I SA/Op 236/08
PostanowienieWSA w Opolu2008-09-16
Skład orzekający: Krzysztof Błasiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wspólnie z żoną uzyskuje miesięczne dochody brutto w wysokości 4.572,64 zł, ponosi miesięczne koszty utrzymania mieszkania w wysokości 447 zł oraz spłaca kredyt z ratą 1.200 zł, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Skarżący nie spełnia przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym ani częściowym. Dochody gospodarstwa domowego skarżącego i jego żony, wynoszące około 3.000 zł netto miesięcznie, przy kosztach czynszu i bieżącego utrzymania rodziny, pozwalają na wygenerowanie środków na pokrycie kosztów sądowych. Zobowiązania cywilnoprawne, takie jak spłata kredytu, nie mogą być traktowane priorytetowo przed kosztami sądowymi, a ich spłata nie uniemożliwia pokrycia tych kosztów.Stan faktyczny
Skarżący J. R. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O., utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. ustalającą podatek od nieruchomości. W związku z tym zobowiązany był do uiszczenia wpisu od skargi. Skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na trudną sytuację finansową i rodzinną. Wnioskodawca wykazał dochody gospodarstwa domowego w kwocie 4.572,64 zł brutto, koszty czynszu 447 zł miesięcznie oraz ratę kredytu 1.200 zł miesięcznie.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy skarżącemu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu - Krzysztof Błasiak po rozpoznaniu w dniu 16 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości, wskutek wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
Przedmiotem skargi J. R. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] Nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z [...] Nr [...] ustalającą podatek od nieruchomości za rok 2007 w wysokości 983 zł.
W związku z tym skarżący na etapie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu zobowiązany jest - zgodnie z postanowieniami § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 221, 2193 ) – do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł. Na dalsze koszty jakie mogą mieć miejsce w przedmiotowej sprawie składają się opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku – stosownie do zapisów § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych ( Dz. U. Nr 221, poz. 2192 ) - w kwocie 100 zł oraz wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł ( § 3 rozporządzenia w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ).
Skarżący J. R. na złożonym w dniu 10 września 2008 r. ( data stempla pocztowego ) urzędowym formularzu, o którym mowa w art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ) - zwanej dalej ustawą, zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości.
Uzasadniając wniosek skarżący powołał się na trudną sytuację finansową i rodzinną, upadek możliwości prowadzenia działalności gospodarczej oraz na tzw. "pułapkę kredytową".
W części wniosku dotyczącej oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wykazał, iż gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żoną E. R. ( w gospodarstwie pozostają również niepełnoletni syn i córka ) oraz że dochody miesięczne uzyskiwane w ramach gospodarstwa domowego wynoszą 4.572,64 zł brutto ( dochody skarżącego ze stosunku pracy wynoszą 1.985,28 zł, zaś dochody żony E. R. również ze stosunku pracy - 2.587,36 zł ). Ponadto skarżący oświadczył, że zamieszkuje wraz z rodziną w mieszkaniu komunalnym obciążonym opłatą czynszową w wysokości 447 zł, a także zobligowany jest do spłaty kredytu, którego miesięczna rata stanowi kwotę 1.200 zł.
Stosownie do art. 245 ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a także w zakresie częściowym, obejmującym m.in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków.
Koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków ( art. 211 ustawy ). Opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna ( art. 212 § 1 ustawy ).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1, pkt 1 ustawy, następuje gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.
Natomiast przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1, pkt 2 ustawy, następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zatem działając na podstawie 258 § 2 pkt 7 ustawy należy rozważyć czy w świetle okoliczności wynikających z materiału dowodowego skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
Mając na względzie informacje o stanie rodzinnym, majątkowym i finansowym zwarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie sposób uznać, że w ramach prowadzonego wspólnie z żoną gospodarstwa domowego skarżący nie posiada żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania ( art. 246 § 1, pkt 1 ), zaś pokrycie wymaganych kosztów postępowania wynoszących na etapie skargi 100 zł ( przy ewentualnym złożeniu skargi kasacyjnej wynoszących również 100 zł oraz przy uiszczeniu opłaty kancelaryjnej stanowiącej kwotę 100 zł ) może nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla niego i rodziny ( art. 246 § 1, pkt 2 ).
Takie stwierdzenie uzasadnia skala dochodów uzyskiwanych miesięcznie ze stosunku pracy ( a więc dochodów pozyskiwanych w sposób stały, co również nie jest bez znaczenia dla oceny sytuacji finansowej skarżącego ) przez skarżącego i jego małżonkę w ramach wspólnie prowadzonego gospodarstwa domowego zawierająca się w kwocie 4.572,64 zł brutto ( około 3.000 zł netto ). W przypadku skarżącego uznano bowiem, iż uzyskiwane tej wielkości dochody w jego gospodarstwie domowym przy obciążeniu kosztami czynszu w kwocie 447 zł oraz koniecznymi kosztami ponoszonymi na bieżące utrzymanie jego i rodziny pozwalają na wygenerowanie dodatkowych środków pieniężnych w celu pokrycia wymienionych kosztów sądowych, a także kosztów sądowych w innej sprawie zawisłej przed tut. Sądem o sygn. akt I SA/Op 235/08 ( wpis od skargi w tej sprawie tak jak w niniejszej również wynosi 100 zł ); tym bardziej, że na obecnym etapie tj. na etapie skargi wymagane koszty sądowe w przedmiotowej sprawie ograniczają się do 100 zł ( w obu sprawach 200 zł ).
Powyższej oceny dokonanej w kontekście zaprezentowanych okoliczności nie zmieni fakt powoływania się przez skarżącego na posiadane zobowiązań wobec innych podmiotów funkcjonujących w obiegu gospodarczym w postaci zaciągniętego kredytu, albowiem w strukturze wydatków nie sposób uznać za niezbędne i mające priorytet przed kosztami sądowymi koszty związane z uregulowaniem zobowiązań cywilno-prawnych. W tej sytuacji należy bowiem stwierdzić, iż niedopuszczalnym jest by strona skarżąca w ramach posiadanych środków finansowych ( jak wskazano wyżej wielokrotnie przekraczających wielkość kosztów sądowych ) preferencyjnie traktowała zobowiązania cywilno-prawne uznając, że koszty sądowe powinien kredytować Skarb Państwa.
Nawet pomijając powyższy aspekt należy stwierdzić, iż spłata raty kredytu w kwocie 1.200 zł miesięcznie nie ograniczy dochodów gospodarstwa domowego skarżącego na tyle, że nie będzie w stanie wygenerować jednorazowo środków finansowych na pokrycie wpisu od skargi w niniejszej sprawie jak też w innej zawisłej przed tut. Sądem w łącznej kwocie 200 zł oraz opisanych na wstępie wymaganych kosztów mogących mieć miejsce na kolejnych etapach postępowania sądowo- administracyjnego.
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 w/w ustawy, orzeczono o odmowie przyznania prawa pomocy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło