I SA/Op 264/12
WyrokWSA w Opolu2012-09-12
Skład orzekający: Gerard Czech, Joanna Kuczyńska, Marzena Łozowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zawarcie umowy dzierżawy samochodu osobowego, który został zwolniony z należności celno-podatkowych pod warunkiem nieodstępowania go przez 12 miesięcy, stanowi naruszenie tego warunku i skutkuje powstaniem długu celnego oraz zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zawarcie umowy dzierżawy samochodu osobowego przez skarżącą K.N. z firmą "A" Sp. z o.o., reprezentowaną przez K.F., stanowiło świadome odstąpienie od użytkowania pojazdu i naruszenie warunku nieodstępowania go przez okres 12 miesięcy od objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu. W związku z tym, prawidłowo powstał dług celny oraz zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym i VAT.Stan faktyczny
Skarżąca K.N. wnioskowała o zwolnienie z należności celno-podatkowych dla samochodu osobowego sprowadzonego z USA, pod warunkiem nieodstępowania go przez 12 miesięcy. W trakcie kontroli celnej ujawniono umowę dzierżawy tego samochodu z firmą "A" Sp. z o.o. Skarżąca twierdziła, że nie wiedziała o umowie i że jej podpisy zostały złożone podstępnie. Organy celne uznały, że umowa dzierżawy została skutecznie zawarta, co stanowiło naruszenie warunku zwolnienia, i określiły należności celne oraz podatkowe. Dyrektor Izby Celnej zmienił częściowo decyzję organu pierwszej instancji, korygując datę powstania długu celnego i kwoty zobowiązań. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gerard Czech Sędziowie Sędzia NSA Joanna Kuczyńska (spr.) Sędzia WSA Marzena Łozowska Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Frydryk po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 września 2012r. sprawy ze skargi K.N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 21 maja 2012 r., nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego i zobowiązania w podatku od towarów i usług oraz w podatku akcyzowym oddala skargę.
Naczelnik Urzędu Celnego w Opolu przeprowadził w "A" Sp. z o.o. w O. kontrolę dokumentacji finansowej związanej z wydzierżawieniem samochodu osobowego Mercedes Benz typ ML550 rok prod. 2008r. Ujawniono w wyniku tej kontroli między innymi dwie wersje kopii umów dzierżawy z dnia 01.04.2009r. pomiędzy K. N. (wydzierżawiającą) a "A" Sp. z o.o. (dzierżawcą). Za dzierżawcę obie umowy podpisał K. F. natomiast za wydzierżawiającą podpisała K. N..
Wskazany samochód wchodził w skład mienia osobistego, które K. N. użytkowała dla prywatnych celów mieszkając w USA, a w związku z przesiedleniem do miejsca zamieszkania w Polsce, przedstawiła w zgłoszeniu celnym z dn.16.12.2008r. do obrotu wnioskując o zwolnienie z należności celno-podatkowych. Skutkowało to zastosowaniem przez organ celny zwolnienia pod warunkiem nieodstępowania tego towaru przez okres 12 miesięcy.
Stwierdzenie istnienia powyższej umowy dzierżawy spowodowało wszczęcie przez Naczelnika Urzędu Celnego w Opolu postanowieniem z dnia 28.07.2011r. postępowania celnego w zakresie wypełnienia warunku nieodstępowania towaru oraz wszczęcie postępowania podatkowego w zakresie określenia kwot podatku akcyzowego i podatku VAT. Jednocześnie organ celny włączył do akt postępowania protokół pokontrolny z dnia 28.07.2011r. wraz z zebraną w trakcie kontroli dokumentacją, a także wezwał stronę do złożenia wyjaśnień.
Pismem z dnia 08.08.2011r. K. N. wyjaśniając kto użytkował samochód w okresie obowiązywania warunku jego nieodstępowania w okresie od grudnia 2008r. do grudnia 2009r. - poinformowała, że chciała osobiście dokonać odbioru samochodu w Polsce, jednak z uwagi na sytuację rodzinną musiała w grudniu 2008r. wrócić do USA i nie mogła osobiście dokonać odbioru samochodu po odprawie celnej. Upoważniła do wszelkich czynności urzędowych K. F. - męża bratanicy. Pozwoliła jednocześnie na czasowe użytkowanie samochodu przez M. F. (bratanicę) i K. F. (męża bratanicy) z uwagi na bliskie kontakty rodzinne oraz z powodu konieczności załatwienia formalności urzędowych dotyczących samochodu. Wyjaśniła dalej, że sytuacja taka trwała do dnia 10.08.2009r., w którym samochód uległ wypadkowi podczas gdy kierowała nim M. F.. Po wypadku, w którym doszło do uszkodzenia samochodu K. F. auto naprawił w serwisie Mercedesa w O. ale go nie zwrócił właścicielce.
Podatniczka odnosząc się do faktu istnienia umowy dzierżawy stwierdziła, że nie powiadomiła o niej organu celnego, bo samochodu nie dzierżawiła i nie wiedziała o istnieniu tej umowy. Przypuszcza natomiast, że jej podpisy na umowach dzierżawy (istnieją dwie jej wersje) zostały złożone w wyniku podstępnego działania K. F. wykorzystującego jej ufność i sympatię do rodziny. Stwierdziła, że umowy tej nie posiadała i nie otrzymała żadnej zapłaty za dzierżawę samochodu. Opisując natomiast stan techniczny samochodu stwierdziła, że do dnia wypadku drogowego (10.08.2009) samochód był w idealnym stanie, po wypadku został naprawiony w serwisie Mercedesa. Oceniła, że w dniu 08.08.2011r. samochód miał wartość ok. 150.000,00zł.
Organ wezwał podatniczkę do wyjaśnienia kto i w jakim celu używał samochódu w czasie kiedy przebywała w USA, a także sprecyzowania żądań dotyczących przesłuchania świadków, oraz podanie czy w 2009r. wskazane konto bankowe należało do Niej i czy na to konto w październiku 2009r. "A" Sp. z o.o. dokonał przelewu kwoty 4.500 PLN z tytułu wynajmu samochodu. Wątpliwości dotyczyły również tego czy poniesione przez "A" Sp. z o.o. koszty za naprawę samochodu po wypadku w dniu 10.08.2009r. były skompensowane rozliczeniem za użyczenie samochodu, oraz przedstawienie dokumentów związanych z ubezpieczeniem samochodu, a także wykazanie związanych z samochodem formalności, które w imieniu K. N. załatwiali K. i M. F. wraz z przedstawieniem pełnomocnictw i wszelkich innych dokumentów w sprawie.
Strona powtórzyła swoje stwierdzenia zawarte już wcześniej w piśmie z dnia 08.08.2011 r. Dodatkowo wyjaśniła, że w dniu zawarcia umowy dzierżawy tj. 1.04.2009r. nie była obecna w Polsce oraz, że pod jej nieobecność pozostawiła samochód pod opieką i z pozwoleniem na użytkowanie przez bratanicę i jej męża, co było spowodowane dbałością o pojazd a nie złamaniem warunku nieodstępowania. Strona stwierdziła, że nie pobierała z tego tytułu wynagrodzenia a jednorazowe przelanie na konto 4500,00zł z tytułu najmu mijało się z prawdą.
Przystępujący do sprawy pełnomocnik strony w piśmie z dnia 22.09.2011r. oświadczył, że w USA samochód był użytkowany przez K. N. oraz, że w okresie istnienia warunku nieodstępowania od grudnia 2008r, do grudnia 2009r. pojazd nie był użytkowany, natomiast K. N. przebywała w USA od grudnia 2008 do maja 2009r. i w tym czasie samochód był przechowywany w garażu jej bratanicy. Stwierdził, iż nie jest prawdziwe twierdzenie o rozliczeniu kosztów za naprawę powypadkową przez użyczenie pojazdu i że strona nie posiada dokumentów związanych z ubezpieczeniem pojazdu i z wypadkiem drogowym z dn. 10.08.2009r. oraz pełnomocnictw, natomiast spośród formalności, które w imieniu K. N. załatwiał K. F., wymieniał tylko odbiór pojazdu z portu.
Dnia 04.10.2011r. przeprowadzone zostało w obecności przedstawiciela strony przesłuchanie K. F. w charakterze świadka, który wyjaśnił, że podpisał umowę dzierżawy w dniu 01.04.2009r. lecz nie pamięta okoliczności i tego czy była przy tym obecna K. N. przypuszcza, że podpisała ją później tj. dopiero po powrocie z USA. Umowa nie była wypowiadana i nie przypomina sobie aby była zmieniana. Stwierdził, że umowa ta była zabezpieczeniem udzielonej K. N. pożyczki. Płatność za dzierżawę była dokonana przez "A" Sp. z o.o. jednorazowo za 9 miesięcy 2009 roku w kwocie 4500,00 zł, lecz nie uzyskał na to faktury. K. F. na podstawie upoważnienia udzielonego mu przez K. N. i na prośbę swej żony M. F. w grudniu 2009r.odebrał samochód z Urzędu Celnego w Gdyni. Po odebraniu samochód stał w O. i był użytkowany przez niego i jego żonę na cele prywatne, nie zaś na cele firmy. K. F. w 2009r. osobiście tankował i serwisował ten samochód, oraz osobiście płacił za to mimo, że rachunki były wystawiane na "A" Sp. z o.o. Posiadał pełnomocnictwo do ubezpieczenia pojazdu nie posiadał natomiast do serwisowania. W dokumentach PZU widział pisemną zgodę na używanie samochodu udzieloną przez K. N. dla M. D. (wcześniej F.). M. F. miała dostęp do samochodu z racji wspólnego zamieszkiwania i w związku z tym w dniu 10.08.2009r. skorzystała z samochodu. K. F. za pisemną zgodą K. N. wykonał czynności związane z odprawą, rejestracją samochodu, naprawą powypadkową lecz obecnie nie posiada tych pełnomocnictw, są one w dokumentach spraw. Nie pamięta kiedy po grudniu 2008r. widział się z K. N., ale z całą pewnością po wypadku bo dała mu wtedy upoważnienie do załatwiania formalności z nim związanych.
K. F. stwierdził, że K. N. zaakceptowała umowę dzierżawy, która stanowiła zabezpieczenie udzielonej pożyczki 500000,00 zł. na zakup samochodu. Mieszkała w Ś. i przyjeżdżała do O. pożyczonym samochodem. Umowa pożyczki była zawarta ustnie a pożyczona kwota była przelana na konto, porozumienie o zabezpieczeniu pożyczki umową dzierżawy nastąpiło ustnie pomiędzy stronami. W przypadku braku spłaty pożyczki K. N. byłaby zobowiązana do zapłaty należności celnych i podatkowych. Użytkowanie samochodu do dnia wypadku (10.08.2009r.) było sporadyczne, po tym było częste, lecz dalej w porozumieniu i za zgodą K. N.. Wpłata 4500,00 była dokonana w celu zalegalizowania umowy dzierżawy przed urzędami. Nie jest prawdziwe twierdzenie zawarte w dokumentach z kontroli o kompensacie kosztów naprawy powypadkowej poprzez użytkowanie pojazdu, ponieważ K. N. nie zaakceptowała takiej kompensaty. Obecnie samochód jest użytkowany za zgodą i wiedzą K. N..
W dniu 07.10.2011r. przeprowadzone zostało w obecności przedstawiciela strony przesłuchanie M. F. obecnie D. w charakterze świadka, która wyjaśniła, że po sprowadzeniu samochodu do Polski, został on odebrany przez jej męża K. F. w celu dokonaniu przez niego formalności z tym związanych. Samochód był następnie garażowany w O. "do momentu kiedy ciocia wróci z USA" . Był przechowywany i uruchamiany w celu ubezpieczenia i załatwienia formalności. W sprawach związanych z samochodem z K. N. kontaktował się jej mąż. Samochód stał w garażu do połowy sierpnia 2009r. kiedy to M. F. (z d. D.) opuściła dom, gdy powróciła na początku września 2009r. już samochodu nie było w garażu i był użytkowany przez jej męża. M. F. zaczęła się widywać i kontaktować z K. N. dopiero od września 2009r. i nie widziała żeby korzystała z samochodu. W dniu wypadku M. F. sama zabrała z garażu samochód.
W dniu 25.11.2011r. biegły przekazał wycenę przedmiotowego pojazdu, w której ustalił wartość rynkową w wysokości brutto 186.300,00 PLN. Przedmiotowa opinia oparta została na udostępnionych biegłemu dowodach dotyczących stanu technicznego pojazdu, sposobu jego użytkowania, wyniku rewizji celnej przeprowadzonej w związku z dokonaniem zgłoszenia celnego i sporządzonymi na tą okoliczność zdjęciami fotograficznymi, danymi zawartymi w zgłoszeniu celnym i dokumentach zebranych w trakcie kontroli celnej przeprowadzonej w "A" Sp. z o.o. w szczególności faktury z dnia 03.07.2009r. z obsługi technicznej samochodu dokumentującej stan licznika.
Naczelnik Urzędu Celnego w Opolu, włączył do akt dowody w postaci powyższej opinii biegłego, oraz dokumenty złożone przez K. F. w Wydziale Komunikacji w Starostwie Powiatowym w Ś. w tym pełnomocnictwa z dn. 10.09.2009r. i z dn. 03.12.2008r. udzielone mu przez K. N., wnioski o rejestrację pojazdu, Certificate Of Tiltle wraz z tłumaczeniem, polisę ubezpieczeniową w PZU, zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu, kserokopie dowodu rejestracyjnego z dn. 05.03.2009 i książki pojazdu wystawionej dn. 05.03.2009r.
Pełnomocnik strony po zapoznaniu się z aktami sprawy wnioskował o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony i biegłego H. B. oraz o ustosunkowanie się organu do wniosku o przesłuchanie w charakterze świadka B. D. Zdaniem pełnomocnika wszyscy powinni zostać przesłuchani na okoliczność stanu technicznego pojazdu, jego wartości, sposobu użytkowania po sprowadzeniu do Polski oraz stosunku zobowiązaniowego lub jego braku pomiędzy K. N. z K. F.
Naczelnik Urzędu Celnego w Opolu wydał w dniu 23.12.2011r. decyzję stwierdzającą powstanie z mocy prawa w dniu 01.04.2009r. długu celnego i zobowiązania podatkowego w związku z niedochowaniem warunku nieodstępowania samochodu osobowego marki Mercedes Benz typ ML 550 w okresie 12 miesięcy od dnia objęcia go procedurą dopuszczenia do obrotu za zgłoszeniem celnym [...] z dn.16.12.2008r., oraz określił kwotę należności celnych w wysokości 10.641,00 PLN wynikającą z powstałego długu celnego oraz dokonał jej retrospektywnego zaksięgowania, określił kwotę podatku akcyzowego z tytułu importu w/w towaru w wysokości 21.771 PLN i określił kwotę podatku od towarów i usług z tytułu importu w/w towaru w wysokości 30.541 PLN.
Organ celny I instancji dokonując oceny zgromadzonych dowodów stwierdził, że zawarcie przez K. N. umowy dzierżawy z dn. 01.04.2009r., spowodowało zobowiązanie odstąpienia skutkujące zgodą na użytkowanie przedmiotowego samochodu na rzecz dzierżawcy, tj. "A" Sp. z o.o. z siedzibą w O. Dowiedziono, że K. N. w Polsce nie korzystała ze swojego przywiezionego z USA samochodu oraz , że w trakcie tego okresu samochód był użytkowany przez K. F. i jego żonę M. F. a użytkowanie to było za zgodą K. N.. Organ celny nie dał wiary twierdzeniom strony, iż nie wie o istnieniu umowy dzierżawy spisanej z "A" Sp. z o.o. z O. reprezentowanym przez K. F..
Organ wyjaśnił ponadto, że nie przeprowadzono dowodów zawnioskowanych w dniu 09.12.201 z uwagi na to, iż okoliczności te zostały już wystarczająco stwierdzone innymi dowodami. K. N. w postępowaniu wielokrotnie opisywała stan techniczny samochodu, wskazywała jaka wg, niej jest jego wartość oraz opisywała stosunki zobowiązaniowe, ponadto wnioskując o przesłuchanie biegłego strona nie uzasadniła tej potrzeby a w trakcie postępowania zrezygnowała z uczestnictwa w przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego. Naczelnik Urzędu Celnego w Opolu stwierdził, iż stan faktyczny, który ustalono na podstawie zebranych w sprawie dowodów nie pozostawia wątpliwości, dlatego nie ma potrzeby przeprowadzenia wnioskowanych dowodów a organ nie ma obowiązku nieograniczonego poszukiwania dowodów świadczących na korzyść podatnika.
Naczelnik Urzędu Celnego w Opolu stwierdził, że zawarcie przez K. N. umowy dzierżawy odstępującej użytkowanie przedmiotowego samochodu innej osobie oraz realizowanie tej umowy, nawet daleko poza okres obowiązywania warunku zawartego w zgłoszeniu celnym, stanowiło zaprzestanie spełnienia obowiązku nieodstępowania samochodu. W związku z tym na podstawie art. 8 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1186/2009 w związku z art. 204 ust. 2 WKC z dniem 01.04.2009r. powstał dług celny dla towaru zadeklarowanego w zgłoszeniu celnym o nr [...], co skutkuje obowiązkiem uiszczenia określonych w decyzji należności celnych przywozowych wyliczonych na podstawie wartości celnej określonej przez organ celny na dzień powstania długu celnego. Ponadto stanowi to naruszenie przez podatnika warunków zwolnienia zwartych w art. 112 ust 1 pkt. 5 ustawy o podatku akcyzowym oraz art. 47 ust. 1 pkt. 4 ustawy o podatku VAT tym samym na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym i art. 47 ust. 4 ustawy o podatku VAT, powstał obowiązek podatkowy w podatku akcyzowym i w podatku VAT, które organ celny również określił w decyzji.
Strona nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem wniosła odwołanie od powyższej decyzji do Dyrektora Izby Celnej w Opolu.
Pełnomocnik Strony w odwołaniu zarzucił decyzji naruszenie: art. 122, art. 180 §1, art. 187 §1, art. 188, art. 191 Ordynacji podatkowej w związku z odmową podjęcia przez organ celny niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności wskazał na brak przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez Stronę, czym nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a ten zebrany oceniono w sposób dowolny. W związku z tym zawnioskowano o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie jej do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Dyrektor Izby Celnej w Opolu w postępowaniu odwoławczym w celu uzupełnienia materiału dowodowego zobowiązał stronę do przekazania pytań dotyczących opinii biegłego inż. H. B., zawartej w wycenie z dn. 16.11.2011r. w zakresie wartości rynkowej ww. samochodu, oraz zobowiązał Powszechny Zakład Ubezpieczeń S.A. do przekazania kopii z dokumentacji związanej z polisą seria [...] z dnia 18.11.2008r. i likwidacją szkody z dnia 10.08.2009r., która wystąpiła w okresie ubezpieczenia objętego tą polisą.
Pełnomocnik przekazał zagadnienia skierowane do biegłego, na które oczekiwał wyjaśnień w związku z przeprowadzoną wyceną wartości pojazdu. Strona zawnioskowała w swym piśmie o wyjaśnienie przez biegłego:
1.czy model MERCEDES BENZ 500 ML poza podobieństwem w zakresie parametrów technicznym i wyposażenie, jest modelem podobnym do wycenianego modelu ML 550, także w zakresie cenowym,
2.prawidłowości przyjętego do wyceny przebiegu na dzień wyceny wynikającego z przebiegu średniego,
3.zasadności i możliwości dokonania korekt ze względu na stan utrzymania i dbałości o pojazd, serwisowanie pojazdu i stan ogumienia,
4.czy amerykański system miar zamontowany w pojeździe miał wpływ na ustalenie wartości pojazdu.
Strona zrezygnowała z przesłuchania, czego wcześniej domagała się w odwołaniu. W piśmie tym ponownie stwierdziła, że przedmiotowy samochód jest użytkowany bez zgody i wiedzy strony oraz, że w najbliższym czasie planowane jest złożenie zawiadomienia do prokuratury o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przywłaszczenia. Fakt istnienia podpisu na umowie dzierżawy wyjaśniła możliwością dysponowania przez K. F. kartami podpisanymi in blanco przez K. N. lub wprowadzeniem jej w błąd, co do treści podpisanego dokumentu. Wskazał pełnomocnik na zeznania K. F. o pozornym zawarciu umowy dzierżawy, co może potwierdzać późniejsze podpisanie umowy niż data wskazana w jej treści i dokonanie opłaty 4500 zł nie w związku z opłatą za dzierżawę, lecz w celu zalegalizowaniem umowy. Nie doszło wg pełnomocnika do sytuacji świadomego naruszenia przepisów poprzez wydzierżawienie pojazdu innej osobie, lecz do utraty kontroli nad pojazdem, co wyklucza odpowiedzialność za działania K. F. oraz M. F.. Twierdzi, że nie wystąpiło naruszenie obowiązku nieodstępowania pojazdu.
Za pismem z dnia 22.03.2012r. PZU SA przesłało do odwoławczego organu celnego dokumentację związaną ze szkodą z 10.08.2009r. zarejestrowaną pod nr [...]. Z dokumentacji tej wynika między innymi, że zawierając umowę ubezpieczenia w dniu 18.11.2008r. K. N. zadeklarowała użytkowanie przedmiotowego pojazdu do działalności gospodarczej, przez małego lub średniego przedsiębiorcę , że samochód ten w chwili ubezpieczenia posiadał przebieg 1000 km, dla którego w tym dniu ubezpieczyciel PZU SA zgodnie z katalogiem EUROTAX ustalił wartość w wysokości 350.000 zł. Prędkościomierz przedmiotowego samochodu wyskalowany był w km/h a licznik przebiegu w trakcie oględzin powypadkowych wskazywał 28402 km. W dniu wypadku tj. 10.08.2009r. samochód był użytkowany przez M. F. za wiedzą i zgodą K. N.. M. F. w tym dniu spowodowała wypadek użytkując samochód po raz drugi w życiu. Oświadczyła, że pożyczyła samochód od swego męża, który użytkuje go, ale nie jest jego właścicielem, wg PZU SA samochód w dniu szkody posiadał wartość: 185.500,00 zł.
"A" Sp. z o.o. w 2010r. pozwał w procesie cywilnym sygn. akt [...] przed Sądem Okręgowym w Opolu M. F. o zapłatę za szkodę powstałą na przedmiotowym samochodzie.
Biegły rzeczoznawca inż. H. B. udzielił odpowiedzi na pytania pełnomocnika wyjaśniając, że obydwa modele ML 550 oraz ML 500 samochodów Mercedes są produkowane w USA, są to modele tożsame pod względem parametrów technicznych i wyposażenia. ML 500 produkowany jest z przeznaczeniem na rynek europejski, natomiast ML 550 na rynek amerykański. Oba modele są porównywalne pod względem parametrów technicznym i wyposażenia, różnice cenowe zawierają się w tolerancji negocjacji cenowej ok. 5% powodując porównywalność cenową tych modeli. Przyjęcie średniego przebiegu liczonego od dnia zakupu pojazdu nie jest krzywdzące dla stron. W sytuacji czasowego wyłączenia z eksploatacji, przykładowo w początkowym okresie od sprowadzenie do kraju, zwiększy jeszcze wartość pojazdu. Jednak nie podwyższono wartości pojazdu, nie posiadając danych do takich wyliczeń. Zastosowane korekty w przedmiotowej wycenie były prawidłowe. W sytuacji znikomej intensywności użytkowania pojazdu, co potwierdzone zostało w przedstawionej biegłemu dokumentacji, nie było podstaw zastosowania korekt obniżających wartość, raczej należało rozważać stosowanie korekt dodatnich. Biegły zwrócił ponadto uwagę, że strona z własnej woli nie uczestniczyła w przeprowadzeniu opinii. Zainstalowanie w przedmiotowym samochodzie amerykańskiego systemu miar nie ma wpływu na wartość rynkową a zastosowany system wyceny posiada możliwość dokonania wyceny uwzględniając przebieg w milach.
Ponadto biegły na wezwanie organu celnego dokonał wyliczeń wartości rynkowej przedmiotowego pojazdu przy założeniu przebiegu 14000km i na dzień 24.06.2009r.,w wycenie z dn. 14.04.2012r., która wyniosła 182.100,00 zł i przebiegu 7725 km na dzień 01.06.2009r. w wycenie z dn. 26.04.2012r., która wyniosła 183.100,00 zł.
Strona, której przedstawiono zebrany w sprawie materiał dowodowy nie skorzystała z przysługującego jej prawa do wypowiedzenia się.
Dyrektor Izby Celnej w Opolu, decyzją nr [...] z 21.05.2012r. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej dnia powstania długu celnego i zobowiązań podatkowych oraz wielkości określonych kwot: należności celnych, podatku akcyzowego, podatku od towarów i usług i w tym zakresie orzekł, że dług celny i zobowiązania podatkowe powstały w dniu 1 czerwca 2009r. oraz, że prawidłowa kwota należności celnych wynosi 10.458,00PLN, -podatku akcyzowego wynosi 21.397,00PLN, -podatku od towarów i usług wynosi 30.016,00PLN.
Rozpatrując ponownie sprawę organ odwoławczy wyjaśnił, że w okresie od dokonywania zgłoszenia celnego i dopuszczenia samochodu do obrotu w dniu 1912.2008r. do dnia 16.05.2009r., w którym K. N. przybyła ponownie do Europy, zgodnie z adnotacją w jej paszporcie strona nie mogła korzystać ze swego samochodu. W dniu 01.04.2009r. K. F. podpisał jako dzierżawca w imieniu "A" Sp. z o.o. umowę dzierżawy z K. N. dotyczącą przedmiotowego samochodu. Podpisanie tej umowy przez dzierżawcę nastąpiło więc jeszcze przed przybyciem K. N. do kraju. Po powrocie do Polski także K. N. podpisała powyższą umowę dzierżawy. W związku z podpisaniem umowy dzierżawy przez obie strony, "A" Sp. z o.o. rozpoczął od dnia 01.06.2009r. jej realizowanie, czego dowodzi karta tankowania Mercedes [...] załączona do faktury VAT nr [...] z dnia 09.07.2009r.
Organ odwoławczy swobodnie oceniając materiał dowodowy stwierdził, że niewiarygodne są wyjaśnienia strony, z których wynika, że przedmiotowego samochodu nie wydzierżawiła i nie wiedziała o istnieniu umowy dzierżawy. Twierdzenie to wynika z faktu, że na dwóch wersjach umowy złożone zostały własnoręczne podpisy K. N., zgodne z wieloma innymi podpisami znajdującymi się w aktach sprawy, którymi zatwierdzała sporządzone przez siebie pisma np. oświadczenie z dnia 08.08.2011 r., pismo wyjaśniające , odwołanie z dn. 15.08.2011r. i inne. Podpisy te zostały złożone na dwóch wersjach Umowy dzierżawy w różnych miejscach tych dokumentów wynikających z treści umów. Zgodność tych podpisów z innymi oraz ich usytuowanie w treści tych dokumentów uwiarygodniają wbrew twierdzeniu strony brak wykorzystywanie kart podpisanych in blanco. Ponadto dowodem potwierdzającym, że K. N. wiedziała o dzierżawie samochodu był przelew - dokonany przez "A" Sp. z o.o. w dniu 15.10.2009r. na jej konto, opłaty w kwocie 4500 zł - w tytule, którego wpisano: "za wynajem samochodu [...]".
Umowa dzierżawy została zatem zawarta a wolę jej zawarcia własnymi podpisami potwierdziły obie strony tej umowy, zarówno K. N. jak i ówczesny prokurent "A" Sp. z o.o. K. F.. Strona była wiec świadoma istnienia tej umowy a jej treść była jej znana. Strona w swych wypowiedziach zarzucała K. F. przejęcie dysponowaniem pojazdem przez podstępne działania wykorzystujące jej ufność i sympatię. Twierdzenia te organ ocenił za niewiarygodne, ponieważ stoją w sprzeczności choćby z faktem udzielenia K. F. w dniu 10.09.2009r. pisemnego pełnomocnictwa do dokonania formalności rejestracyjnych, co nastąpiło już po wypadku z dnia 10.08.2009r. i po kłótni rodzinnej w wyniku której ufność i sympatia rodzinna skończyły się. Ponadto faktem przeciwstawiającym się twierdzeniu strony o użytkowaniu samochodu przez K. F. w wyniku przywłaszczenia jest to, iż przez ponad 3 lata nie zostało złożenie zawiadomienie do Prokuratury o podejrzeniu popełnienia przestępstwa. "A" Sp. z o.o. prowadzony przez K. F. użytkuje od 2009 roku przedmiotowy samochód a strona mimo zapewnień, że odbywa się to bez jej zgody, nie przeciwdziałała temu. Po podpisaniu umowy dzierżawy i przystąpieniu dzierżawcy do jej realizacji bez względu na motywacje spisania i zawarcia tej umowy na koszt "A" Sp. z o.o. dokonywano tankowań co nastąpiło od 01.06.2009r., dokonywano serwisowania a także naprawy powypadkowej przedmiotowego samochodu, w związku z wypadkiem z dnia 10.08.2009r. Wypadek ten nastąpił więc w okresie trwania umowy a dokonanie naprawy na koszt dzierżawcy jest kolejnym dowodem wykonywania umowy dzierżawy, która zobowiązuje dzierżawcę do eksploatowania pojazdu w pełni na jego koszt.
Wszystkie powyżej opisane fakty dowodzą, że strona świadomie odstąpiła od użytkowania przedmiotowego pojazdu przystępując do umowy dzierżawy przez jej podpisanie, posiadając świadomość jej treści i realizując ją w 12-miesiecznym okresie obowiązywania zakazu odstępowania.
Kontrola organu celnego przeprowadzona w "A" Sp. z o.o. dowiodła, że od dnia 01.06.2009r. w stacji paliwowej "B" Sp. z o.o. w O. tankowane było paliwo do przedmiotowego samochodu, co zostało zafakturowane zbiorczą fakturą VAT nr [...] z dnia 09.07.2009r. do której załączono wykaz tankowań do przedmiotowego samochodu karta tankowania Mercedes [...] z miesiąca czerwca 2009r. "A" Sp. z o.o. zaksięgował w 2009r. koszty z tym związane na swym koncie księgowym nr 401-03 paliwo . Dodatkowo w miesiącu tym zaksięgowano fakturę VAT nr [...] wystawioną przez stację paliw "C" w R. Łącznie w miesiącu czerwcu 2009r. jak wynika z powyższych dokumentów zatankowano do przedmiotowego samochodu 1059,3 litrów paliwa i koszty z tym związane zaksięgowano na koncie nr 401-03 paliwo firmy "A" Sp. z o.o. Był to pierwszy miesiąc w którym zaksięgowano koszty związane z eksploatacją przedmiotowego samochodu dzierżawionego zgodnie z umową dzierżawy przez "A" Sp. z o.o., które stwierdzono w wyniku kontroli księgowości tej firmy.
Kolejnym zdarzeniem zaksięgowanym na koncie księgowym "A" Sp. z o.o. tym razem nr "401-10 części samochodowe" i na koncie księgowym "402-02 remontowe" - była obsługa techniczna przedmiotowego samochodu wykonana w dniu 03.07.2009r. przez autoryzowany serwis Mercedesa - firmę "D" Sp. z o.o. z O. wg faktury VAT nr [...] z dnia 03.07.2009r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, pełnomocnik wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
Zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie szeregu przepisów Ordynacji podatkowej w tym - art. 187 §1 przez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całości materiału dowodowego, - art. 191 przez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego nieuwzględniającej okoliczności potwierdzających twierdzenia strony.
Uzasadniając powyższe zarzuty pełnomocnik stwierdził, że organ odwoławczy w wyniku oceny materiału dowodowego powziął błędny wniosek o skutecznym zawarciu umowy dzierżawy, co skutkowało stwierdzeniem naruszenia warunku nieodstępowania w okresie 12 miesięcy od dnia dopuszczenia do obrotu przedmiotowego samochodu zwolnionego z należności celnych i podatkowych na terenie Wspólnoty. To błędne wnioskowanie było spowodowane brakiem uwzględnienia materiału dowodowego, w którym strona twierdziła, iż umowy dzierżawy nie było a ta znajdująca się w aktach sprawy powstała w sposób podstępny, bez jej wiedzy i zgody.
Bezzasadnie organ twierdził, że skarżąca nie podjęła żadnych kroków celem odzyskania pojazdu. Podjęte bowiem były próby odzyskania pojazdu w drodze polubownej, a obecnie toczy się postępowanie dotyczące podejrzenia przywłaszczenia pojazdu przez K. F.. Także wniesienie pozwu przez PZU przeciwko M. F. nie może stanowić uzasadnienia dla twierdzenia, że umowa dzierżawy nie była pozorna. Nie zostały spełnione przesłanki do uznania, że nastąpiło niedotrzymanie warunku nieudostępnienia pojazdu przez okres 12 miesięcy.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269, ze m.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa będące podstawą wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2).
Badając przedmiotową sprawę według przedstawionych kryteriów Sąd takiego naruszenia się nie dopatrzył.
W pierwszej kolejności należy ocenić zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych dotyczące niezebrania i nierozpatrzenia w sposób wyczerpujący całości materiału dowodowego a tym samym naruszeniu art. 187 §1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( tj. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.)
Zdaniem Sądu, nie można w niniejszej sprawie postawić skutecznego zarzutu niewystarczającego wyjaśnienia okoliczności mających znaczenie dla dokonanych ustaleń. Wszystkie dowody zarówno te gromadzone przez organ jak i te, o których przeprowadzenie wnioskował pełnomocnik strony, zostały przeprowadzone oraz szczegółowo udokumentowane i opisane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Prawidłowa była również ocena tych dowodów pod kątem ustalenia, że doszło do zawarcia skutecznej umowy dzierżawy samochodu osobowego Mercedes Benz, przez skarżącą K. N. oraz K. F.. Wskazywało na to szereg poczynionych przez organy ustaleń w szczególności przedstawione dwie wersje kopii umów dzierżawy podpisanych bez wątpliwości przez strony. Ponadto dowodem potwierdzającym, że K. N. wiedziała o dzierżawie samochodu był przelew dokonany przez "A" Sp. z o.o. w dniu 15.10.2009r. na jej konto, opłaty w kwocie 4500 zł - w tytule, którego wpisano: "za wynajem samochodu [...]", co następnie zaksięgowano na koncie księgowym 201-00073 nazwanym: "N. E. Ś." . Usługa ta była wykonana przy przebiegu przedmiotowego samochodu wynoszącym 14.346 km, co udokumentowano we wskazanej fakturze nr [...] z dnia 03.07.2009r. A już w dniu wypadku tj. 10.08.2009 r. ubezpieczyciel spisał stan licznika wskazując na 28.402 km. To świadczy o tym, że w przeciągu niewiele ponad miesiąca korzystano z samochodu w sposób bardzo intensywny, sugerujący, że użytkował go K. F. w ramach zawartej umowy dzierżawy.
Zatem umowa dzierżawy została zawarta a wolę jej zawarcia własnymi podpisami potwierdziły obie strony tej umowy, zarówno K. N. jak i ówczesny prokurent "A" Sp. z o.o. K. F.. Strona była wiec świadoma istnienia tej umowy a jej treść była jej znana. Również późniejsze zdarzenia związane z wypadkiem drogowym, w którym uczestniczył przedmiotowy samochód, dawały organom pewność , że skarżąca w sposób świadomy upoważniła K. F. do używania powierzonego mu samochodu. Świadczą o tym ustalenia dokonane w oparciu o materiał udostępniony przez PZU, z którego wynikało, że M. F. obecnie D. oświadczyła, że mąż jest użytkownikiem samochodu, a ona sama korzysta z niego sporadycznie.
Niesporne w sprawie jest, że K. F. dokonywał tankowania oraz serwisowania, a także naprawy powypadkowej przedmiotowego samochodu w swoim imieniu. Dowodzą tego w sposób niezbity wystawione w tej materii faktury w tym z dnia 01.06.2009r. ze stacji paliwowej "B" Sp. z o.o. w O., gdzie tankowane było paliwo do przedmiotowego samochodu, co zostało zafakturowane zbiorczą fakturą VAT nr [...] z dnia 09.07.2009r., do której załączono wykaz tankowań - karta tankowania Mercedes [...] z miesiąca czerwca 2009r. "A" Sp. z o.o. zaksięgował w 2009r. koszty z tym związane na swym koncie księgowym nr 401-03 paliwo. Dodatkowo w miesiącu tym zaksięgowano fakturę VAT nr [...] wystawioną przez stację paliw "B" w R. Łącznie w miesiącu czerwcu 2009r. jak wynika z powyższych dokumentów zatankowano do przedmiotowego samochodu 1059,3 litrów paliwa i koszty z tym związane zaksięgowano na koncie nr 401-03 paliwo firmy "A" Sp. z o.o. Był to pierwszy miesiąc, w którym zaksięgowano koszty związane z eksploatacją dzierżawionego samochodu.
Kolejnym zdarzeniem zaksięgowanym na koncie księgowym "A" Sp. z o.o. tym razem nr "401-10 części samochodowe" i na koncie księgowym "402-02 remontowe" - była obsługa techniczna przedmiotowego samochodu wykonana w dniu 03.07.2009r. przez autoryzowany serwis Mercedesa - firmę "D" Sp. z o.o. z O. wg faktury VAT nr [...] z dnia 03.07.2009r . Reasumując Sąd stwierdza, że wszystkie zebrane w sprawie materiały dowodowe wskazują, że samochód Mercedes Benz pozostawał w dyspozycji K. F. będącego prokurentem "A" Sp. z o.o. oraz jego małżonki M. F. . K. F. użytkował samochód na cele prywatne, osobiście tankował, serwisował, naprawiał i opłacał, mimo że faktury były wystawiane na "A" Sp. z o.o., a następnie księgowane na kontach księgowych tej firmy w okresie sprawozdawczym od 01.01.2009r. do 31.12.2009r. Ponadto samochód użytkowała za zgodą skarżącej , również M. F., która jadąc nim w O. przy ul M. w dniu 10.08.2009r. miała wypadek.
K. N. nie dysponowała i nie korzystała z tego samochodu w kraju przed i po przyjeździe z USA w maju 2009r. i późniejszym okresie nadal go nie użytkowała co wynikało z oświadczenie złożonego w dnia 08.08.2011r.
Z powyżej opisanych dowodów wynika, że od dnia 01.06.2009r. nastąpiło odstąpienie przedmiotowego pojazdu, który pozostawał w dyspozycji "A" Sp. z o.o. i jego najpierw prokurenta a później właściciela K. F. co realizowało zapisy umowy dzierżawy, którą skarżąca zaakceptowała. Naruszona została w związku z tym przesłanka do zastosowania zwolnienia z należności celnych przywozowych wynikająca z art. 4 pkt b) rozporządzenia 1186/2009 z dnia 16 listopada 2009 r. ustanawiające wspólnotowy system zwolnień celnych (Dz. Urz. UE L 324 z 10.12.2009). ograniczająca zwolnienie jedynie do mienia osobistego, które jest przeznaczone do użytku w takim samym celu w nowym miejscu zamieszkania w jakim było używane przez osobę zainteresowaną w jej poprzednim miejscu zamieszkania, w którym osoba zainteresowana przestała zamieszkiwać w państwie trzecim. Naruszenie to wystąpiło w oparciu o art. 8 ust 1 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1186/2009, który wskazuje, że w ciągu 12 miesięcy od daty dopuszczenia do swobodnego obrotu, mienie osobiste, które zostało zwolnione z należności celnych przywozowych, nie może być pożyczane, oddawane w zastaw, wynajmowane lub odstępowane, odpłatnie lub nieodpłatnie, bez uprzedniego poinformowania o tym właściwych organów.
Każde takie odstąpienie zgodnie z art. 8 ust 2 rozporządzenia 1186/2009 powoduje obowiązek uiszczenia należności celnych przywozowych od danego mienia, według stawki obowiązującej w dniu takiego pożyczenia, oddania w zastaw, wynajęcia lub odstąpienia oraz według rodzaju rzeczy i wartości celnej ustalonej lub przyjętej w tym dniu przez właściwe organy.
Naruszenie to powoduje zatem obowiązek uiszczenia należności celnych przywozowych od danego mienia.
Organ odwoławczy wyszacował w oparciu o zebrany materiał dowodowy wartość celną przedmiotowego samochodu osobowego i określono w związku z tym powstałe z mocy prawa kwoty cła, podatku akcyzowego i podatku VAT.
Mając na względzie powyższe Sąd postanowił jak w sentencji wyroku oddalić skargę .
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło