I SA/Op 230/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Wojciechowska po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. G., J. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 16 czerwca 2014 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku od spadków i darowizn postanawia: zawiesić postępowanie sądowe. Decyzją z dnia 16 czerwca 2014 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Prudniku z dnia 10 lutego 2014 r., ustalającą W. G. i J. G. podatek od spadków i darowizn w wysokości 15.469,00 zł z tytułu zawartej w dniu 3 stycznia 2002 r. umowy darowizny środków pieniężnych w kwocie 86.400,00 zł. Decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu stała się przedmiotem skarg wniesionych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez W. G. i J. G. W skargach zarzucono m.in. naruszenie przepisu art. 199a§ 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm. - dalej wskazywanej również jako O.p.) w zakresie, w jakim organ podatkowy nie dokonał ustalenia treści czynności prawnej (umowy darowizny) uwzględniając zgodny zamiar stron i cel czynności, a nie tylko dosłowne brzmienie złożonych oświadczeń woli, podczas gdy z materiału dowodowego wynika, że umowy darowizny mogły zostać zawarte pod pozorem. Zarzucono także naruszenie przepisu art. 199a§ 3 O.p. z uwagi na fakt, że organ podatkowy nie wystąpił do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia prawa lub stosunku prawnego między skarżącymi W. G. a J. G., z którym związane są skutki podatkowe, a przyjął, że między skarżącymi doszło do zawarcia umowy darowizny, natomiast w świetle wyjaśnień stron umowy występują wątpliwości w tym zakresie. W odpowiedzi na skargi Dyrektor podkreślił, że darczyńca J. G. i obdarowany W. G. w sposób wyczerpujący udowodnili, potwierdzając oświadczeniami i zeznaniami, fakt zawarcia umowy darowizny. W ocenie Dyrektora Izby, organ podatkowy nie miał żadnych podstaw do kwestionowania tego faktu, skoro wszystkie strony postępowania zgodnie twierdziły, że umowa taka miała miejsce, zgadzały się co do darowanej kwoty i daty jej zawarcia. Niezasadne byłoby zatem poszukiwanie przez organ dowodów zaprzeczających zawarciu umowy darowizny. Postanowieniem z dnia 29 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu postanowił na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), zarządzić połączenie spraw o sygn. akt I SA/Op 546/14 (sprawa ze skargi G. G.) i I SA/Op 547/14 (sprawa ze skargi J. G.), w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia i prowadzenie ich dalej pod sygn. I SA/Op 546/14. Nadto, postanowieniem z dnia 3 grudnia 2014 r. WSA w Opolu zawiesił postępowanie sądowe w związku z zawisłą przed Sądem Okręgowym w [...] sprawą z powództwa W. G. przeciwko J. G. o ustalenie nieważności umowy darowizny - zarejestrowaną pod sygn. akt [...]. Następnie w dniu 11 marca 2015 r. do tut. Sądu wpłynął wniosek Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu o podjęcie zawieszonego postępowania z uwagi na zwrot pozwu w sprawie [...]. WSA w Opolu postanowieniem z dnia 30 marca 2015 r. podjął zawieszone postępowanie sądowe. Kolejnym pismem z dnia 8 kwietnia 2015 r. pełnomocnik organu poinformował, że przed Sądem Okręgowym w [...] toczy się ponownie sprawa z powództwa W. G. przeciwko J. G. o ustalenie, że umowa darowizny z dnia 3 stycznia 2002 r. jest nieważna. Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt [...]. Jak ustalono, Sąd Okręgowy zawiesił postępowanie na podstawie art. 177§ 1 pkt 2 Kpc, albowiem Skarb Państwa - Naczelnik Urzędu Skarbowego w Prudniku wystąpił przeciwko obu stronom z interwencją główną. Sprawę zarejestrowano pod sygnaturą akt [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: W myśl art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd może zawieść postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Zgodnie ze wskazanym przepisem, Sąd może zawiesić postępowanie, jeżeli inne toczące się postępowanie administracyjne, sądowoadministracyjne, sądowe lub przed Trybunałem Konstytucyjnym będzie miało bezpośredni wpływ na wynik postępowania zawisłego przez Sądem. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że zawieszenie postępowania sądowego powinno być uzasadnione ze względów celowości, sprawiedliwości, jak również ekonomiki procesowej, przy czym celowość zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. powinna być analizowana z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości ewentualnej konieczności uruchomienia nadzwyczajnych środków wzruszania rozstrzygnięć ostatecznych np. przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego lub stwierdzenia nieważności decyzji (por. wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2008 r., sygn. akt: I FZ 221/08 - dostępny w bazie internetowej NSA). W niniejszej sprawie w skardze, jak i w piśmie procesowym podnoszono m.in. pozorność umowy darowizny, stanowiącą wadę oświadczenia woli, która powoduje z mocy ustawy nieważność tej czynności prawnej. Obecnie przed Sądem Okręgowym w [...] zawisły dwie sprawy dotyczące umowy darowizny, od której ustalono zobowiązanie w podatku od spadków i darowizn – sygn. akt [...] i [...] (zawieszona do czasu rozstrzygnięcia [...]). W sprawie [...] strona wywodzi, że umowa darowizny datowana na dzień 3 stycznia 2002 r. została sporządzona w 2012 r. na potrzeby prowadzonego postępowania podatkowego za namową urzędnika skarbowego w celu uniknięcia opodatkowania sankcyjnego (75%), natomiast umowa darowizny nigdy nie została wykonana. Przedłożenie organom podatkowym spornej umowy, spowodowało wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia skarżącym zobowiązania w podatku od spadków i darowizn, zakończonego decyzją zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. Z przepisu art. 83 § 1 Kodeksu cywilnego wynika, że nieważne jest oświadczenie woli złożone drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru. Jeżeli takie oświadczenie zostało złożone dla ukrycia innej czynności prawnej, ważność oświadczenia ocenia się według właściwości tej czynności. Zatem, ustalenie nieważności takiego oświadczenia niewątpliwie będzie miało wpływ na rozstrzygnięcie dotyczące podatku od spadków i darowizn, gdyż w przypadku ustalenia przez Sąd Okręgowy w [...], że czynność darowizny była nieważna, ustalenie to wywrze skutek ex tunc. W ocenie Sądu, orzeczenia Sądu Okręgowego w [...], jakie zapadną w w/w sprawach rozstrzygną, czy oświadczenie woli złożone przez J. G. przy zawieraniu umowy darowizny było dotknięte wadą nieważności i czy doszło do zawarcia spornej umowy. Z uwagi na powyższe okoliczności Sąd uznał, że należy zawiesić postępowanie w sprawie z urzędu, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zawieszone postępowanie, zgodnie z art. 128 § 1 pkt 4 p.p.s.a., zostanie podjęte z urzędu po wydaniu prawomocnych orzeczeń przez Sąd Okręgowy w [...] w sprawach [...] i [...].