I SA/Op 292/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, Wydział I w składzie: Przewodniczący: sędzia WSA Anna Wójcik po rozpoznaniu w dniu 26 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. H. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 15 kwietnia 2009r. Nr PO/41170-0002/09/2/BP w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej byłego członka zarządu spółki za zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych wskutek wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi postanawia: odmówić przywrócenia terminu. Skarżący Z. H. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 15 kwietnia 2009r. w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej byłego członka zarządu spółki za zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych. Zarządzeniem przewodniczącego wydziału został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500zł, w następstwie czego złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2009r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Wobec uprawomocnienia się tego postanowienia przewodniczący wydziału zarządzeniem z dnia 3 września 2009 r. ponownie wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi. Doręczenia przesyłki z tym wezwaniem dokonano w dniu 22 września 2009r. w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270, ze zm.) [dalej: p.p.s.a.], jednak do dnia upływu 7-dniowego terminu (29 września 2009 r.) wpis od skargi nie został uiszczony. W dniu 6 października 2009r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, dopełniając równocześnie uchybionej czynności poprzez uiszczenie wpisu w kwocie 500,00 zł. W uzasadnieniu podał, że w związku z trudną sytuacją materialną we wrześniu bieżącego roku wyjechał poza miejsce zamieszkania w poszukiwaniu pracy i przez trzy ostatnie tygodnie przebywał na Śląsku, gdzie udało mu się zgromadzić kwotę 2.000 zł niezbędną dla uiszczenia wpisów sądowych w sprawach z jego udziałem toczących się przed tut. Sądem pod sygn. akt I SA/Op 291-294/09. Podał, że gdy wrócił do domu w dniu 2 października 2009r. zastał zawiadomienie z poczty o przesyłce poleconej. Tego samego dnia w sekretariacie Sądu telefonicznie ustalił, że przesyłka dotyczyła wezwania do uiszczenia wpisu od skargi i wróciła nieodebrana. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – dalej jako: p.p.s.a.] jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek określonych w art. 86 i art. 87 p.p.s.a.: uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2 ), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2 ), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1 ) i dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4 ). W niniejszej sprawie jest bezsporne, że termin określony w art. 87 § 1 P.p.s.a. został zachowany, skoro skarżący o upływie terminu do uiszczenia opłaty (dnia 29 września 2009 r.) dowiedział się telefonicznie w sekretariacie Sądu w dniu powrotu do domu, czyli 2 października 2009 r. i dnia 06 października 2009 r. złożył wniosek o przywrócenie terminu, dopełniając równocześnie uchybionej czynności, czyli uiszczając należny wpis. Wymagany 7-dniowy termin do złożenia wniosku został więc zachowany. Spełniona została również przesłanka spowodowania ujemnych dla strony skutków procesowych wskutek uchybienia terminu (odrzucenie skargi). Rozważeniu podlega zatem ostatnia przesłanka, a mianowicie brak winy w uchybieniu terminu. Zgodnie z art. 87 § 2 p.p.s.a. w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W doktrynie przyjmuje się, że kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności takiego wniosku polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, rozumianej obiektywnie, to jest takiej, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. (por. J.P. Tarno - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz- Warszawa 2006, s. 226 i powołana tam literatura oraz orzecznictwo). Stanowisko to podzielane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych, w którym wskazuje się, że kryterium braku winy jako przesłanki przywrócenia terminu wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu tej czynności (por. np. postanowienie II FZ 368/09 z dnia 28.09.2009 r.) Wskazuje się również, że o braku winy można mówić wówczas, gdy dokonanie czynności w ogóle nie było możliwe (w sensie obiektywnym) lub zaistniały okoliczności, w których obiektywnie nie można było wymagać od strony zachowania terminu procesowego. Musi to zatem w każdym przypadku być okoliczność o charakterze wyjątkowym, nagłym . Z wyjaśnień skarżącego wynika, że w celu zgromadzenia środków niezbędnych na uiszczenie wpisów sądowych od każdej z wniesionych skarg (sprawy zarejestrowane w tut. Sądzie o sygnaturach akt : ISA/Op 291/09, 292/09. 293/09 i 294/09) – łącznie 2000 zł udał się na Śląsk w poszukiwaniu pracy, gdzie przebywał przez okres trzech tygodni. Po zgromadzeniu tej kwoty wrócił do domu, gdzie zastał zawiadomienia z poczty o przesyłkach poleconych, które okazały się być wezwaniami o uiszczenie wpisu. Zostały one doręczone w trybie art. 73 p.ps.a., co w sprawie nie budzi wątpliwości z uwagi na treść adnotacji doręczyciela na zwrotnym poświadczeniu odbioru wezwania Powyższe okoliczności wskazują, że przyczyną uchybienia terminu była nieobecność adresata w miejscu zamieszkania. W ocenie Sądu podana przez skarżącego przyczyna uchybienia terminu nie dowodzi braku jego winy w uchybieniu tego terminu. Pismo wzywające stronę o uiszczenie wpisu nie było pierwszym pismem Sądu skierowanym do niego w związku z wniesioną skargą. Skarżącemu znana była wysokość wpisu, jaki w związku ze skargą obowiązany był uiścić, gdyż wynikało to z pierwszego wezwania Sądu z dnia 18.06.2009 r., które zostało doręczone dorosłemu domownikowi adresata, na co skarżący zareagował wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. W podobny sposób doręczono odpis postanowienia referendarza tut. Sądu z dnia 13 sierpnia 2009 r. odmawiającego przyznania skarżącemu prawa pomocy. Kolejne wezwanie o uiszczenie wpisu, wystosowane po uprawomocnieniu się tego postanowienia, nie zostało odebrane przez stronę ani przez dorosłego domownika, lecz doręczono je w trybie art. 73 p.p.s.a. Jak z powyższego wynika, skarżący wiedział o toczącym się postępowaniu w sprawie przyznania mu prawa pomocy, zainicjowanym na jego wniosek. Jako strona należycie dbająca o swe interesy winien był upewnić się co do wyniku tego postępowania, jak również czuwać – osobiście lub przez ustanowienie pełnomocnika, którym w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym mógł także być członek jego rodziny wskazany w art. 35 p.p.s.a.- nad terminową realizacją obowiązków nakładanych przez Sąd. Czasowa nieobecność pod wskazanym Sądowi adresem zamieszkania nie może być okoliczność dowodzącą braku zawinienia choćby w postaci lekkiego niedbalstwa. Nawet lekki stopień winy jest bowiem okolicznością wykluczającą możliwość przyjęcia braku winy. Jeśli podawana przez niego przyczyna uchybienia terminu w postaci wyjazdu celem zgromadzenia środków pieniężnych na zapłatę wpisu nastąpiła w przewidywaniu konieczności poniesienia tego wydatku, to winien upewnić się co do o procedury obowiązującej w przypadku negatywnego załatwienia jego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Trzeba też dodatkowo wskazać, że już w pierwszym wezwaniu o uiszczenie wpisu skarżący był poinformowany o siedmiodniowym terminie na zapłatę wpisu. Przedstawione przez skarżącego przyczyny uchybienia terminu nie mogą zatem dowodzić braku jego winy w uchybieniu tej czynności procesowej. Uchybienie terminu nie było spowodowane niezależną od niego, nagłą przyczyną, a wręcz przeciwnie - wynikało z wyboru strony co do sposobu poszukiwania środków pieniężnych na zapłatę wpisu. Opuszczenie miejsca zamieszkania winno jednak skłonić stronę do podjęcia działań, które by chroniły jej procesowe interesy. Strona postępowania jest bowiem zobowiązana do zachowania należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw. Nie ulega natomiast wątpliwości, że niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw nie uzasadnia przywrócenia uchybionego terminu. Zatem w ocenie Sądu okoliczności przedstawione we wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego, nie stanowią podstawy do jego uwzględnienia z uwagi na brak winy skarżącego. Z uwagi na powyższe wniosek o przywrócenie terminu należało oddalić na podstawie art. 86 par. 1 p.p.s.a.