I SA/Op 277/11

PostanowienieWSA w Opolu2011-07-01

Skład orzekający: Krzysztof Błasiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w całości?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy i powinna być stosowana w sytuacjach szczególnych, gdy zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe. W przypadku skarżącego, którego dochody netto wynoszą 984,16 zł, a zobowiązania alimentacyjne 1.200 zł, przyznano prawo pomocy w całości.
Stan faktyczny
Skarżący L. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości w związku ze skargą na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu dotyczące zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych. Skarżący oświadczył, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, uzyskuje dochody ze stosunku pracy w wysokości 1.340 zł brutto, które są obciążone alimentami na dwoje dzieci w wysokości 1.200 zł. Do wniosku dołączył odpis wyroku rozwodowego, zaświadczenie o wynagrodzeniu i wyciąg z konta bankowego.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu - Krzysztof Błasiak, po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 28 kwietnia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym za 2001 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów, p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w całości. Przedmiotem skargi L. S. jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 28 kwietnia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym za 2001 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. W związku z tym skarżący na etapie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu zobowiązany jest - zgodnie z postanowieniami § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 221, 2193 ) – do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł. Na dalsze koszty jakie mogą mieć miejsce w przedmiotowej sprawie składają się opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku – stosownie do zapisów § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych ( Dz. U. Nr 221, poz. 2192 ) - w kwocie 100 zł oraz wpis od skargi kasacyjnej również w kwocie 100 zł ( § 3 rozporządzenia w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ). Skarżący L. S. na sporządzonym w dniu 1 czerwca 2011 r. ( wpływ do tut. Sądu miał miejsce 22 czerwca 2011 r. ) urzędowym formularzu, o którym mowa w art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz.1270 ) - zwanej dalej p.p.s.a., zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Odnośnie swojej sytuacji rodzinnej, majątkowej i finansowej skarżący oświadczył, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, posiada lokal mieszkalny o powierzchni 56 m² i uzyskuje dochody ze stosunku pracy w wysokości 1.340 zł brutto, które dodatkowo obciążone są zobowiązaniem z tytułu zasądzonych alimentów na dwoje dzieci w wysokości 1.200 zł. W uzupełnieniu wniosku skarżący przedłożył odpis wyroku z 17 października 2006 r. o rozwiązaniu małżeństwa przez rozwód i zasądzeniu na rzecz małoletnich dzieci alimentów w łącznej kwocie 1.200 zł, kserokopię za zgodność z oryginałem zaświadczenia o wynagrodzeniu uzyskiwanym ze stosunku pracy wystawionego przez pracodawcę w dniu 9 września 2010 r. oraz wyciąg z konta prowadzonego przez Bank Milenium S. A. dotyczący transakcji za okres od 18 do 31 maja 2011 r. Rozpatrując na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył, co następuje: Stosownie bowiem do art. 245 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a także w zakresie częściowym, obejmującym m.in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków. Koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków ( art. 211 p.p.s.a. ). Opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna ( art. 212 § 1 p.p.s.a. ). Zatem wniosek skarżącego dotyczący częściowego prawa pomocy należy rozpatrywać w kontekście przesłanki zawartej w art. 246 § 1, pkt.2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Treść powołanego wyżej przepisu art. 246 § 1, pkt.2 p.p.s.a. wskazuje, iż prawo pomocy w tym zakresie stanowi instytucję wyjątkową i dlatego udzielenie tego prawa może nastąpić jedynie w sytuacjach szczególnych. Do takich sytuacji zliczyć należy przypadek osób charakteryzujących się ubóstwem w takim stopniu, że zapłata kosztów sądowych w określonej wysokości mogłaby spowodować utratę możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb egzystencji tych osób oraz ich rodzin. Oznacza to, że przy rozpatrywaniu wniosku o prawo pomocy winno się uwzględniać, z jednej strony wysokość obciążeń finansowych jakie strona jest zobowiązana ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony jej możliwości finansowe. Jak bowiem zostało stwierdzone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r. ( GZ 71/04, ONSA i WSA 2005, nr 1, poz. 8 ) "udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe ". Mając na względzie informację odnośnie sytuacji rodzinnej i finansowej skarżącego wynikające z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz z załączonych dokumentów referendarz sądowy uznał, że zapłata wymaganych w przedmiotowej sprawie kosztów sądowych przekracza jego możliwości finansowe. W przypadku skarżącego uznano bowiem, iż utrzymując się obecnie z dochodów ze stosunku pracy w wysokości 1.317 zł brutto ( 984,16 netto ) i będąc obciążony zobowiązaniem alimentacyjnym w wysokości 1.200 zł nie on jest w stanie wygenerować dodatkowych środków pieniężnych w celu uiszczenia wymienionych kosztów sądowych. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 p.p.s.a., orzeczono o przyznaniu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło