I SA/Op 246/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu - Krzysztof Błasiak po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. C. na Uchwałę Rady Miejskiej w Paczkowie z dnia 22 września 2015 r. nr XII/74/2015 w przedmiocie określenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości, warunków i trybu składania deklaracji za pomocą środków komunikacji elektronicznej, postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata. M. C. (dalej jako skarżący) wniósł do wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na Uchwałę Rady Miejskiej w Paczkowie z dnia 22 września 2015 r. nr XII/74/2015 w przedmiocie określenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości, warunków i trybu składania deklaracji za pomocą środków komunikacji elektronicznej. W związku z tym skarżący na etapie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu zobowiązany był - zgodnie z postanowieniami § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) – do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 300 zł. Na dalsze koszty w przedmiotowej sprawie składają się opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku – stosownie do zapisów § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz. 2192) - w kwocie 100 zł oraz wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 150 zł (§ 3 rozporządzenia w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W dniu 10 czerwca 2016 r. skarżący (wezwany uprzednio przez Sąd) dokonał zapłaty wpisu od skargi w kwocie 300 zł. Wnioskiem sporządzonym na urzędowym formularzu, o którym mowa w art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz.718) – zwanej dalej p.p.s.a, skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienia adwokata. Odnośnie swojej sytuacji rodzinnej, majątku i dochodach skarżący oświadczył, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żoną, że są właścicielami domu mieszkalnego o powierzchni [...] m² (wartości około 100.000 zł) i nieruchomości rolnych o powierzchni [...] ha i [...] ha (częściowo zabudowanych wymienionym budynkiem mieszkalnym), że w skali roku ponosi wydatki związane z płatnościami za media (w tym wodę), opał (zakup węgla i drewna), gaz w butli, energię elektryczną, leczenie łącznie w kwocie 5.900 zł (miesięcznie około 491 zł), oraz że oboje utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z płatności obszarowej (która w 2015 r. opiewała na kwotę 850 zł), wsparcia finansowego syna, a także z hodowli drobiu i z produktów żywnościowych uzyskiwanych z posiadanych nieruchomości rolnych (uprawa ziemniaków, warzyw). Postanowieniem z 7 września 2016 r. skarżący został już zwolniony od kosztów sądowych ponad kwotę uiszczonego wpisu od skargi. Rozpatrując na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył, co następuje: Stosownie bowiem do art. 245 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a także w zakresie częściowym, obejmującym m.in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1, pkt 1 p.p.s.a., następuje gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1, pkt 2 p.p.s.a., następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Tak ukształtowany charakter prawa pomocy wynika z tego, iż generalną zasadą postępowania sądowego, wyrażoną w art. 199 p.p.s.a., jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Odstępstwo od tej zasady ma na celu zagwarantowanie prawa do sądu podmiotom, których obiektywnie nie stać na poniesienie kosztów postępowania. Zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się więc jedynie do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r., GZ 71/04, ONSA i WSA 2005, nr 1, poz. 8). W tym kontekście należy wskazać, że oceniana jest zasadność wniosku w dwóch aspektach – z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś z uwzględnieniem jej możliwości finansowych (por. postanowienie NSA z 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05, niepubl.). W wyniku analizy sytuacji rodzinnej, finansowej i majątkowej skarżącego, dokonanej w oparciu o oświadczenie zawarte we wniosku o prawo pomocy, informacje przekazane dodatkowo w piśmie sporządzonym 12 sierpnia 2016 r. oraz dane wynikające z wyciągów z rachunku bankowego, referendarz uznał, iż w przypadku skarżącego zachodzi przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy również w zakresie ustanowienia pełnomocnika. Jak ustalono na podstawie wyciągów z rachunków bankowych miesięcznie na konto skarżącego wpływają środki pieniężne w wysokości 1.134,60 zł (przelewy zewnętrzne). Oznacza to, że w następstwie obciążenia wydatkami opisanymi we wniosku o przyznanie prawa pomocy w kwocie 491 zł skarżącemu i jego żonie w celu zaspokojenia innych niezbędnych życiowo potrzeb, jak wyżywienie, odzież czy środki czystości i higieny, pozostały niewielkie środki finansowe opiewające na kwotę 643,60 zł. Zakładając nawet, że skarżący i jego żona w celu zmniejszenia kosztów utrzymania posiłkują się również hodowlą i uprawą roślin na własne potrzeby z posiadanej nieruchomości rolnej, w ocenie referendarza, nie umożliwia mu to poniesienie całych kosztów bez uszczerbku ich utrzymania koniecznego. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.