/BS/06/2002 i decyzje Prezydenta Miasta Opola z 17 lutego 2003 r., nr GNGIK74301/BS/l7/2003, zatwierdzające podziały nieruchomości położonych w O. w obrębie P. arkusz mapy [...]. obejmujących m.in. działki nr [...] i nr [...] z ark. mapy [...] obręb P. na działki o nr [...].[...],[...],[...] i [...]. z 10 stycznia 2002 r. oraz podział działki nr [...]. z ark. mapy [...]. obręb P. na działki o nr [...]. i [...]. z 17 lutego 2003 r. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, ze zm.) - dalej zwanej p.p.s.a w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego; Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.) - dalej zwany k.p.a. skarżący wniósł o uchylenie w całości wymienionych na wstępie decyzji Prezydenta Miasta Opola i stwierdzenie, że decyzje te zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Uzasadniając żądania skarżący stwierdził, że jest właścicielem nieruchomości zabudowanej pawilonem handlowym położonym w O. przy ul. [...], posadowionym na działce nr [...]. (obecnie [...].), a pawilon ten został wybudowany w latach 70-tych i od momentu powstania posiadał: zapewniony dostęp do drogi publicznej, funkcjonujące dojazdy od ul. [...]. (pierwotny adres: [...].) oraz od ulicy [...]. dla dostaw, parking dla klientów przewidziany w projekcie budowlanym i pozwoleniu na budowę. Skarżący podniósł, że dostęp do nieruchomości oraz obsługa komunikacyjna funkcjonowały nieprzerwanie przez ponad 30 lat, w tym dla pojazdów osobowych i dostawczych co potwierdził w akcie notarialnym Zarząd S. z 6 grudnia 2018 r., Repertorium A nr [...]. Natomiast dokonany podział nieruchomości nie tylko nie uwzględnił tego, ale również przyczynił się do pasma działań nakierowanych na obejście prawa czyli nieważnych. W ocenie skarżącego, zaskarżone decyzje zatwierdzające podziały nieruchomości zostały wydane z pominięciem rzeczywistego i projektowanego sposobu korzystania z nieruchomości, bez zapewnienia dostępu do drogi publicznej oraz parkingów, z naruszeniem art. 99 ustawy o gospodarce nieruchomościami; z naruszeniem ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, z rażącym naruszeniem prawa własności. Skarżący podkreślił także, że jak jednoznacznie wynika z pisma Prezydenta Miasta Opola z 20 stycznia 2026 r., podział zatwierdzony decyzją z 10 stycznia 2002 r. został dokonany pod warunkiem ustanowienia służebności, w szczególności służebności dojazdu, zgodnie z art. 99 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jednakże, co wskazał skarżący, warunek ten nie został spełniony. W wykonaniu zarządzenia z 16 marca 2026 r., skargi na ww. decyzje Prezydenta Miasta Opola w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości zostały rozdzielone do osobnego rozpoznania i w związku z tym wpisane zostały do repertorium sądowego pod osobnymi sygnaturami. Sprawa ze skargi na decyzję Prezydenta Miasta Opola z 17 lutego 2002 r., nr GNGiK-74301/BS/17/2003 w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości została wpisana pod sygn. I SA/Op 221/26 i stanowi przedmiot niniejszego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny zobowiązany jest w pierwszej kolejności do zbadania jej dopuszczalności ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 p.p.s.a. Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), niezachowanie terminu (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych (pkt 3), zawisłość sprawy (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5), brak interesu prawnego wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. (pkt 5a) oraz niedopuszczalność skargi z innych przyczyn (pkt 6). Jak wskazuje się w doktrynie, niedopuszczalność skargi z innych przyczyn, o jakich mowa w art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., wystąpi w szczególności, gdy skarga zostanie wniesiona bez wyczerpania środków zaskarżenia (por. A. Kabat [w:] B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, A. Kabat, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 58.). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Obowiązek wyczerpania, przed wniesieniem skargi do sądu, środków zaskarżenia wynika z założenia, że sąd nie wyręcza organów administracji wyższego stopnia i nie narusza podstawowej zasady dwuinstancyjności postępowania. Skargę do sądu administracyjnego można bowiem złożyć skutecznie na rozstrzygnięcie, które jest ostateczne, czyli co do zasady na decyzję lub postanowienie organu drugiej instancji. W przypadku więc, gdy przedmiotem skargi jest decyzja administracyjna zaskarżalna w toku instancji, skarga jest dopuszczalna jedynie na akt administracyjny wydany w trybie odwoławczym, tj. na ostateczną decyzję organu II instancji, albowiem przepisy k.p.a. przewidują możliwość zaskarżenia decyzji wydanej w I instancji poprzez złożenie odwołania (art. 127 § 1 k.p.a.). W sytuacji zaś, gdy strona nie wyczerpie trybu zaskarżenia, skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Przedmiotem niniejszej skargi jest decyzja, której podstawę prawną podjęcia stanowiły przepisy ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (w wersji opublikowanej w Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.), w tym art. 96 ust. 1 tejże ustawy, stosownie do którego - podziału nieruchomości dokonuje się na podstawie decyzji wójta, burmistrza albo prezydenta miasta, zatwierdzającej projekt podziału. Zgodnie z art. 15 k.p.a., postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy (art. 127 § 1 i 2 k.p.a.). Organami wyższego stopnia w rozumieniu k.p.a. są w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego - samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej (art. 17 pkt 1 k.p.a.). Mając na uwadze powyższe okoliczności sprawy uznać należało, że zaskarżona decyzja wydana została przez organ I instancji, gdyż przysługiwało od niej odwołanie do właściwego samorządowego kolegium odwoławczego. W zaskarżonej decyzji zawarto stosowne pouczenie w tej kwestii, tj. że przysługuje od niej prawo wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, ul. Oleska 19a, za pośrednictwem Prezydenta Miasta Opola, w terminie 14 dni od daty jej doręczenia. Skoro skarżący nie wyczerpał trybu zaskarżenia, skargę te należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. O powyższym, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.