I SA/Op 224/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Kuczyńska po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu w przedmiocie kosztów sądowych, w sprawie ze skargi J.K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych postanawia : 1. uchylić zaskarżone postanowienie, zawarte w punkcie II wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 15 października 2008r., sygn. akt I SA/Op 224/08 2. zasądzić od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu na rzecz strony skarżącej kwotę 457,00 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wyrokiem z dnia 15 października 2008 r., sygn. akt I SA/Op 224/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylił decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia [...] nr [...] którą odmówiono J.K. przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2005 r. z tytułu jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej płatności obszarowej. Jednocześnie, w punkcie II wyroku Sąd postanowił o zasądzeniu od strony przeciwnej na rzecz skarżącego kwoty 3.077 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na kwotę tę składał się pobrany na podstawie art. 220 ustawy z dna 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270)-/dalej p.p.s.a./. w związku z § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221 poz. 2193).-/dalej rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2003 r./ wpis sądowy w wysokości 660 zł, wynagrodzenie pełnomocnika będącego radcą prawnym w wysokości 2.400 zł, obliczone od wskazanej przez skarżącego wartości przedmiotu zaskarżenia wynoszącego 22.000 zł , na podstawie z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a i c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349).-/dalej rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r./ oraz koszty opłaty skarbowej 17 zł. W skierowanym do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażaleniu na postanowienie o kosztach postępowania sądowego, pełnomocnik Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu, zarzucił naruszenie: • art. 231 p.p.s.a. w związku z § 1 pkt 2 i § 3 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2003r. poprzez przyjęcie, że w sprawie należny był wpis stosunkowy zamiast wpisu stałego • art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a i c rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. poprzez obciążenie organu kosztami zastępstwa procesowego, wyliczonymi jak w sprawie, w której przedmiotem rozstrzygnięcia jest należność pieniężna, i wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia przez NSA ewentualnie jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Opolu oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych. Uzasadniając zarzuty zażalenia pełnomocnik wskazał na błędne przyjęcie przez sąd, iż w sprawie należny był wpis stosunkowy, podczas gdy, w ocenie organu, skarżący winien uiścić wpis stały, jako że sprawa nie wiązała się bezpośrednio z należnością pieniężną. W konsekwencji spowodowało to obciążenie organu kosztami postępowania w nadmiernej wysokości. Wskazano, że zaskarżona decyzja nie odnosiła się do żadnej kwoty odmawianej płatności, lecz odmawiała jedynie przyznania określonego wsparcia, co było wynikiem zastosowania sankcji za przedeklarowanie przez rolnika powierzchni we wniosku. Sankcje te zaś wynikały wprost z powołanych w decyzji przepisów prawa wspólnotowego. Dyrektor podniósł również, że na wnioskodawcę nie została nałożona jakakolwiek kara pieniężna , która mogłaby uzasadniać uznanie przez WSA w Opolu, iż sprawa dotyczy bezpośrednio należności pieniężnej. Konsekwencją zaś błędnego przyjęcia charakteru należnego w sprawie wpisu było błędne ustalenie kwoty kosztów zastępstwa procesowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 227 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a) zażalenie przysługuje na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy. Taka sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie, gdyż pełnomocnik organu wniósł zażalenie na postanowienie tut. Sądu, zawarte w punkcie drugim wyroku z dnia 15 października 2008 r. Stosownie zaś do treści art. 195 § 2 p.p.s.a jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Przepis ten stanowi podstawę do dokonania autokontroli zaskarżonego postanowienia przez wojewódzki sąd administracyjny. W literaturze przedmiotu zauważa się przy tym, że zażalenie jest "oczywiście uzasadnione" jeżeli sąd podziela zarzuty i żądania w nim zawarte, uznając swą pomyłkę w tym zakresie (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 2006, s. 433). W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że zażalenie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu jest uzasadnione. Podstawowa kwestia wymagająca rozstrzygnięcia wiąże się z ustaleniem charakteru wpisu, jaki jest należny w przypadku zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji wydanej w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Dla ustalenia charakteru wpisu decydujące znaczenie ma brzmienie art. 231 p.p.s.a., który to przepis określa kryteria oceny, czy sprawa podlega wpisowi stosunkowemu czy też stałemu. Zatem wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, w pozostałych sprawach pobiera się wpis stały. Zgodnie zaś z art. 216 p.p.s.a. jeżeli przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, stanowi ona wartość przedmiotu zaskarżenia Oznacza to, że o tym, czy strona będzie obowiązana uiścić wpis stosunkowy czy też wpis stały, decyduje charakter sprawy, a ściślej to, czy przedmiot skargi wiąże się z określonymi świadczeniami pieniężnymi. W niniejszej sprawie skarga dotyczyła decyzji odmawiającej przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2005 r. W ocenie Sądu, zaskarżony akt nie odnosił się do skonkretyzowanej należności pieniężnej, ale odmawiał generalnie przyznania skarżącemu pomocy finansowej z uwagi na brak zastosowania się przez wnioskodawcę do przewidzianych przez prawo warunków (obowiązków).To zaś oznacza, że zasadniczym przedmiotem zaskarżenia jest pozbawienie (odmowa) określonego prawa, a nie należność pieniężna w rozumieniu przepisów art. 216 p.p.s.a. Jak słusznie zauważył organ, zaskarżony akt nie odnosił się do żadnej kwoty odmawianej płatności, ale odmawiał jedynie określonego wsparcia. Nie sposób wprawdzie pominąć związku niniejszej sprawy z należnością pieniężną, jednakże w ocenie Sądu, nie jest on na tyle bliski, aby stwierdzić, iż zaskarżony akt obejmuje w swej treści należność pieniężną, której dotyczy spór. Skoro więc zaskarżona decyzja nie nakładała na stronę określonych zobowiązań mających określoną wartość pieniężną ani ich nie ustalała, wpisem właściwym jest wpis stały. Szczegółowe określenie kategorii spraw podlegających opłacie stałej znajduje się w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Zgodnie § 2 ust. 3 pkt 6 wskazanego rozporządzenia, wpis stały w sprawach skarg z zakresu rolnictwa wynosi 200 zł. W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna, a zatem podstawą zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego powinien być § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r., w myśl którego stawka minimalna za prowadzenie sprawy przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji wynosi 240 zł. Ponieważ skarżący poniósł także koszt opłaty skarbowej od dokumentu stwierdzającego ustanowienie pełnomocnika, wynoszącej 17 zł, koszty postępowania niezbędne do celowego dochodzenia praw przed WSA w Opolu zamykają się w łącznej kwocie 457 zł i taką też kwotę, rozpoznając ponownie sprawę zwrotu kosztów postępowania sądowego, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądził od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu na rzecz skarżącego. W tej sytuacji Sąd, uznając zażalenie za uzasadnione, na podstawie art. 195 § 2 w związku z art. 200, art. 205 § 2 i 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.), orzekł jak w sentencji postanowienia.