I SA/Op 297/09

PostanowienieWSA w Opolu2009-07-08

Skład orzekający: Krzysztof Błasiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której jedynym dochodem jest emerytura w kwocie 789 zł netto, ponosząca dodatkowo wydatki na leczenie, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego)?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, której jedynym dochodem jest emerytura w kwocie 789 zł netto i która ponosi wydatki na leczenie, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, udzielaną w sytuacjach, gdy zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe.
Stan faktyczny
Skarżąca E. S. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. Skarga dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu odmawiającej umorzenia zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym. Skarżąca podała, że jej jedynym dochodem jest emerytura w kwocie 789 zł netto, a poza kosztami bieżącego utrzymania ponosi wydatki na leczenie. Posiada lokal mieszkalny i działkę.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy poprzez zwolnienie skarżącej od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu: - Krzysztof Błasiak, po rozpoznaniu w dnu 8 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego bądź adwokata w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 20 kwietnia 2009 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych, p o s t a n a w i a: przyznać prawo pomocy poprzez zwolnienie skarżącej od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie radcy prawnego. Przedmiotem skargi E. S. jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 20 kwietnia 2009 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych, W związku z tym skarżąca na etapie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu zobowiązana jest - zgodnie z postanowieniami § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 221, 2193 ) – do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł. Na dalsze koszty jakie mogą zaistnieć w przedmiotowej sprawie składają się opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku – stosownie do zapisów § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych ( Dz. U. Nr 221, poz. 2192 ) - w kwocie 100 zł oraz wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 250 zł ( § 3 rozporządzenia w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ). Skarżąca na urzędowym formularzu, o którym mowa w art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ) – zwanej dalej ustawą, a sporządzonym 29 czerwca 2009 r., zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego bądź adwokata oraz zwolnienia od kosztów sądowych w całości. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, iż poza ponoszeniem kosztów bieżącego utrzymania ponosi również wydatki na leczenie. W części wniosku dotyczącej oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca wykazała, iż sama pozostaje w gospodarstwie domowym, posiada lokal mieszkalny o powierzchni 48,90 m² oraz działkę wraz z budynkiem gospodarczym, przekazaną synowi. Ponadto w tej części wniosku skarżąca oświadczyła, że jedynymi jej dochodami są dochody z tytułu emerytury w kwocie 789 zł ( netto ). Rozpatrując na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 ustawy wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył , co następuje: Stosownie bowiem do art. 245 ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a także w zakresie częściowym, obejmującym m.in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków. Koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków ( art. 211 ustawy ). Opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna ( art. 212 § 1 ustawy ). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1, pkt 1 ustawy, następuje gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1, pkt 2 ustawy, następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Treść powołanych wyżej przepisów art. 246 § 1 ustawy wskazuje bowiem, iż prawo pomocy zarówno w pełnym w zakresie jak i w częściowym stanowi instytucję wyjątkową i dlatego udzielenie tego prawa może nastąpić jedynie w sytuacjach szczególnych. Jak bowiem zostało stwierdzone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r. ( GZ 71/04, ONSA i WSA 2005, nr 1, poz. 8 ) "udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe". Biorąc pod uwagę informację podane we wniosku o przyznanie prawa pomocy należało stwierdzić, iż w sytuacji skarżącej zachodzi ustawowa przesłanka uzasadniająca przyznanie wnioskowanego prawa pomocy w zakresie z zwolnienia z kosztów sądowych oraz ustanowienia zawodowego pełnomocnika. Uwzględniając koszty koniecznego utrzymania oraz wydatki związane dokonaniem zakupu lekarstw niezbędnych do podtrzymania funkcji życiowych uznano bowiem, iż skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego przy dochodach z tytułu emerytury rzędu 789 zł. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 w/w ustawy, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło