I SA/Op 222/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Wojciechowska po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wójta Gminy Chrząstowice na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2018 r. postanawia : odrzucić skargę. Wójt Gminy Chrząstowice wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 marca 2019 r. w przedmiocie umorzenia postępowania prowadzonego wobec A. S. w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2018 r. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o jej odrzucenie, wskazując, że organ I instancji nie posiada w przedmiotowej sprawie legitymacji do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedzać musi sprawdzenie jej wymogów formalnych, w tym legitymacji podmiotu do wniesienia skargi. Stosownie do przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., -dalej: ppsa) postępowanie sądowoadministracyjne jest wszczynane na podstawie skargi wniesionej przez uprawniony podmiot, którym według art. 50 § 1 i § 2 tej ustawy jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym oraz inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Zatem skarżący, o którym mowa w powyższym przepisie musi mieć w złożeniu skargi interes prawny rozumiany jako istnienie związku między sferą jego indywidualnych praw i obowiązków a zaskarżonym aktem lub czynnością. Skarga może bowiem dotyczyć tylko jego "własnej sprawy administracyjnej", rozumianej jako przewidziana w przepisach prawa administracyjnego możliwość konkretyzacji uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnego, którymi są organ administracji publicznej i indywidualny podmiot nie podporządkowany organizacyjnie temu podmiotowi. W rozpoznawanej sprawie skarga została wniesiona przez Wójta Gminy Chrząstowice, który - wydając w trybie art. 254 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm.) decyzję zmieniającą decyzję ostateczną w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego - działał w sprawie jako organ I instancji. Orzecznictwo sądów w tej kwestii nie pozostawia wątpliwości, że podmiot kompetentny do rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej jest pozbawiony możności zaskarżenia do sądu administracyjnego aktu wydanego w postępowaniu, które prowadził. W zakresie, w jakim organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje funkcję organu administracji publicznej, nie jest on (ani też żaden z pozostałych organów danej jednostki) uprawniony do reprezentowania jej interesu prawnego, rozumianego jako interes osoby prawnej. Stwierdzić zatem należy, że gmina, której organ (w rozumieniu art. 13 Ordynacji podatkowej) wydał decyzję w sprawie w I instancji, nie ma legitymacji skargowej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego, wydaną w tejże sprawie. O słuszności powyższego poglądu przesądza podział ról procesowych w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Dopuszczenie bowiem możliwości wniesienia skargi przez organ administracji publicznej, który wydał rozstrzygnięcie w sprawie, nadawałoby temu organowi dwojakie uprawnienia. Z jednej strony - uprawnienia władcze w zakresie rozstrzygnięcia, z drugiej - uprawnienia strony, która kwestionuje takie rozstrzygnięcie w drodze skargi. Na gruncie rozpoznawanej sprawy Wójt Gminy Chrząstowice nie posiada legitymacji do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego. Wydając bowiem akt w I instancji, organ nie działa jako podmiot, którego własnego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy sprawa. Natomiast jak wyżej podkreślono istnienie interesu prawnego, stosownie do treści art. 50 § 1 ppsa, jest warunkiem niezbędnym do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Z tego też względu nie można uznać, że organ I instancji należy do kręgu podmiotów wymienionych w art. 50 ppsa. Sąd rozpoznający niniejszą skargę w pełni podziela poglądy prawne Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w uchwale składu 7 sędziów z dnia 22 czerwca 2015 r., sygn. akt I OPS 2/15 (dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którymi ilekroć przepisy prawa pozytywnego sytuują któryś z organów jednostki samorządu terytorialnego jako organ administracji publicznej prowadzący postępowanie administracyjne lub podatkowe w sprawie indywidualnej, na którymś z jego etapów, tylekroć wyłączona zostaje możliwość dochodzenia przez tę jednostkę ochrony jej interesu prawnego na drodze zarówno postępowania sądowego, jak i administracyjnego. Tym samym, organy administracji publicznej nie mają uprawnień do poddawania swej działalności kontroli zewnętrznej w stosunku do administracji, a postępowanie sądowoadministracyjne nie jest właściwe do rozstrzygania sporów na tle odmiennych poglądów prawnych między organami różnych szczebli w strukturze administracji publicznej (por. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2006 r. sygn. akt I OSK 249/06). Za niedopuszczalne uznać więc należy, by podmiot, którego działalność mogła stanowić przedmiot sądowoadministracyjnej kontroli, inicjował postępowanie zmierzające do jej przeprowadzenia. Sytuacja taka zachodzi w niniejszej sprawie, gdyż skarga została wniesiona przez organ, który wydał rozstrzygnięcie w I instancji, a tym samym nie posiadał legitymacji skargowej w niniejszej sprawie. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, na podstawie art. 50 § 1, art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ppsa, orzekł jak w sentencji.