I SA/Op 257/17
PostanowienieWSA w Opolu2017-07-31
Skład orzekający: Krzysztof Bogusz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny jest właściwy do rozpoznania skargi dotyczącej naruszenia dóbr osobistych i zasądzenia odszkodowania, które wynikają z działań organów administracji publicznej w postępowaniu podatkowym?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi dotyczącej naruszenia dóbr osobistych i zasądzenia odszkodowania, nawet jeśli roszczenia te wynikają z działań organów administracji publicznej w postępowaniu podatkowym. Sprawy te należą do właściwości sądów powszechnych, zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego, a sądy administracyjne są właściwe jedynie do kontroli działalności administracji w zakresie enumeratywnie wskazanym w art. 3 P.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżący E. Ś. i S. Ś. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, domagając się odszkodowania i ochrony dóbr osobistych w związku z długoletnim postępowaniem podatkowym dotyczącym podatku od nieruchomości. Skarga ta została wyłączona z innej sprawy dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu w przedmiocie podatku od nieruchomości. Organ wniósł o odrzucenie skargi.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Bogusz po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. Ś. i S. Ś. przeciwko Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Opolu w przedmiocie odszkodowania i naruszenia dóbr osobistych postanawia: odrzucić skargę.
W dniu 16 stycznia 2017r. E. Ś. i S. Ś. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 17 marca 2016r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2006 r. Sprawę tą zadekretowano pod sygnaturą akt I SA/Op 33/17.
Wyrokiem z dnia 28 czerwca 2017r. WSA w Opolu oddalił skargę w wyżej wskazanym przedmiocie.
W skardze zawarte zostały treści wskazujące na dalsze żądania skarżących .W szczególności skarżący poza żądaniem uchylenia zaskarżonej decyzji SKO w Opolu z dnia 17 marca 2017r. zarzucili organom podatkowym I i II instancji celową dyskryminację przez ponad 10 lat i naruszenie ich wolności i praw obywatelskich i wnieśli o orzeczenie tego naruszenia i zasądzenie od organów solidarnie odszkodowania
Dlatego zarządzeniem przewodniczącego z dnia 5 lipca 2017r. na podstawie art. 57 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( j. t. Dz. U. 2017 poz. 1369) i § 27 ust. 1 i 2 zarządzenia nr 14 Prezesa NSA z dnia 6 sierpnia 2015r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych wyłączono ze sprawy ze skargi na decyzję SKO w Opolu z dnia 17 marca 2017r. sygn. akt I SA/Op 33/17 sprawę ze skargi E. i S. Ś. przeciwko Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Opolu o odszkodowanie i naruszenie dóbr osobistych, którą zadekretowano pod sygnaturą I SA/Op 257/17.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skargę należało odrzucić.
Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996 i 1579), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sąd orzeka także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosuje środki określone w tych przepisach. ( art.3 § 3 P.p.s.a.).
Z powyższych przepisów wynika że w pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się kontrola działalności administracji publicznej, w zakresie wyznaczonym enumeratywnie w art. 3 P.p.s.a., oraz inne kwestie rozpoznawane w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów ustawy, jak wymienione w art. 4 spory o właściwość lub kompetencję, a także przekazane z mocy ustaw odrębnych. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cytowanych przepisach.
Zasada ta znajduje zastosowanie w rozpoznawanej sprawie.
Żądania ochrony dóbr osobistych, czy odszkodowawcze nie były przedmiotem postępowania administracyjnego.
Żądania zgłoszone przez E. Ś. i S. Ś. mają co prawda związek z decyzjami administracyjnymi wydanymi w postępowaniu podatkowym w przedmiocie podatku od nieruchomości, lecz oparte są na przepisach dotyczących ochrony dóbr osobistych ewentualnie odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa i jednostki samorządu terytorialnego za szkodę wyrządzoną przez funkcjonariusza przy wykonywaniu władzy publicznej
Dobra osobiste człowieka chronione są przepisami Kodeksu cywilnego. Dochodzenie ich naruszenia reguluje art. 23-24 K.c. Jedną z form ochrony jest prawo żądania odszkodowania w razie wyrządzenia szkody majątkowej (art. 24 § 2 K.c.)
Co do zasady takie roszczenie odszkodowawcze ma charakter cywilnoprawny, do którego rozpoznania właściwy jest sąd powszechny. Jeżeli natomiast jest to żądanie nie związane z ochroną dóbr osobistych, tylko zgłoszone w ramach ogólnej odpowiedzialności za szkodę, to sąd administracyjny także nie jest właściwy.
Do dnia 31 grudnia 2006 r. przesłanki i zakres odpowiedzialności za szkody wyrządzone przez np. decyzje podatkowe były określone w art. 260 i 261 Ordynacji podatkowej. Podobna regulacja obowiązywała w Kodeksie postępowania administracyjnego (por. art. 160 K.p.a.). Ustawą z 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych ustaw (Dz. u. 2006 nr 217 poz. 1590) uchylono art. 261 O.p. i wprowadzono nowe brzmienie art. 260 O.p. Zgodnie z nim do odpowiedzialności odszkodowanej stosuje się przepisy prawa cywilnego.
Przepisy o odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego przewidziane obecnie w art. 417 , 417 ¹ i 417 ² Kodeksu cywilnego wprowadzone zostały ustawą z 17 czerwca 2004r. , o zmianie ustawy – Kodeks cywilny (...) (Dz. U. 2004 Nr 162 poz. 1692) , którą to ustawą jednocześnie uchylono przepis art. 160 K.p.a.
Postępowanie sądowe w sprawach cywilnych unormowane jest przez przepisy Kodeksu postępowania cywilnego ( art. 1 K.p.c. ). Zgodnie zaś z art. 2 § 1 K.p.c., do rozpoznawania spraw cywilnych powołane są sądy powszechne, o ile sprawy te nie należą do właściwości sądów szczególnych, oraz Sąd Najwyższy.
W świetle art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, skargę tę należało odrzucić.
Na marginesie należy zwrócić uwagę, że o kosztach postępowania podatkowego sąd nie rozstrzygał w sprawie I SA/Op 33/17, gdyż skargę oddalono. Nie mogą one być też przedmiotem orzekania w obecnie wyłączonej sprawie. Koszty takie nie zostały zgłoszone przed organami podatkowymi, a przynajmniej z przedstawionych sądowi akt administracyjnych nie wynika, aby w sprawie kosztów postępowania wydano postanowienie, na które przysługiwałoby zgodnie z art. 270a Ordynacji podatkowej zażalenie. Zatem ma rację organ odwoławczy, że i w takim wypadku skarga podlegałaby odrzuceniu.
Dla porządku należy też zauważyć, że w sprawie nie zachodził przypadek o jakim mowa w art. 58 § 4 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło