I SA/Op 255/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gerard Czech Sędziowie Sędzia WSA Marta Wojciechowska (spr.) Sędzia WSA Marzena Łozowska Protokolant Starszy inspektor sądowy Iwona Dąbrowska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 września 2011 r. sprawy ze skargi K. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 18 marca 2011 r., nr [...] w przedmiocie określenia podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu umowy sprzedaży nieruchomości. postanawia: zawiesić postępowanie sądowe. Decyzją z dnia 18 marca 2011r. nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Nysie z dnia 28 października 2010r. określającą K. R. podatek od czynności cywilnoprawnych w kwocie 100.950,00 zł z tytułu umowy sprzedaży nieruchomości położonych w N. i G. Wskazana decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. W skardze zarzucono m.in. błędne przyjęcie przez organy, że doszło do skutecznego zawarcia umowy sprzedaży nieruchomości, w tym naruszenia art. 58 §1 i 2 Kodeksu cywilnego poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy pod pozorem umowy sprzedaży w rzeczywistości doszło umowy darowizny. Świadczy o tym kwota, za którą miałaby nastąpić sprzedaż nieruchomości (30.000zł), wartej w rzeczywistości ok. 5 mln zł, tym samym według skarżącego sprzedaż nieruchomości była czynnością pozorną. W odpowiedzi na skargę Dyrektor podkreślił, że skoro w umowie sprzedaży wskazano kwotę za którą nieruchomości zostały sprzedane, to nie może być mowy o umowie darowizny. Z tych względów Dyrektor uznał, że nie zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 58§1 i 2 Kodeksu cywilnego. Nadto Dyrektor wskazał, iż strony po zawarciu umowy sprzedaży same rozwiązały umowę, co potwierdza przedłożony do akt sprawy akt notarialny z dnia 21 czerwca 2011r. W piśmie procesowym z dnia 25 sierpnia 2011r. pełnomocnik skarżącego zwrócił się z wnioskiem o zawieszenie postępowania sądowego do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd Rejonowy w N. sprawy z powództwa K. R. o ustalenie nieważności umowy sprzedaży nieruchomości z dnia [...] nr aktu notarialnego Rep. A [...]. Do wniosku dołączono odpis pozwu wraz z dowodem nadania. Uzasadniając wniosek pełnomocnik podkreślił, że ustalenie nieważności umowy sprzedaży nieruchomości będzie skutkować brakiem obowiązku podatkowego od tej czynności. Zatem będzie miało wpływ na wynik postępowania podatkowego. Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu w piśmie procesowym z dnia 19 września 2011r. sprzeciwił się zawieszeniu postępowania sądowego w tej sprawie i ponownie podkreślił, że skoro w umowie sprzedaży wskazano kwotę, za którą sprzedano nieruchomości to nie doszło do umowy darowizny. Nadto po zawarciu umowy sprzedaży strony zgodnie oświadczyły, że rozwiązują tę umowę, co przeczy tezie o pozorności umowy sprzedaży. Na rozprawie strony podtrzymały przedstawioną w tym zakresie argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) sąd może zawieść postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Zgodnie z powołanym przepisem Sąd może zawiesić postępowanie, jeżeli inne toczące się postępowanie administracyjne, sądowoadministracyjne, sądowe lub przed Trybunałem Konstytucyjnym będzie miało bezpośredni wpływ na wynik postępowania zawisłego przez Sądem. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że zawieszenie postępowania sądowego powinno być uzasadnione ze względów celowości, sprawiedliwości, jak również ekonomiki procesowej, przy czym celowość zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. powinna być analizowana z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości ewentualnej konieczności uruchomienia nadzwyczajnych środków wzruszania rozstrzygnięć ostatecznych np. przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego lub stwierdzenia nieważności decyzji (por. wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2008 r., sygn. akt: I FZ 221/08 - dostępny w bazie internetowej NSA). W niniejszej sprawie w skardze, jak i w dodatkowym piśmie procesowym podnoszony jest m.in. zarzut nieważności umowy sprzedaży nieruchomości. Jak wynika z przedłożonego wraz z pismem procesowym pozwu, skarżący wystąpił do Sądu Rejonowego w Nysie o ustalenie, iż umowa sprzedaży nieruchomości z dnia [...] zawarta w formie aktu notarialnego nr Rep. A [...] pomiędzy K. R. a M. R. jest nieważna. Jako podstawę prawną wskazano art. 83 § 1 Kodeksu cywilnego podnosząc, że wskazana umowa sprzedaży jest dotknięta sankcją nieważności albowiem miała ona charakter pozorny. Niezależnie od tego zarzutu wskazano również na przekroczenie zakresu umocowania przez K. R., działającego przy zawieraniu tej umowy w charakterze pełnomocnika M. R., oraz odmowę potwierdzenia tej czynności przez mocodawczynię. Z przepisu art. 83 § 1 Kodeksu cywilnego wynika, że nieważne jest oświadczenie woli złożone drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru. Jeżeli takie oświadczenie zostało złożone dla ukrycia innej czynności prawnej, ważność oświadczenia ocenia się według właściwości tej czynności. Skutek nieważności takiego oświadczenia niewątpliwie będzie miał wpływ na rozstrzygnięcie dotyczące podatku od czynności cywilnoprawnych, gdyż w przypadku ustalenia przez Sąd Rejonowy Wydział Cywilny w N., że czynność sprzedaży nieruchomości była nieważna, ustalenie to wywrze skutek ex tunc. Zatem, w ocenie Sądu, wyrok Sądu Rejonowego w N. rozstrzygnie czy oświadczenie woli złożone przez K. R. przy zawieraniu umowy sprzedaży dotknięte jest wadą nieważności, a tym samym czy doszło do zawarcia spornej umowy. Z uwagi na powyższe okoliczności Sąd uznał, że należy zawiesić postępowanie w sprawie z urzędu, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zawieszone postępowanie, zgodnie z art. 128 § 1 pkt 4 p.p.s.a., zostanie podjęte z urzędu po wydaniu prawomocnego wyroku przez Sąd Rejonowy w N. Wydział Cywilny.