I SA/Op 268/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi N. P.i A. P. na uchwałę Rady Gminy Turawa z dnia 7 grudnia 2012 r., Nr XX/125/2012 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia odrzucić skargę. N. P. i A. P. (zwani dalej także skarżącymi) wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na uchwałę Rady Gminy Turawa z dnia 7 grudnia 2012 r., Nr XX/125/2012 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru wsi Z. Zażądali stwierdzenia nieważności § 21 pkt 3 ww. uchwały i zasądzenia na rzecz skarżących kosztów postępowania sądowego. Zarzucili zaskarżonej uchwale naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2022 r. poz. 1297 z późn. zm.) przez jego niezastosowanie. Skarżący wskazali, że są właścicielami działki budowlanej nr a obręb Z., gmina T., a dla obszaru wsi Z., Rada Gminy Turawa uchwaliła zaskarżoną uchwałą miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z § 21 pkt 3 ww. uchwały, zakazano na terenie objętym planem, budowy i odprowadzania ścieków do bezodpływowych zbiorników nieczystości ciekłych oraz przydomowych oczyszczalni ścieków. Skarżący podnieśli dalej, że w dniu 6 października 2022 r. wystąpili do WiK T. o wydanie warunków technicznych, celem przyłączenia kanalizacji sanitarnej dla wnioskowanej nieruchomości, lecz spotkali się z odmową. Z akt sprawy wynika, że skarżący - przed wniesieniem skargi - pismem z dnia 13 lipca 2023 r. wezwali Radę Gminy Turawa (zwaną dalej także Radą Gminy) do usunięcia naruszenia prawa na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2023 r. poz. 40, z późn. zm.) - zwanej dalej u.s.g. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, Rada Gminy uchwałą z dnia 28 września 2023 r., Nr [...] odmówiła uchylenia kwestionowanej przez skarżących uchwały z dnia 7 grudnia 2012 r., Nr XX/125/2012. Motywy tego rozstrzygnięcia zostały zawarte w odrębnym załączniku do uchwały Nr [...]. Odpis powyższej uchwały z dnia 28 września 2023 r., Nr [...] został doręczony skutecznie skarżącym w dniu 27 października 2023 r., co wykazuje pocztowe potwierdzenie odbioru przesyłki znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy. Skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu została natomiast wniesiona pismem procesowym z dnia 19 stycznia 2024 r., złożonym bezpośrednio w siedzibie Sądu w dniu 24 stycznia 2024 r. (por. data prezentaty Sądu, k-1 akt sądowych). Następnie, skarga ta - po zarejestrowaniu jej w Dzienniku korespondencji pod sygn. akt I DK/Op 12/24 - została przekazana przez Sąd w dniu 29 stycznia 2024 r. do Rady Gminy Turawa w celu udzielenia odpowiedzi na skargę oraz nadesłania akt administracyjnych skargi. Korespondencja ta wpłynęła do Urzędu Gminy Turawa w dniu 2 lutego 2024 r. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy reprezentowana przez pełnomocnika adwokata P. P., wniosła o oddalenie skargi z uwagi na bezzasadność skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, z późn. zm.) - zwanej dalej: "P.p.s.a.". Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), niezachowanie terminu (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych (pkt 3), zawisłość sprawy (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5), brak interesu prawnego wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa art. 3 § 2 pkt 5 i 6 P.p.s.a. (pkt 5a) oraz niedopuszczalność skargi z innych przyczyn (pkt 6). Dodatkowo, wnosząc skargę na uchwałę organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego (a takim jest Rada Gminy) wydaną przed dniem 1 czerwca 2017 r., strona skarżąca zobowiązana jest do wyczerpania szczególnego trybu jej zaskarżenia. W rozpoznawanej sprawie ocenie Sądu została poddana podjęta w dniu 7 grudnia 2012 r. uchwała Rady Gminy Turawa Nr XX/125/2012 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Podstawą prawną do wniesienia skargi na tę uchwałę, która stanowi akt prawa miejscowego, jest art. 101 ust. 1 u.s.g. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że z dniem 1 czerwca 2017 r. na podstawie art. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935) zwanej dalej jako: "ustawa nowelizująca", ustawodawca dokonał zmiany brzmienia przywołanego powyżej przepisu, znosząc obowiązek uprzedniego bezskutecznego wezwania organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. Niemniej, zgodnie z treścią art. 17 ust. 2 ustawy nowelizującej przepisy art. 52 i art. 53 P.p.s.a. w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą przepis art. 101 ust. 1 u.s.g. w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. po dniu 1 czerwca 2017 r. (art. 18 ustawy nowelizującej). Powyższe oznacza, że w przypadku uchwał podjętych przed dniem 1 czerwca 2017 r. zastosowanie znajdują przepisy w brzmieniu dotychczasowym. Tym samym, w kontekście zastosowania przepisów intertemporalnych znaczenie ma data podjęcia zaskarżonej uchwały przez organ stanowiący gminy, a nie data jej wejścia w życie, czy też data wniesienia skargi do sądu, gdyż to właśnie od daty wydania określonego aktu ustawodawca uzależnił zastosowanie nowych regulacji prawnych we wskazanym powyżej zakresie. Wobec powyższego, skoro zaskarżona uchwała została podjęta w dniu 7 grudnia 2012 r., to w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdą art. 53 P.p.s.a. i art. 101 ust. 1 u.s.g. w brzmieniu sprzed ww. nowelizacji. Zgodnie z treścią ostatniego z przywołanych przepisów - każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Warunkiem zatem skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego skargi na uchwałę organu gminy w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego podjętą przed dniem 1 czerwca 2017 r. jest jej poprzedzenie wezwaniem organu gminy, który wydał kwestionowaną uchwałę, do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. Dopiero bowiem bezskuteczność takiego wezwania, umożliwia skuteczne zaskarżenie uchwały podjętej przed dniem 1 czerwca 2017 r. do sądu administracyjnego. Mając na uwadze treść art. 53 § 2 P.p.s.a. w brzmieniu sprzed nowelizacji, który znajduje zastosowanie w przedmiotowej sprawie i uwzględniając uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 r. (sygn. akt II OPS 2/07, LEX nr 260435), stwierdzić należy, że skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Tym samym bieg terminu do wniesienia skargi na przedmiotową uchwałę, został uzależniony od uprzedniego wystąpienia do Rady Gminy Turawa z wezwaniem do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżących. W niniejszej sprawie skarżący dopełnili opisanego powyżej obowiązku zachowania właściwego trybu zaskarżenia uchwały, bowiem pismem z dnia 13 lipca 2023 r. wezwali Radę Gminy do usunięcia naruszenia prawa. Odpowiedzi na powyższe wezwanie Rada Gminy udzieliła w formie uchwały z dnia 28 września 2023 r., Nr [...], która to uchwała została doręczona skutecznie skarżącym w dniu 27 października 2023 r. Wobec tego, termin trzydziestu dni do wniesienia skargi przez skarżących na uchwałę Nr XX/125/2012 rozpoczął bieg w dniu 28 października 2023 r. i upłynął w dniu 26 listopada 2023 r. Dzień 26 listopada 2023 r. był niedzielą, a zatem w świetle art. 83 § 2 P.p.s.a., termin do złożenia skargi w niniejszej sprawie upłynął w poniedziałek - 27 listopada 2023 r. Zgodnie bowiem ze wskazanym art. 83 § 2 P.p.s.a., jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. Skarga została bezpośrednio wniesiona do Sądu, z pominięciem organu, za pośrednictwem którego - w świetle art. 54 § 1 P.p.s.a. - powinna być wniesiona. Została złożona w dniu 24 stycznia 2024 r., czyli już po upływie trzydziestodniowego terminu. Przekroczenie terminu trzydziestu dni do wniesienia skargi powoduje, że w sprawie nie ma zastosowania również art. 53 § 4 P.p.s.a. Przepis ten przewiduje możliwość dochowania terminu dla strony pomimo wniesienia skargi wprost do Sądu - jedynie w przypadku, gdy skarga taka została wniesiona do Sądu z zachowaniem terminu trzydziestu dni. Natomiast skarżący składając w dniu 24 stycznia 2024 r. skargę wprost w Sądzie, już uchybili ustawowemu terminowi trzydziestu dni do wniesienia skargi, który upłynął 27 listopada 2023. Wyjaśnienia także wymaga, że Sądowi wiadoma jest z urzędu okoliczność, że skarżący N. P. i A. P. uczynili już przedmiotem skargi uchwałę Rady Gminy Turawa z dnia 7 grudnia 2012 r., Nr XX/125/2012, w innym postępowaniu sądowym toczącym się przed WSA w Opolu. A mianowicie, w sprawie o sygn. akt II SA/Op 274/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu postanowieniem z dnia 8 grudnia 2023 r. odrzucił skargę N. P. i A. P. na uchwałę. W motywach swego rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że w okolicznościach sprawy II SA/Op 274/23 skarżący nie wezwali organu do usunięcia naruszenia prawa przed wniesieniem skargi. Uczynili to dopiero w dniu 4 września 2023 r., w reakcji na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Sądu z dnia 25 sierpnia 2023 r., a więc już po wniesieniu skargi, które w ich wypadku miało miejsce w dniu 24 lipca 2023 r. Oznaczało to, że ich skarga w sprawie II SA/Op 274/23 została uznana za wniesioną przedwcześnie – gdyż bez uprzedniego wezwania na piśmie do usunięcia naruszeń prawa, gdy ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi. Tym samym skarga ta została uznana za niedopuszczalną na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Mając na uwadze, że sprawa o sygn. akt II SA/Op 274/23 zakończyła się wydaniem postanowienia o odrzuceniu skargi, a nie merytorycznym rozpoznaniem sprawy w drodze wyroku, to w ocenie Sądu nie zaistniały w niniejszej sprawie przesłanki do odrzucenia obecnej skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a., jako skargi w sprawie prawomocnie osądzonej. W świetle bowiem 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a, Sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. Oznacza to, że w tej samej sprawie między tymi samymi stronami skarga przysługuje tylko raz, nie można więc w takiej samej sprawie wszcząć nowego postępowania sądowoadministracyjnego między tymi samymi stronami. Wyłączona jest dopuszczalność skutecznego wniesienia kolejnej skargi na ten sam akt administracyjny, bądź to samo działanie lub bezczynność lub przewlekłość organu administracji. Zatem odrzuceniu będzie podlegała skarga w sprawie, w której sąd stwierdzi tożsamość przedmiotową i tożsamość podmiotową z inną sprawą będącą w toku lub prawomocnie zakończoną (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda, w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. C.H. Beck 2015,s. 362). Sąd podziela ugruntowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, że sytuacja, o której mowa w art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a. zachodzi jedynie wówczas, gdy wcześniej złożona przez tę samą stronę (strony) i w tym samym przedmiocie skarga - jest rozpoznawana merytorycznie. Dopiero przystąpienie przez sąd do merytorycznej oceny skargi legitymuje sąd do odrzucenia skargi później wniesionej, przez ten sam podmiot w tym samym przedmiocie. O sprawie w toku można bowiem mówić w sytuacji, gdy skarga rozpoznawana jest merytorycznie (por. postanowienie NSA z dnia 22 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 1509/12). Reasumując, w sprawie zaistniała przesłanka do odrzucenia skargi na podstawie 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a., jako wniesionej tym razem z uchybieniem terminu - co zostało szczegółowo przedstawione w niniejszym postanowieniu. W tym stanie rzeczy na podstawie powołanych przepisów skargę należało odrzucić, co Sąd orzekł jak w sentencji.