I SA/Op 279/07

PostanowienieWSA w Opolu2007-12-14

Skład orzekający: Krzysztof Błasiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która wykazała znaczące przychody i otrzymała zwrot podatku VAT, może ubiegać się o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego, która wykazała znaczące przychody i otrzymała zwrot podatku VAT, nie może ubiegać się o zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli wymagane koszty sądowe stanowią znikomą część jej obrotów i otrzymanych środków. Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem i powinna być stosowana tylko w sytuacjach, gdy zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług. W związku z kosztami postępowania, spółka wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, argumentując trudnościami finansowymi wynikającymi z zabezpieczeń podatkowych i niskich kursów walut. Spółka wykazała jednak znaczące środki trwałe, kapitał zakładowy oraz wysokie przychody w poprzednich okresach sprawozdawczych.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu - Krzysztof Błasiak po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Usugowo-Handlowego A Sp. z o. o. z siedzibą w G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług, wskutek wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia [...] Nr [...] o utrzymaniu w całości decyzji Naczelnika O. Urzędu Skarbowego w Opolu z dnia [...] Nr [...], którą określono w podatku od towarów i usług za marzec 2005 r. kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy 68.332 zł oraz ustalono dodatkowe zobowiązanie podatkowe w kwocie 3.026 zł. W związku z tym strona skarżąca na etapie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu zobowiązana była - zgodnie z postanowieniami § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 221, 2193 ) – do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 590. Na dalsze koszty jakie mogą zaistnieć w przedmiotowej sprawie składają się wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 295 zł ( § 3 powołanego rozporządzenia ), opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku – stosownie do zapisów § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych ( Dz. U. Nr 221, poz. 2192 ) - w kwocie 100 zł. Ponadto w przedmiotowej sprawie skutkiem wniesienia zażalenia na postanowienie tut. Sądu z dnia 12 listopada 2007 r. ( sygn. akt I SA/Op 278/07 ) powstał obowiązek uiszczenia wpisu od zażalenia w kwocie 100 zł. We wniosku o przyznanie prawa pomocy strona skarżąca podniosła, że dokonane przez organy podatkowe zabezpieczenia na rzeczowym majątku oraz środkach finansowych spowodowało zachwianie płynności finansowej Spółki, zaś niskie kursy walut obcych wpłynęły negatywnie na rentowność prowadzonej działalności i terminowe regulowanie zobowiązań. Natomiast w części wniosku dotyczącej oświadczenia o majątku i dochodach strona skarżąca wykazała środki trwałe o wartości 440.443,80 zł, wielkość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych w kwocie 200.000 zł oraz stratę za poprzedni rok obrotowy w wysokości 21.122,72 zł. Z kolei na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy ustalono, iż strona skarżąca w dniu 28 sierpnia 2007 r. uiściła należny wpis od skargi, który na mocy postanowienia Sądu z dnia 12 listopada 2007 r. zwrócono. Dodatkowo strona skarżąca – na wezwanie Sądu – przedłożyła kserokopie deklaracji podatkowej CIT-8 za 2006 r. wraz z rachunkiem zysków i strat, deklaracji VAT-7 za okres sierpień-październik 2007 r., wyciągów z rachunków bankowych zawierających historie rachunków bankowych od 3 września 2007 r. do 30 listopada 2007 r., a także kserokopie postanowienia Naczelnika O. Urzędu Skarbowego o zwolnieniu zabezpieczenia środków finansowych zgodnie z wnioskiem strony skarżącej, informacji tegoż Naczelnika z dnia 28 grudnia 2005 r. o zabezpieczeniu środków finansowych i protokołów zajęcia i odbioru ruchomości Stosownie do art. 245 ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a także w zakresie częściowym, obejmującym m.in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków. Koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków ( art. 211 ustawy).Opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna ( art. 212 § 1 ustawy ). Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 2, pkt 1 ustawy, następuje gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 2, pkt 2 ustawy, następuje gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zatem działając na podstawie 258 § 2 pkt 7 ustawy należy rozważyć czy w świetle okoliczności wynikających z materiału dowodowego strona skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Jednocześnie należy wskazać, iż prawo pomocy zarówno w pełnym w zakresie jak i w częściowym stanowi instytucję wyjątkową i dlatego udzielenie tego prawa może nastąpić jedynie w sytuacjach szczególnych, mając na względzie z jednej strony wysokość obciążeń finansowych jakie strona jest zobowiązana ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony jej możliwości finansowe. Jak zostało stwierdzone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r. ( GZ 71/04, ONSA i WSA 2005, nr 1, poz. 8 ) ,, udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe ". Uwzględniając wszelkie informacje zawarte we wniosku o prawo pomocy oraz wynikające z przedłożonych dokumentów należy stwierdzić, że zapłata wymaganych kosztów sądowych nie przekracza możliwości finansowych strony skarżącej. Z przedłożonych deklaracji podatkowych CIT-8 i VAT-7 wynika, że strona skarżąca posiada znaczny potencjał do gromadzenia środków finansowych w sposób ciągły i dla oceny zasadności wniosku ta okoliczność posiada znaczenie, nie zaś szeroko pojęta płynność finansowa firmy czy też jej rentowność, które w istocie są skutkiem procesu decyzyjnego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Wynik finansowy netto stanowiąc różnicę pomiędzy przychodami a kosztami przedsiębiorstwa w jego działalności w danym okresie sprawozdawczym nie świadczy o tym, że nie jest ono w stanie regulować swoich zobowiązań. Otóż na podstawie wymienionych wyżej dokumentów ustalono bowiem, iż w 2006 r. strona skarżąca uzyskała przychody w wysokości 2.950.791,24 zł, natomiast w ostatnim okresie, tj. w okresie od 1 sierpnia do końca października 2007 r., sprzedaż towarów i usług łącznie na terenie kraju i poza nim wyniosła 735.695 zł ( z czego w ostatnim badanym okresie tj. w październiku 2007 r. wyniosła 279.482 zł ). Jednocześnie wskutek osiągniętej za ten okres nadwyżki podatku naliczonego nad należnym strona skarżąca otrzymała kwotę zwrotu podatku na rachunek bankowy w wysokości 86.209 zł. Powyższe oznacza, iż wpis od skargi jak też wymienione na wstępie uzasadnienia pozostałe koszty mogące zaistnieć w przedmiotowej sprawie stanowią 0,82 % kwoty otrzymanego zwrotu podatku oraz 0,096% kwoty sprzedanych towarów i usług. Zatem nie sposób przyjąć, iż strona skarżąca nie jest w stanie dokonać zapłaty wymaganych kosztów sądowych, stanowiących znikomą część środków pieniężnych, którymi obraca jak też środkami, które otrzymuje na konto jako zwrot podatku. Ponadto z przedłożonego wyciągu z rachunków bankowych wynika bowiem, iż w okresie od dnia 3 września 2007 r. do dnia 30 listopada 2007 r. na konta strony skarżącej przekazane zostały środki finansowe w łącznej kwocie 341.629,86 zł (odpowiednio 234.221 zł i 107.408,86 zł ), z czego po sporządzeniu wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu na konto strony skarżącej wpłynęły środki pieniężne w kwocie 58.411 zł. Zatem strona skarżąca dysponując tak znacznymi środkami pieniężnymi i mając świadomość wymagalności kosztów sądowych winna uwzględnić konieczność ich zapłaty a następnie regulować zobowiązania cywilno prawne. Jednocześnie należy wskazać, iż przekazana informacja z dnia 28 grudnia 2005 r. odnośnie zabezpieczenia środków pieniężnych na poczet przyszłej egzekucji jak też przedłożone postanowienie o zwolnieniu zabezpieczenia ich części odnoszą się do środków w posiadaniu których strona skarżąca była przed przeszło dwoma laty, nie zaś otrzymanych przez nią w opisanym wyżej okresie, który ma znaczenie dla oceny zasadności złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Dotyczy to również protokołów z zajęcia ruchomości z 26 kwietnia 2005 r. W związku z powyższym, na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 w/w ustawy, orzeczono o odmowie przyznaniu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło