I SA/Op 263/12

WyrokWSA w Opolu2012-11-07

Skład orzekający: Joanna Kuczyńska, Grzegorz Gocki, Marzena Łozowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe, odmawiając umorzenia zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości, pomimo stwierdzenia istnienia ważnego interesu podatnika, naruszyły prawo poprzez przekroczenie granic uznania administracyjnego lub dowolność w ocenie materiału dowodowego?
Ratio decidendi
Organy podatkowe, rozpatrując wniosek o umorzenie zaległości podatkowych na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, korzystają z uznania administracyjnego. Oznacza to, że nawet w przypadku stwierdzenia ważnego interesu podatnika, organ może odmówić umorzenia, jeśli uzna, że przemawia za tym interes publiczny lub inne okoliczności. Kontrola sądu administracyjnego w takich przypadkach ogranicza się do oceny legalności działania organu, w tym prawidłowości zebrania i oceny materiału dowodowego oraz braku dowolności w rozstrzygnięciu, a nie do oceny zasadności lub celowości odmowy umorzenia.
Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się o umorzenie zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za 2011 r., wskazując na trudną sytuację finansową spowodowaną m.in. niespłaconymi kredytami, wypadkiem samochodowym oraz planami uruchomienia działalności gospodarczej. Organy podatkowe, po przeprowadzeniu postępowania, odmówiły umorzenia, uznając, że pomimo istnienia ważnego interesu podatnika, nie można obciążać budżetu gminy nieuregulowanym zobowiązaniem, zwłaszcza że podatnik posiada majątek i nie ujawnił wszystkich dochodów. Skarżący zaskarżył decyzję, zarzucając sprzeczność ustaleń faktycznych z materiałem dowodowym i dowolność decyzji uznaniowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kuczyńska Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Gocki (spr.) Sędzia WSA Marzena Łozowska Protokolant Referent stażysta Magdalena Benedyk po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 7 listopada 2012 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 20 kwietnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu I, II i III raty podatku od nieruchomości za 2011 r. oddala skargę. Decyzją z dnia 20 kwietnia 2012 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu (dalej Kolegium), po rozpatrzeniu odwołania S. W. (dalej zwanego wnioskodawcą, podatnikiem, skarżącym) od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 31 października 2011 r. nr [...] w sprawie odmowy umorzenia zaległości z tytułu I, II i III raty podatku od nieruchomości za 2011 r. w łącznej kwocie 4.039,60 zł, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Jak wynikało z poczynionych w sprawie ustaleń, S. W. wnioskiem z dnia 14 września 2011 r., rozszerzonym następnie pismem z dnia 7 października 2011r r. zwrócił się o umorzenie I, II i III raty podatku od nieruchomości za 2011 r. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż obecnie stara się o uruchomienie działalności w kierunku energii odnawialnej, jednakże rozpoczęcie jej uzależnione jest od stanowiska banków, w których ma niespłacone kredyty pozostałe po spaleniu kurnika oraz ubojni drobiu w 2001 r. Według wnioskodawcy jedynie uruchomienie tej produkcji stanowi drogę do spłacenia jego zaległości w bankach, jak również zaległości z tytułu podatku od nieruchomości w Urzędzie Miasta. Dopiero też, jeżeli projekt będzie realizowany to podatnik będzie w stanie regulować należności z tytułu podatku od nieruchomości. W wyniku rozpatrzenia powyższego wniosku Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 31 października 2011 r. odmówił umorzenia podatku od nieruchomości w żądanym zakresie. W ramach przeprowadzonego postępowania dowodowego ustalono, że skarżący (w wieku 50), nie pracuje, nie jest również zarejestrowany jako osoba bezrobotna, pozostaje na utrzymaniu osób trzecich. Mianowicie: syna – M. W., z którym wspólnie zamieszkuje, który nie posiada stałej pracy, nie jest również zarejestrowany jako osoba bezrobotna, jednakże sezonowo pracuje za granicą jako pracownik fizyczny, a wysokość jego dochodu wynosi około 2.000,00 zł netto, oraz matki Ł. W. zam. K. ul. N. Osoby te pokrywają w całości koszty jego utrzymania i wyżywienia, które określił łącznie na kwotę 1.200 zł miesięcznie. Ustalono też, iż wnioskodawca jest właścicielem domu jednorodzinnego położonego w K. przy ul. N., o powierzchni użytkowej około 100 m2, składającego się z trzech pokoi, kuchni i łazienki oraz drugiej nieruchomości położonej w K. przy ul. N. Miesięczne koszty utrzymania domu wynoszą: energia 540,00 zł, wywóz nieczystości 50,00 zł, woda 30,00 zł. W złożonym oświadczeniu o stanie majątkowym z dnia 07.10.2011r., wnioskodawca wykazał kredyt w Banku Spółdzielczym w K. w wysokości 120.000,00 zł należność główna oraz odsetki w wysokości 500.000,00zł. oraz kredyt w Banku Gospodarki Żywnościowej we [...] w wysokości 420.000,00zł należność główna i 500.000,00 zł odsetki. W stosunku do obu tych kredytów termin ich ostatecznej spłaty minął już 10 lat temu. W dniu 16.06.2011 r. skarżący wskutek wypadku samochodowego doznał obrażeń: skręcenia kręgosłupa szyjnego, pourazowych bólów głowy, stłuczenia klatki piersiowej, pourazowego zespołu bólowego kręgosłupa (zaświadczenie medyczne z dnia 22.06.2011 r.), a miesięcznie koszty swojego leczenia określił w wysokości około 200 zł. W toku prowadzonego postępowania, w oparciu o pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia 29.09.2011r. i przesłanego PIT- 11 wraz z załącznikami, stwierdzono, że skarżący nie ujawnił w informacji o dochodach za 2010 r., dochodów osiągniętych z tytułu pracy wykonywanej poza terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, za okres od 10.06.2010 r. do 31.12.2010 r. w wysokości 33.716,00 zł (PIT- 11). Ustalono też, że w dniu 19.07.2010 r. otrzymał on zasiłek celowy w wysokości 1.300 zł z przeznaczeniem na pokrycie szkód spowodowanych przez powódź (w 2011 r. nie korzystał z pomocy finansowej Ośrodka), a także, że decyzją z dnia 09.06.2011r. umorzono mu zaległość z tytułu podatku od nieruchomości za 2010 r. w kwocie 5.056,00zł oraz odsetki w kwocie 403,00zł. Na podstawie tak zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ podatkowy uznał, iż podatnik niewątpliwie posiada znaczne zadłużenie wobec banków, jednakże mając na względzie poczynione obecnie w sprawie ustalenia faktyczne oraz uwzględniając fakt udzielenia mu już we wcześniejszym okresie ulgi w formie umorzenia zaległości podatkowej za wcześniejszy rok podatkowy, a także biorąc pod uwagę obowiązek realizacji bieżących zadań budżetowych gminy, niezasadne byłoby kolejne udzielenie ulgi w poprzez umorzenie zaległości z tytułu I, II i III raty podatku od nieruchomości za rok 2011. Wskazano także, że podatek jest bezzwrotnym świadczeniem pieniężnym na rzecz Gminy, a jego umorzenie jest instytucją prawną o charakterze wyjątkowym, gdyż zasadą jest płacenie podatków, nie zaś zwalnianie podatników z tego obowiązku. Dlatego też, pomimo wystąpienia w przedmiotowej sprawie "ważnego interesu podatnika" nie można dopuścić do obciążenia budżetu gminy nieuregulowanym zobowiązaniem podatnika, z którego środki uwzględniono w dochodach Gminy z tytułu podatku od nieruchomości i adekwatnie zaplanowano w oparciu o nie wydatki na realizację zadań budżetowych założonych na 2011 r. Poczyniono także rozważania, co do charakteru decyzji wydawanych z zakresu umorzenia należności podatkowych, zwracając uwagę na uznaniowość takich rozstrzygnięć. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, w złożonym odwołaniu, skarżący, wnosząc o uwzględnienie w całości jego żądania i umorzenie zaległości, podniósł, że cały dochód uzyskany z pracy sezonowej za granicą przeznaczył na swoje utrzymanie, wykazując szczegółowo koszty poniesione w tym zakresie za granicą oraz remont pieca i naprawę nieruchomości po powodzi (na ta okoliczność przedłożył protokół z oględzin nieruchomości z wyceną sporządzona na kwotę 5.579 zł). Obecnie jest w trakcie załatwiania działalności gospodarczej - instalacji solarnych. Po wypadku któremu uległ w czerwcu 2011 r. nadal przebywa na zwolnieniu lekarskim, nie może wykonywać żadnych prac fizycznych, a z KRUS otrzymuje świadczenie w wysokości 300 zł miesięcznie. Na ta okoliczność dołączył zaświadczenie medyczne o doznanych obrażeniach i o przebiegu leczenia. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu w pierwszej kolejności zważyło, że zaskarżona decyzja, wydana w oparciu o art. 67 a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 z późn. zm.- zwanej dalej O.p.) ma charakter uznaniowy. . Zgodnie bowiem z tym przepisem organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwlokę lub opłatę prolongacyjną. Oznacza to, iż organ podatkowy, w przypadku stwierdzenia wystąpienia przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, może zarówno umorzyć zaległość podatkową, jak i odmówić jej umorzenia. O zaistnieniu powyższych przesłanek nie decyduje subiektywna ocena strony, lecz obiektywna ocena dokonana przez organ w oparciu o powszechnie aprobowaną hierarchię wartości. Przyjmuje się, iż z ważnym interesem podatnika mamy do czynienia w sytuacji znacznego obniżenia zdolności płatniczej, zagrożenia jego egzystencji lub jego rodziny, spowodowanego nagłym zdarzeniem losowym. Natomiast przez interes publiczny należy rozumieć dyrektywę działania, nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, utrzymanie miejsc pracy, zaufanie obywateli do organów władzy. W procesie wydawania decyzji organ podatkowy ma obowiązek uwzględnić i rozważyć całokształt okoliczności faktycznych wskazujących na ważny interes podatnika lub interes publiczny uzasadniający umorzenie zaległości podatkowej, jednak w ramach swego uznania nie może naruszyć zasady swobodnej oceny dowodów. W ocenie organu odwoławczego, podejmując zaskarżoną decyzję organ I instancji zebrał i przeanalizował materiał dowodowy dotyczący aktualnej sytuacji osobistej i majątkowej skarżącego, prawidłowo przyjmując, iż w sprawie wystąpiła określona art. 67a § 1 pkt 3 O.p przesłanka ważnego interesu podatnika. Niewątpliwie bowiem wysokie zadłużenie wobec banków, powódź, czy wypadek drogowy, wpływają na obecna trudną sytuację podatnika. Według organu odwoławczego, organ I instancji miał jednakże prawo, w ramach podjętej decyzji o charakterze uznaniowym, oprzeć swoje negatywne dla podatnika rozstrzygnięcie na przesłankach dotyczących obowiązku realizacji zadań publicznych oraz konieczności zapewnienia środków finansowych na ich realizację. Niezbędnym zatem było wyważenie obu tych okoliczności, a mianowicie trudnej sytuacji podatnika, jak i obowiązku realizacji przez gminę interesu publicznego, przez zabezpieczenie odpowiednich środków finansowych na wykonywanie zadań publicznych. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji dokonał prawidłowej oceny tych dwóch przesłanek w oparciu o prawidłową wykładnię przepisów prawa materialnego, które miały zastosowanie w sprawie, a zapadłe rozstrzygniecie mieściło się w ramach przyznanej kompetencji uznaniowości, co oznaczało, że organ I instancji mógł, lecz nie musiał udzielić ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego. Dlatego też, sam fakt podzielenia przez Kolegium stanowiska organu o istnieniu przesłanki umorzenia, nie mógł zmienić istoty rozstrzygnięcia zapadłego w oparciu o uznanie przysługujące Prezydentowi Miasta K.. W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący, nie zgadzając się z zapadłym rozstrzygnięciem, podniósł zarzut sprzeczności ustaleń faktycznych z treścią całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, wyrażającą się w uznaniu, że umorzenie zaległości stanowi zagrożenie dla wykonania zadań publicznych gminy. Wskazał także na naruszenie art. 67 § 1 pkt 3 O.p. w sytuacji, gdy decyzja o charakterze uznaniowym staje się dowolna, nie uwzględniając stanu faktycznego ustalonego w sprawie. W swojej argumentacji odwołał się do orzecznictwa sądów administracyjnych, wskazując, że obowiązkiem organów było rzetelne uzasadnienie zajętego przez nie stanowiska i prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do organów. Niewątpliwie umorzenie należności podatkowych wiąże się z uszczerbkiem finansowym dla jednostki samorządowej, jednakże z zaskarżonej decyzji nie wynika, jakie zadania publiczne zostaną zagrożone wskutek umorzenia mu zaległości. Zdaniem skarżącego, twierdzenia organów w tym względzie są ogólnikowe i nic z nich nie wynika. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1259 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom podatkowym można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga nie jest zasadna, albowiem wbrew jej twierdzeniom, zaskarżona decyzja nie narusza prawa w wyżej określonym zakresie. Istota sporu sprowadza się do oceny zagadnienia, czy w przedmiotowej sprawie organy podatkowe w sposób poprawny przeprowadziły postępowanie podatkowe, wszczęte wnioskiem skarżącego o umorzenie zaległości podatkowej oraz czy odmawiając umorzenia tejże zaległości nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. W rozpatrywanej sprawie decyzja organu pierwszej instancji została wydana w oparciu o przepis art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.). Stosownie do tego przepisu organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b (zastrzeżenie to, odnoszące się do podatników prowadzących działalność gospodarczą, nie ma zastosowania w rozpatrywanym przypadku), w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Sformułowanie "może umorzyć" w sposób nie budzący wątpliwości wskazuje, iż organ orzekający w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych przy rozpatrywaniu takiej sprawy i wydaniu rozstrzygnięcia korzysta ze swobody uznania administracyjnego. Oznacza to, że organ w przypadku stwierdzenia przesłanek z przepisu art. 67a § 1 cyt. ustawy może uwzględnić wniosek lub odmówić jego uwzględnienia. Wolność decyzyjna w zakresie rozstrzygnięcia na gruncie art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej sprawia, że nawet wystąpienie ustawowych przesłanek nie obliguje organu podatkowego do zastosowania instytucji umorzenia w każdym przypadku (por. wyrok NSA z dnia 10 sierpnia 1999 r. sygn. I SA/Wr 1344/97). Uznanie administracyjne jest ograniczone dyrektywami wyboru, interesem publicznym oraz ważnym interesem podatnika. Użyte pojęcia interesu publicznego oraz ważnego interesu podatnika są pojęciami nieostrymi. O istnieniu ważnego interesu podatnika decydują kryteria obiektywne, zgodne z powszechnie obowiązującą hierarchią ważności. Przy czym nie można go utożsamiać z subiektywnym odczuciem podatnika, że jego sytuacja życiowa, materialna uzasadnia zastosowanie ulgi. Przez interes publiczny rozumie się dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, równość wobec prawa, zaufanie obywateli do organów władzy itp. Zgodnie też ze stanowiskiem wyrażonym w literaturze (por. E. Ochendowski, Prawo administracyjne, Dom Organizatora, Toruń 2005, str. 200-201), uznanie administracyjne istnieje wówczas, gdy administracja dla urzeczywistnienia stanu prawnego może wybierać między różnymi rozwiązaniami, gdy norma prawna nie determinuje w sposób jednoznaczny skutku prawnego, lecz pozostawia w sposób wyraźny dokonanie takiego wyboru organowi administracyjnemu. Inaczej mówiąc, ustawa pozwala na wybór następstwa prawnego, przy czym można dokonywać wyboru między dwoma lub więcej możliwościami. Rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia nie może mieć jednakże charakteru dowolnego. Decyzja winna być wydana po wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy (art. 122 O.p.) w oparciu o wszechstronnie zebrany oraz rozpatrzony w sposób wyczerpujący materiał dowodowy (art. 187 § 1 O.p.) a dokonana ocena tego materiału nie może być dowolna (art. 191 O.p.). Przepis art. 191 O.p. formułuje jedną z podstawowych zasad postępowania dowodowego - zasadę swobodnej oceny dowodów. Zgodnie z tym przepisem, organ podatkowy ocenia na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Oznacza to, że organ administracji państwowej w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego. W teorii prawa podkreśla się, że swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana z uwzględnieniem norm prawa procesowego i z zachowaniem reguł tej oceny. Reguły te polegają na tym, że należy opierać się na materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania, materiał ten musi być poddany wszechstronnej ocenie, ocena ta powinna odnosić się do poszczególnych dowodów z uwzględnieniem ich znaczenia dla sprawy. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że kontrola legalności decyzji wydawanych w ramach tzw. uznania administracyjnego sprowadza się do oceny, czy organ podatkowy uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać na ważny interes podatnika lub interes publiczny oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów. Kontroli Sądu nie podlega zatem uznanie samo w sobie, ale sposób, w jaki nastąpiło zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, uzasadnienie stanowiska organu, a także to czy swobodne uznanie organu podatkowego nie przekształciło się w uznanie dowolne (por. m.in. wyrok NSA z dnia 8 maja 2002 r., sygn. akt SA/Sz 2548/00, oraz wyrok NSA z 28 listopada 2001 r., sygn. akt SA/Sz 1292/00). O uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzygają bowiem organy administracji, co w tym przypadku oznacza, że rozstrzygnięcie co do umorzenia przedmiotowych należności należy do kompetencji organu, który, w pierwszej kolejności zobowiązany jest do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, a w drugim etapie dokonuje wyboru skutków prawnych, które ten stan rodzi. Mając zatem na względzie, iż w przedmiotowej sprawie ocenie może podlegać jedynie legalność działania organu podatkowego, a nie zasadność i celowość odmowy, kontrolą sądu objęta zatem została ta część postępowania administracyjnego, która odnosi się do ustalenia przez organy podatkowe faktu istnienia przesłanek warunkujących zastosowanie ulgi przewidzianej w art. 67 a § 1 pkt 3 O.p. Analizując zaskarżoną decyzję w powyższych granicach stwierdzić należy, iż decyzja nie narusza przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, bowiem w ramach rozpoznawanej sprawy przeprowadzono postępowanie zgodnie z przepisami prawa, dokonano prawidłowych ustaleń faktycznych w oparciu o cały zebrany w sprawie i wyczerpująco rozpatrzony materiał dowodowy. W ocenie Sądu w decyzjach organów obu instancji przedstawiony został w sposób prawidłowy i wystarczający ustalony stan faktyczny, a organy podatkowe dokonały oceny podniesionych przez skarżącego faktów i argumentów. Ocenie tej trudno zarzucić dowolność, w szczególności, że nie kwestionowano samej okoliczności wystąpienia w sprawie przesłanki ważnego interesu podatnika. Należy zatem uznać, iż organy nie uchybiły obowiązkom w zakresie zebrania oraz oceny całego materiału dowodowego, o których mowa w art. 122 oraz art. 180 i nast. a w szczególności 191 O.p. Sam też skarżący nie kwestionował, na etapie prowadzonych postępowań przed organami, prawidłowości i kompletności poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych, a jedynie wywodził z tych ustaleń odmienne, korzystne dla siebie skutki podatkowe w zakresie prawa do otrzymania ulgi płatniczej. Poczynione ustalenia organów podatkowych potwierdzały fakt trudnej sytuacji skarżącego. Również uwzględniając dane zawarte w oświadczeniu samego podatnika przyjęto jego aktualny stan majątkowy, na który składały się dwie nieruchomości stanowiące jego własność. Uznano także wykazywane przez samego skarżącego wydatki związane z bieżącym utrzymaniem oraz fakt pozostawania na utrzymaniu osób najbliższych. Dokonując oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego stanowiącego podstawę do wydania zaskarżonej decyzji, Sąd nie dopatrzył się w tym względzie naruszenia prawa, a poczynione przez organy podatkowe ustalenia dotyczące aktualnej w dacie podejmowania rozstrzygnięcia sytuacji osobistej i majątkowej skarżącego, pozwalały na podjęcie decyzji, przy jednoczesnym uwzględnieniu przysługującego organowi podatkowemu swobodnego uznania, co do wyboru rodzaju rozstrzygnięcia. Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie organy podatkowe stosownie do treści art. 122 w związku z art. 187 § 1 O.p., podjęły wszelkie działania zmierzające do ustalenia aktualnej sytuacji strony, a ustalenia te potwierdzały trudną sytuację materialną skarżącego. W tym miejscu można jedynie w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy dodatkowo zauważyć, że twierdzenia skarżącego o zamiarze uruchomienie działalności w kierunku energii odnawialnej i to wyłącznie w oparciu o kolejne kredyty bankowe, rodzą poważne wątpliwości co do ich realizmu. Co najmniej trudno jest sobie wyobrazić, że przy tak znacznym istniejącym już zadłużeniu wobec banków i braku środków do jego spłaty od prawie 10 lat, realne są twierdzenia skarżącego o możliwości uzyskania kolejnych kredytów, w oparciu o które uruchomi on planowaną działalność gospodarczą, a to z kolei pozwoli w przyszłości na terminowa realizację w zobowiązań podatkowych wobec gminy. Oceniając postawę skarżącego nie można także nie zauważyć nieujawnienia organowi podatkowemu faktu uzyskiwania dochodów z pracy za granicą. Mimo posiadania w tym czasie dochodów, skarżący nie podjął nawet próby uregulowania chociażby jednej raty podatku od nieruchomości za 2011 r. i to w sytuacji gdy cała należność za 2010 r. została mu umorzona. Jego aktywność w realizacji obowiązku podatkowego ograniczyła się wyłącznie do złożenia wniosku o umorzenie nowo powstałej zaległości za kolejny rok podatkowy i jego rozszerzenia z upływem terminu płatności następnej raty. Organy podatkowe niewątpliwie winny w miarę możliwości udzielać podatnikom pomocy w trudnych dla nich sytuacjach i taką pomoc skarżący otrzymał we właściwym momencie. Jednakże instytucja wyjątkowa, jakim jest rezygnacja przez gminę ze środków z wpływu podatków lokalnych, które stanowią główne źródło finansowania realizacji przez nią zadań własnych, nie może przeradzać się w permanentne, ciągłe zwalnianie skarżącego z jego ustawowego obowiązku. Szczególnie, że dysponuje on majątkiem nieruchomym, a zatem w jego gestii jest podjecie także własnych " realnych" (podkreślenie Sądu) działań do poprawy swojej sytuacji. Z cała pewnością gmina, jako reprezentant interesów wszystkich mieszkańców, nie może uzależniać pozyskiwania środków na realizacje zadań ustawowych od stanowiska skarżącego, że jedynie uruchomienie przez niego planowanej produkcji stanowi drogę do spłacenia jego zaległości w bankach, jak również zaległości z tytułu podatku od nieruchomości w Urzędzie Miasta. Co więcej, skarżący sam wskazuje też na to, że jedynie wtedy gdy projekt ten będzie realizowany, będzie on w stanie regulować należności z tytułu podatku od nieruchomości, a zatem pośrednio zakłada, że do tego czasu należności podatkowe wobec gminy nie będą realizowane. Taka postawa skarżącego, zdejmująca z niego de facto jakąkolwiek odpowiedzialność za swoje niepowodzenia, nie może zasługiwać na akceptację. Sąd nie podzielił też tych zarzutów skargi, które w ocenie skarżącego obligowałyby organ podatkowy do szczegółowego wykazania, na czym konkretnie miałoby polegać zagrożenie realizacji zadań publicznych gminy w sytuacji umorzenia skarżącemu obecnie dochodzonej należności. Po pierwsze umorzenie konkretnej zaległości i jej skutków nie można przypisać realizacji konkretnego zadania gminy, gdyż środki pochodzące z podatków i opłat stanowią łączną kategorię przychodów budżetowych. Trudno oczekiwać, aby organy miały obowiązek każdorazowego wykazywania, które z jej zadań ustawowych może nie zostać zrealizowane w sytuacji umorzenia tej konkretnie dochodzonej kwoty zaległości. W strukturze budżetu niejednokrotnie, poza środkami celowymi nie ma możliwości przypisywania konkretnemu źródłu wpływu finansowania konkretnego wydatku. Po drugie, zakres zadań własnych gminy, nałożony przez ustawodawcę jest powszechnie znany, a wiele z nich jest też realizowanych w interesie skarżącego jako mieszkańca gminy. Natomiast zawarte w uzasadnieniu decyzji stwierdzenie, że pomimo wystąpienia w przedmiotowej sprawie "ważnego interesu podatnika" nie można dopuścić do obciążenia budżetu gminy nieuregulowanym zobowiązaniem podatnika, z którego środki uwzględniono w dochodach Gminy z tytułu podatku od nieruchomości i adekwatnie zaplanowano w oparciu o nie wydatki na realizację zadań budżetowych założonych na 2011r., stanowi wyłącznie wskazanie organu, iż w sprawie nie wystąpiła druga z ustawowych przesłanek umorzenia, jaka jest "interes publiczny". Tą zaś ocenę organu, w realiach rozpoznawanej sprawy, należy w pełni podzielić Równocześnie, co warto podkreślić, ustawodawca opierając instytucje ulg w płatności zobowiązań podatkowych na uznaniu organu, pozostawił też podatnikom prawo do ponawiania wniosków o udzielenie ulgi, gdyby doszło do zmiany ich sytuacji. Z przedłożonej Sądowi na rozprawie korespondencji skarżącego z organem podatkowym wynika, że skorzystał on z tego prawa. Biorąc zatem pod uwagę ustalony w sprawie stan faktyczny oraz uregulowania prawne, orzeczono o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło