I SA/Op 29/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. K. na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 30 października 2025 r., nr 010070/680/9256845/2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie odmowy przyznania prawa do świadczenia wychowawczego postanawia odrzucić skargę. Przedmiotem skargi L. K. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu jest postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 30 października 2025 r., nr 010070/680/9256845/2024, w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie odmowy przyznania prawa do świadczenia wychowawczego. Zaskarżone postanowienie zostało doręczone L. K. (zwanej dalej skarżącą) za pośrednictwem systemu teleinformatycznego ZUS, to jest w formie elektronicznej (przez platformę elektroniczną PUE ZUS), w dniu 30 października 2025 r. Z akt sprawy wynika, że skarga została wniesiona do tut. Sądu (za pośrednictwem organu w ramach PUE ZUS) w dniu 4 listopada 2025 r. (por. akt administracyjnych). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, z uwagi na brak podstawy prawnej do wniesienia skargi za pośrednictwem platformy PUE ZUS. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143) - zwanej dalej: p.p.s.a. Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), niezachowanie terminu (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych (pkt 3), zawisłość sprawy (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5), brak interesu prawnego wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. (pkt 5a) oraz niedopuszczalność skargi z innych przyczyn (pkt 6). W świetle art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Skargę w formie dokumentu elektronicznego wnosi się do elektronicznej skrzynki podawczej tego organu. Przepis art. 49a stosuje się odpowiednio. Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 zd. 1 p.p.s.a.). Definicję elektronicznej skrzynki podawczej zawiera art. 3 pkt 17 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. z 2025 r. poz. 1703, z późn. zm.), dalej zwana u.i.d.p. Pod tym pojęciem ustawa o informatyzacji rozumie dostępny publicznie środek komunikacji elektronicznej służący do przekazywania dokumentu elektronicznego do podmiotu publicznego przy wykorzystaniu powszechnie dostępnego systemu teleinformatycznego. Ponadto, art. 3 pkt 13 u.i.d.p. stanowi, że elektroniczna platforma usług administracji publicznej (ePUAP) to system teleinformatyczny, w którym instytucje publiczne udostępniają usługi przez pojedynczy punkt dostępowy w sieci Internet. Podmiot publiczny udostępnia elektroniczną skrzynkę podawczą, która powinna spełniać standardy określone i opublikowane na ePUAP przez ministra właściwego do spraw informatyzacji, oraz zapewnia jej obsługę (art. 16 ust. 1a u.i.d.p.). W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że elektroniczna skrzynka podawcza spełniająca standardy określone i opublikowane na ePUAP przez ministra właściwego do spraw informatyzacji, nie jest tożsama z jakimkolwiek adresem elektronicznym (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 marca 2025 r., sygn. akt III SAB/Wr 17/24, dostępne na stronie internetowej pod adresem: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie skarga dotyczy uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie odmowy przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko. Regulacje dotyczące tejże materii zostały uregulowane w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2024 r. poz. 1576, z późn. zm.), a zgodnie z art. 13 a ust. 5 tejże ustawy - decyzje, postanowienia, zawiadomienia, wezwania, zaświadczenia, informacje i inne pisma w sprawie świadczenia wychowawczego Zakład Ubezpieczeń Społecznych doręcza osobie ubiegającej się o świadczenie wychowawcze lub osobie pobierającej świadczenie wychowawcze wyłącznie w postaci elektronicznej na jej profilu informacyjnym. Informacja o umieszczeniu na profilu informacyjnym decyzji, postanowienia, zawiadomienia, wezwania, zaświadczenia, informacji i innego pisma w sprawie świadczenia wychowawczego może zostać przesłana przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych osobie ubiegającej się o świadczenie wychowawcze lub osobie pobierającej świadczenie wychowawcze, na wskazany we wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego adres poczty elektronicznej lub numer telefonu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2024 r., sygn. akt I OZ 487/24, dostępne na stronie internetowej pod adresem: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżącej doręczono kwestionowane postanowienie w dniu 30 października 2025 r., w świetle wyżej wskazanego art. 13 a ust. 5 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, za pośrednictwem opisanej Platformy Usług Elektronicznych – PUE ZUS. Zgodnie z informacją umieszczoną na stronie https://www.zus.pl/baza-wiedzy/o-platformie-uslug-elektronicznych-pue-/o-platformie uslug-elektronicznych-pue-/informacje-dotyczace-pue PUE ZUS jest to narzędzie, które ułatwia dostęp do usług świadczonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Dzięki niemu osoba uprawniona może przejrzeć dane zgromadzone w ZUS, przekazać dokumenty ubezpieczeniowe, składać wnioski i otrzymywać na nie odpowiedzi, zadawać pytania i otrzymywać odpowiedzi z ZUS, umawiać się na wizyty w jednostce ZUS. PUE ZUS jest więc systemem teleinformatycznym funkcjonującym jedynie w ramach ZUS. Kwestionowane postanowienie zawierało pouczenie, że skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego należy wnieść za pośrednictwem ZUS, a skargę tę można złożyć na piśmie osobiście w najbliższej placówce ZUS albo wysłać pocztą na adres wskazany na pierwszej stronie postanowienia. Skarżąca złożyła skargę w ramach opisanej Platformy Usług Elektronicznych – PUE ZUS, w dniu 4 listopada 2025 r. Jednakże, jak słusznie podniósł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w postanowieniu z dnia 4 marca 2026 r., w orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że platforma PUE ZUS nie stanowi elektronicznej skrzynki podawczej, o której mowa w art. 54 § 1 a p.p.s.a. (por. postanowienie Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Kielcach z dnia 9 lipca 2025 r., sygn. akt II SA/Ke 334/25; w Białymstoku z dnia 23 czerwca 2025 r., sygn. akt II SA/Bk 841/25; dostępne na stronie internetowej pod adresem: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec powyższego, w świetle wymogów wynikających z art. 54 § 1a p.p.s.a. w związku z przywołanymi powyżej przepisami u.i.d.p., brak jest podstaw do uznania, że skarżąca skutecznie wniosła skargę do sądu administracyjnego, skoro jej wniesienie nastąpiło za pośrednictwem platformy PUE ZUS – nie zaś za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej organu udostępnionej na elektronicznej platformie usług administracji publicznej (ePUAP). Skoro bowiem skarżąca wybrała złożenie skargi w formie dokumentu elektronicznego, to - jak wynika z treści przytoczonych powyżej przepisów prawa i zawartego w postanowieniu pouczenia - mogła tego dokonać skutecznie tylko i wyłącznie wnosząc skargę do elektronicznej skrzynki podawczej organu na elektronicznej platformie usług administracji publicznej (ePUAP), za pośrednictwem którego składana jest skarga lub w wersji papierowej. Natomiast, niedokonanie złożenia skargi we właściwej formie skutkuje uznaniem, że skarżąca nie wniosła skutecznie skargi do sądu administracyjnego. Wobec tego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., Sąd odrzucił skargę jako niedopuszczalną z innych przyczyn, o czym orzekł jak w sentencji postanowienia.