I SA/Op 301/19
WyrokWSA w Opolu2019-11-27
Skład orzekający: Aleksandra Sędkowska, Grzegorz Gocki, Marta Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, dotyczące wykonania obowiązku, zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, niespełnienia wymogów tytułu wykonawczego oraz braku doręczenia upomnienia, zostały prawidłowo rozpatrzone przez organy egzekucyjne?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzuty strony skarżącej dotyczące wykonania obowiązku, zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego oraz niespełnienia wymogów tytułu wykonawczego są bezzasadne. Stwierdzono, że obowiązek usunięcia odpadów nie został wykonany, a wniosek rekultywacyjny nie stanowił jego wykonania. Grzywna w celu przymuszenia nie została uznana za środek zbyt uciążliwy, a wady tytułu wykonawczego nie miały wpływu na wynik sprawy. Zarzut braku doręczenia upomnienia również uznano za niezasadny z uwagi na skuteczne doręczenie w trybie art. 44 KPA.Stan faktyczny
Spółka A Sp. z o.o. została decyzją Burmistrza Głuchołaz z dnia 14 czerwca 2017 r. zobowiązana do usunięcia odpadów z nieruchomości w terminie do 30 sierpnia 2017 r. Po bezskutecznym upływie terminu wszczęto postępowanie egzekucyjne. Spółka wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji, które zostały oddalone przez Burmistrza, a następnie utrzymane w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu. Spółka zaskarżyła postanowienie SKO do WSA, zarzucając m.in. naruszenie przepisów o doręczeniu upomnienia, wykonaniu obowiązku, zastosowaniu zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego oraz wadliwości tytułu wykonawczego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Gocki Sędzia WSA Marta Wojciechowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 listopada 2019 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 19 kwietnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne oddala skargę.
Przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 19 kwietnia 2019 r. w sprawie o sygn. akt [...], którym utrzymano w mocy postanowienie Burmistrza Głuchołaz z dnia 20 września 2018 r. znak: [...], oddalające zarzuty w przedmiocie postępowania egzekucyjnego.
Z akt sprawy wynika, iż decyzją z dnia 14 czerwca 2017 r., nr [...] Burmistrz Głuchołaz nakazał A Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej też: strona, Spółka, skarżąca), użytkownikowi wieczystemu nieruchomości położonej w [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka a usunięcie zgromadzonych odpadów w terminie do dnia 30 sierpnia 2017 r., nadając jednocześnie decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
Upomnieniem z dnia 23 lipca 2017 r. organ ten wezwał stronę do wykonania obowiązku nałożonego na stronę decyzją z dnia 14 czerwca 2017 r.
Następnie Burmistrz Głuchołaz, działając jak organ egzekucyjny, na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 16 sierpnia 2018 r. wszczął postępowanie egzekucyjne w administracji dotyczące wykonania obowiązku usunięcia odpadów nałożonego decyzją Burmistrza Głuchołaz z dnia 14 czerwca 2017 r., nr [...].
Tytuł wykonawczy został doręczony stronie 23 sierpnia 2018 r.
Pismem z dnia 30 sierpnia 2018 r. A Sp. z o.o., reprezentowana przez pełnomocnika radcę prawnego S. D. wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Za podstawę zgłoszonych zarzutów wskazano art. 33 § 1 pkt 1, 7, 8 i 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm.- dalej w skrócie: upea), tj. wykonanie w całości lub w części obowiązku objętego pierwotną decyzją administracyjną z dnia 14 czerwca 2017 r., zastosowanie zbyt dolegliwego środka egzekucji administracyjnej, a nadto niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 6 i 12 upea.
Uzasadniając zarzuty pełnomocnik strony podniósł, że w sprawie doszło do co najmniej częściowego wykonania obowiązku nałożonego decyzją z dnia 14 czerwca 2017 r., a to wobec wystąpienia przez Spółkę z wnioskiem rekultywacyjnym, tj. wnioskiem do Marszałka Województwa Opolskiego o wydanie zezwolenia na odzysk odpadów polegający na wypełnieniu terenów niekorzystnie przekształconych. Postępowanie posiada obecnie status zawisłości przez Marszałkiem Województwa Opolskiego. W dalszej części pełnomocnik wskazał, że nałożona na Spółkę grzywna w celu przymuszenia jest środkiem zbyt uciążliwym, w szczególności w sytuacji podjęcia przez zobowiązaną czynności zmierzających do wykonania nałożonego na nią obowiązku. Zastosowany środek egzekucyjny stanowi nadmierny środek egzekucyjny dla zobowiązanej borykającej się z trudnościami finansowymi. Końcowo wskazał, że tytuł wykonawczy nr [...] nie spełnia wymogów wskazanych w art. 27 § 1 pkt 6 i 12 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tj. nie wskazuje podstawy prawnej oraz daty doręczenia upomnienia.
Postanowieniem z dnia 20 września 2018 r., nr [...], Burmistrz Głuchołaz, działając na podstawie art. 34 § 4 upea oddalił zarzuty w przedmiocie postępowania egzekucyjnego.
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że wniosek, na który powołuje się Spółka został pozostawiony bez rozpatrzenia przez Marszałka Wojewódzka Opolskiego z powodu nie uzupełnienia przez stronę braków formalnych wniosku, co wynika z akt sprawy. Wobec powyższego działania Spółki nie można uznać za wykonanie w całości lub w części obowiązku nałożonego decyzją z dnia 14 czerwca 2017 r. Odnosząc się do kwestii nałożonej grzywny Burmistrz Głuchołaz wskazał, że jej wysokość została ustalona tak, by zmotywować podmiot zobowiązany do usunięcia odpadów. Nadto wskazał, że w tytule wykonawczym została wskazana zarówno podstawa prawna, jak i data doręczenia upomnienia.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, zażalenie na postanowienie Burmistrza Głuchołaz z dnia 20 września 2018 r, wniósł pełnomocnik Spółki.
W zażaleniu pełnomocnik podniósł zarzuty tożsame z zarzutami wskazanymi w piśmie z dnia 30 sierpnia 2018 r.
Burmistrz Głuchołaz przekazał zażalenie wraz z aktami sprawy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu wnosząc o utrzymanie zaskarżonego postanowienia w mocy.
Pismem z dnia 28 lutego 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu zwróciło się do pełnomocnika strony o przedłożenie dowodów wskazujących, iż obowiązek wynikający z decyzji z dnia 14 czerwca 2017 r. został wykonany.
Mimo wezwania strona nie przedłożyła w sprawie żadnych dokumentów, potwierdzających wykonanie egzekwowanego obowiązku.
Jednocześnie pismem z dnia 28 lutego 2019 . Kolegium zleciło Burmistrzowi Głuchołaz przeprowadzanie oględzin nieruchomości nr a, objętej decyzją z dnia 14 czerwca 2017 r. w celu ustalenia, czy na przedmiotowej nieruchomości zaistniały jakiekolwiek zmiany stanu faktycznego mogące mieć wpływ na ocenę wniesionych zarzutów, w tym o ustalenie czy odpady składowana na ww. nieruchomości zostały usunięte w całości lub w części.
Burmistrz Głuchołaz przy piśmie z dnia 18 marca 2019 r. przedłożył protokół z oględzin nieruchomości, z którego wynika, że na nieruchomości nadal składowane są odpady, a obowiązek nałożony decyzją z dnia 14 czerwca 2017 r. nie został wykonany.
Postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Głuchołaz.
W skardze na powyższe postanowienie zarzucono mu:
1. naruszenie art. 15 § 1 upea poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Burmistrza Głuchołaz z dnia 20 września 2018 r., mimo iż w niniejszej sprawie wierzyciel nie zrealizował obowiązku, o którym mowa w powołanym przepisie, tj. nie skierowano do zobowiązanego pisemnego upomnienia, co stanowi podstawę do uchylenia postanowienia w całości w oparciu o art. 145 §1 pkt 1) lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: p.p.s.a.);
2. naruszenie art. 33 § 1 pkt 1 upea poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że wszczęcie i prowadzenie procedury zmierzającej do uzyskania decyzji rekultywacyjnej nie stanowi wykonania w całości lub części obowiązku objętego tytułem wykonawczym, a nadto niedostrzeżenie, iż Skarżąca jest także stroną postępowania administracyjnego, toczącego się przed Starostą [...], które jest ukierunkowane na uzyskanie decyzji o ustaleniu kierunku rekultywacji gruntów objętych działkami, stanowiącymi przedmiot tytułu wykonawczego, którego dotyczy niniejsze postępowanie, co stanowi podstawę do uchylenia postanowienia w całości w oparciu o art. 145 §1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a.;
3. naruszenie art. 33 § 1 pkt 8 upea poprzez błędną wykładnię tego przepisu, polegającą na przyjęciu, iż grzywna nałożona w celu przymuszenia może stanowić odrębną karę o charakterze administracyjnym, a jednocześnie w takiej sytuacji nie stanowi ona zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego w rozumieniu powołanego przepisu, co stanowi podstawę do uchylenia postanowienia w całości w oparciu o art. 145 §1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a.;
4. art. 27 §1 pkt 12 upea poprzez błędne wskazanie w tytule wykonawczym daty upomnienia, co stanowi podstawę do uchylenia postanowienia w całości w oparciu o art. 145 §1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a.
Ustosunkowując się do zarzutów skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, iż podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone w postanowieniu nr [...] z 19 kwietnia 2019 r. W odniesieniu zaś do zawartego w skardze zarzutu niedoręczenie upomnienia Kolegium wyjaśniło, iż upomnienie zostało skierowane na adres zobowiązanego ujawniony w Krajowym Rejestrze Sądowym, jako adres siedziby Spółki (adres ten zostały także wskazany przez pełnomocnika w treści skargi- przy oznaczeniu strony skarżącej). Przesyłka ta została następnie zwrócona przez operatora pocztowego z adnotacją - nie podjęto w terminie (k. 148 akt administracyjnych). Wskutek powyższego należało przyjąć, iż doszło do skutecznego doręczenia upomnienia zobowiązanej. Dodatkowo upomnienie zostało doręczone pełnomocnikowi strony. Jednocześnie Kolegium wskazało, że w treści pisma z dnia 4 października 2018 r. (zażalenie na postanowienie Burmistrza Głuchołaz z dnia 20 września 2018 r.) oraz w piśmie z dnia 30 sierpnia 2018 r. (zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji), pełnomocnik strony jako podstawę zgłoszonego środka zaskarżenia wskazał: wykonanie w całości lub w części obowiązku objętego decyzją pierwotną z dnia 23 maja 2017 r. ([...]); zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucji administracyjnej; niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 6 i 12 ustawy, a następnie uzasadnił ww. zarzutu w uzasadnieniu wniesionego pisma. W ocenie Kolegium okoliczności podniesione przez pełnomocnika zobowiązanego w zarzutach zgłoszonych w siedmiodniowym terminie przewidzianym do wniesienia zarzutów wyznaczają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny właściwy do rozpatrzenia tego środka prawnego. Wyznaczenie granic niniejszej sprawy nastąpiło zatem przez podstawy i okoliczności podniesione przez stronę skarżącą w zarzutach zgłoszonych w piśmie z 30 sierpnia 2018 r. W pismach tych pełnomocnik strony nie podniósł okoliczności związanych z doręczeniem upomnienia na adres Spółki ujawniony w KRS, czy też niewłaściwym doręczeniem upomnienia pełnomocnikowi. Zdaniem Kolegium uzupełnianie zarzutów poprzez wskazywanie nowych podstaw, czy okoliczności, po terminie wyznaczonym do wniesienia zarzutów uznać należy z niedopuszczalne, w szczególności gdy dotyczy to wskazywania nowych okoliczności na etapie postępowania sądowoadministracyjnego.
Odnosząc się do zarzutu niewskazania daty upomnienia, Kolegium wskazało, iż zarzut pełnomocnika sprowadzał się do niewskazania daty upomnienia w tytule wykonawczym, nie zaś do wskazania błędnej daty doręczenia upomnienia w postaci daty doręczenia upomnienia pełnomocnikowi Spółki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż przedmiotem niniejszego postępowania jest wyłącznie rozpatrzenie sprawy w granicach, zakreślonych art. 33 upea. Zgodnie z art. 33 upea zobowiązanemu służy prawo wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej opartych o okoliczności enumeratywnie wymienione w tym przepisie. Zgodnie z tym przepisem podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:
1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;
3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;
4) błąd co do osoby zobowiązanego;
5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;
7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;
8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;
9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;
10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.
Zgodnie z art. 34 § 4 upea organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Podkreślić również należy, iż w sytuacji gdy organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem wydaje on jedno postanowienie, o którym mowa w art. 34 § 4 ustawy, z pominięciem uzyskania stanowiska wierzyciela (uchwała NSA z 25 czerwca 2007 r., sygn. akt I FPS 4/06). Przypomnieć również należy, iż postępowanie w trybie art. 34 ustawy przede wszystkim ogranicza się do rozpatrzenia samego zarzutu ("w zakresie zgłoszonych zarzutów’) i nie obejmuje rozpoznania - tak jak w odwołaniach - całej sprawy. Ewentualne wyjście poza granice zgłoszonych zarzutów jest niedopuszczalne i czyniąc to, i wierzyciel, i organ egzekucyjny oraz ich organy wyższego stopnia działaliby bez podstawy prawnej - czyli postanowienia ich kwalifikowałyby się do uznania za nieważne - oczywiście w odpowiednich częściach - (Kijowski Dariusz Ryszard (red.), Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, wyd. II).
Mając na uwadze powyższe regulacje i oceniając prawidłowość wydanych w sprawie rozstrzygnięć organów egzekucyjnych, w pierwszej kolejności - z uwagi na skutki prawne z tym związane, determinujące możliwość wszczęcia egzekucji - odnieść się należy do zasadności zgłoszonego przez skarżącą w skardze zarzutu braku doręczenia jej upomnienia przedegzekucyjnego.
Zgodnie z art. 15 § 1 upea egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia.
W ocenie Sądu, zebrany materiał dowodowy bezsprzecznie potwierdza, że wierzyciel zrealizował obowiązek wynikający z powyższego przepisu, co oznacza, że podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 7 upea jest bezzasadny. W tym zakresie słusznie Kolegium wskazało, iż upomnienie zostało skierowane na adres zobowiązanego ujawniony w Krajowym Rejestrze Sądowym, jako adres siedziby Spółki (adres ten zostały także wskazany przez pełnomocnika w treści skargi- przy oznaczeniu strony skarżącej). Przesyłka ta została następnie zwrócona przez operatora pocztowego z adnotacją - nie podjęto w terminie (k. 148 akt administracyjnych). Wskutek powyższego należało przyjąć, iż doszło do skutecznego doręczenia upomnienia zobowiązanej. Dodatkowo upomnienie zostało doręczone pełnomocnikowi strony.
Jak zatem wynika z przekazanych Sądowi akt administracyjnych, organ egzekucyjny nie zaniechał przesłania pisemnego upomnienia samej stronie, przy czym - wobec braku podjęcia korespondencji z upomnieniem przez adresata - doręczenie jej nastąpiło w trybie art. 44 kpa. Zgodnie z tym przepisem, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43:
1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;
2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.
Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3). Zgodnie natomiast z § 4 tego przepisu, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.
Nie budzi wątpliwości Sądu, że warunki przyjęcia przewidzianej w w/w przepisie fikcji doręczenia zostały w pełni spełnione, co potwierdza zawarta w aktach administracyjnych przesyłka listowa (k-148). Wynika z niej, że pismo zostało skierowane na ujawniony w KRS adres siedziby Spółki (ul. [...], [...]-[...] [...]) i było dwukrotnie awizowane (w dniach: 30 lipca 2018 r. i 7 sierpnia 2018 r.), a informacje o możliwości odbioru pisma w urzędzie pocztowym umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Po bezskutecznym upływie 14 – dniowego terminu, o którym mowa we art. 44 § 1, korespondencja została zwrócona organowi egzekucyjnemu i pozostawiona w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia.
Uznając zatem, że brak jest podstaw, by kwestionować skuteczność doręczenia przesyłki w trybie art. 44 § 4 kpa, Sąd jednocześnie zauważa, że w treści pisma z dnia 4 października 2018 r. (zażalenie na postanowienie Burmistrza Głuchołaz z dnia 20 września 2018 r.) oraz w piśmie z dnia 30 sierpnia 2018 r. (zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji), pełnomocnik strony jako podstawę zgłoszonego środka zaskarżenia wskazał: wykonanie w całości lub w części obowiązku objętego decyzją pierwotną z dnia 23 maja 2017 r. ([...]); zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucji administracyjnej; niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 6 i 12 ustawy, a następnie uzasadnił ww. zarzuty w uzasadnieniu wniesionego pisma. W ocenie Sądu okoliczności podniesione przez pełnomocnika zobowiązanego w zarzutach zgłoszonych w siedmiodniowym terminie przewidzianym do wniesienia zarzutów wyznaczają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny właściwy do rozpatrzenia tego środka prawnego. Wyznaczenie granic niniejszej sprawy nastąpiło zatem przez podstawy i okoliczności podniesione przez stronę skarżącą w zarzutach zgłoszonych w piśmie z 30 sierpnia 2018 r. W pismach tych pełnomocnik strony nie podniósł okoliczności związanych z doręczeniem upomnienia na adres Spółki ujawniony w KRS, czy też niewłaściwym doręczeniem upomnienia pełnomocnikowi. Zdaniem Sądu uzupełnianie zarzutów poprzez wskazywanie nowych podstaw, czy okoliczności, po terminie wyznaczonym do wniesienia zarzutów uznać należy z niedopuszczalne, w szczególności gdy dotyczy to wskazywania nowych okoliczności na etapie postępowania sądowoadministracyjnego.
Przechodząc do merytorycznej analizy podniesionych zarzutów w pierwszej kolejności należało odnieść do wykonania obowiązku nałożonego decyzją Burmistrza Głuchołaz z dnia 14 czerwca 2017 r. Zatem przypomnieć należy, iż ww. decyzją Burmistrz Głuchołaz nałożył na Spółkę obowiązek usunięcia odpadów z działki nr a w terminie do dnia 30 sierpnia 2017 r. poprzez zawarcie umowy na usunięcie odpadów i ich transport do miejsca składowania lub odzysku z przedsiębiorcą, posiadającym wymagane prawem zezwolenie w zakresie odzysku lub unieszkodliwiania odpadów. Jak wynika z akt sprawy, decyzja ta stała się decyzją ostateczną i nie została uchylona bądź zmieniona, zatem pozostaje w obrocie prawnym. Natomiast strona podnosząc zarzut wykonania obowiązku wynikającego z decyzji w całości lub w części, nie wykazała w żaden sposób, że obowiązek ten został wykonany. Co więcej oględziny przeprowadzone przez Burmistrza Głuchołaz w toku postępowania zażaleniowego wykazały, że na nieruchomości nr a nadal składowane są odpady. Zobowiązana powołała się jedynie na złożenie wniosku rekultywacyjnego do Marszałka Województwa Opolskiego, który pozostał jednak bez rozpatrzenia z uwagi na nieuzupełnienie jego braków formalnych.
Sąd nie neguje, że wykonanie obowiązku usunięcia odpadów przez Spółkę mogło nastąpić również w inny, prawnie dopuszczalny sposób, w tym także poprzez przetworzenie tych odpadów, polegające na wypełnieniu nimi wyrobiska w [...]. Niemniej jednak stopień zaawansowania działań skarżącej w realizacji przedsięwzięcia przetwarzania odpadów w żadnej mierze nie pozwalał na ich uznanie za równoważne w skutkach z przesłanką z art. 33 § 1 pkt 1 upea. W rozpatrywanej sprawie nie tylko brak jest jakichkolwiek faktycznych działań Spółki, polegających na przetworzeniu odpadów lecz również niepewny pozostaje także rezultat jej starań o uzyskanie pozwolenia na przetwarzanie odpadów (okoliczność, że skarżąca - jak podaje w skardze - wystąpiła z ponownym wnioskiem rekultywacyjnym do Marszałka Województwa Opolskiego nie oznacza jeszcze, że takie pozwolenie zostanie jej udzielone). Na marginesie jedynie Sąd zauważa, że udzielenie zezwolenia na przetwarzanie odpadów polegającym na wypełnieniu terenów niekorzystnie przekształconych uwarunkowane jest spełnieniem licznych kryteriów, dotyczących m.in. rodzaju odpadów, rozmiaru i ukształtowania powierzchni terenu, ponadto konieczne jest spełnienie warunku, że wypełnianie terenów niekorzystnie przekształconych z wykorzystaniem odpadów jest określone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Wbrew więc zarzutom skargi, zasadnie Kolegium w zaskarżonym postanowieniu przyjęło, że samo wystąpienie przez Spółkę z wnioskiem rekultywacyjnym należy traktować jedynie jako "starania", które nie dają jeszcze żadnych gwarancji wykonania egzekwowanego obowiązku. Nadto, zaznaczyć należy, że postępowanie egzekucyjne i tryb uregulowany w art. 33 upea nie może służyć zwalczaniu okoliczności przyjętych w decyzji ostatecznej nakładającej egzekwowane obowiązki. Decyzja nakazująca wykonanie określonych czynności jest ostateczna, a jako taka podlega wykonaniu; co więcej w postępowaniu egzekucyjnym nie może być weryfikowana. Owszem, wykonanie nałożonego na skarżącą obowiązku mogło nastąpić w inny prawnie dopuszczalny sposób, niemniej jednak działania takie powinny mieć realny charakter i w żadnym wypadku nie mogą opierać się na samych zamierzeniach Spółki, zwłaszcza że ich wynik pozostaje niepewny. Przypomnieć przy tym trzeba, że obowiązek usunięcia odpadów (wynikający z ostatecznej decyzji) skarżąca obowiązana była wykonać do 30 sierpnia 2017 r. Oznacza to, że abstrahując już od samej skuteczności złożonego przez Spółkę 27 grudnia 2017 r. wniosku rekultywacyjnego, jego złożenie nastąpiło już po zakreślonym Spółce terminie wykonania obowiązku. Tym samym, ponieważ zarówno w dacie wymagalności nałożonego obowiązku, jak też w terminie późniejszym (co wykazały oględziny przeprowadzone po upływie prawie 2 lat od terminu wyznaczonego na ich wykonanie) nie został on wykonany - uruchomienie i kontynuowanie postępowania egzekucyjnego w takich okolicznościach należało uznać za prawidłowe. Podkreślenia wymaga, że celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego jego obowiązków. Stąd, organy egzekucyjne były zobligowane do podjęcia przewidzianych w ustawie środków w celu doprowadzenia do wykonania przez Spółkę nałożonego decyzją ostateczną obowiązku i nie mogły bezczynnie czekać na uzyskanie przez nią stosownych aktów administracyjnych, na podstawie których możliwe stanie się zastępcze wykonanie tego obowiązku. Chcąc bowiem zrealizować obowiązek usunięcia odpadów w inny sposób, skarżąca powinna podjąć stosowne działania na tyle wcześnie, by móc wykonać ten obowiązek jeszcze w terminie zakreślonym w ostatecznej decyzji Burmistrza Głuchołaz. Bez wpływu na wynik sprawy pozostaje więc argumentacja skargi, że Spółka ponowiła wniosek rekultywacyjny i postępowanie posiada obecnie status zawisłości przez Marszałkiem Województwa Opolskiego.
Wobec powyższego, nie sposób przyjąć, że zobowiązanie wynikające z decyzji z dnia 14 czerwca 2017 r. zostało w jakimkolwiek stopniu wykonane. Podkreślić przy tym należy, iż o wykonaniu obowiązków o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1 uptu, nie mogą świadczyć "starania" podjęte przez zobowiązaną. Same "starania", nie oznaczają bowiem wykonania, a jedynie podjęcie działań w celu ich wykonania (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 grudnia 2018 r, sygn. akt VII SA/Wa 777/18).
Odnosząc się do kwestii zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego i nałożenia zbyt wygórowanej grzywny, wskazać należy, że kwestia wygórowanej grzywny nie może stanowić opartego na art. 33 pkt 8 uptu zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (por. wyrok WSA w Warszawie z 11 maja 2004 r., IV SA 4122/02; wyrok WSA w Gliwicach z 23 lutego 2006 r., II SA/G1 155/05, C. Kulesza w: Komentarz do art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, praca zbiorowa pod red. D.R. Kijowskiego, teza 3.8.1., Lex 2010). Wskazane przez pełnomocnika okoliczności dotyczące kondycji finansowej Spółki mogły mieć istotne znaczenie, lecz w ramach innego postępowania, to jest postępowania zainicjowanego zażaleniem na postanowienie o nałożeniu grzywny (art. 122 § 3 uptu), nie mogą być natomiast badane w toku niniejszego postępowania. W ramach opartego na art. 33 pkt 8 uptu zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego można rozważać tylko ocenę możliwości zastosowania innego środka egzekucyjnego z ogółu środków egzekucyjnych. Podkreślić również należy, iż w ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że zobowiązana Spółka, do dnia wydania zaskarżonego postanowienia nie zrealizowała ciążącego na niej obowiązku. Wśród katalogu potencjalnych środków egzekucyjnych dotyczących wykonania obowiązków o charakterze niepieniężnym (tu: usunięcie odpadów), które mogłyby w tej sprawie mieć zastosowanie, grzywna w celu przymuszenia, nie może być uznana za środek zbyt uciążliwy w rozumieniu art. 7 § 2 ustawy. Alternatywę stanowi bowiem środek egzekucyjny w postaci wykonania zastępczego (art. 1a pkt 12 lit. b ustawy), co w świetle regulacji art. 119-126 ustawy oraz art. 127-135 ustawy uzasadnia tezę, że zastosowanie wpierw grzywny w celu przymuszenia odpowiada zasadzie wyboru najłagodniejszego środka egzekucyjnego (por. Z. Leoński, W. Sawczyn w: Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, red. R. Hauser, A, Skoczylas, Warszawa 2011, s. 572, uzasadnienie wyroku WSA w Lublinie z 3 grudnia 2009 r., II SA/Lu 389/09).
Nadto, w ocenie Sądu, przedmiotowy tytuł wykonawczy, wbrew zarzutom, spełnia wymagania określone w art. 27 § 1 pkt 6 i 12 uptu. W rubryce B - dane dotyczące obowiązku o charakterze niepieniężnym wypełniono bowiem pole oznaczone nr 2- podstawa prawna obowiązku, zaś w części C oznaczenie i wniosek wierzyciela w polu nr 6 wskazano datę doręczenia upomnienia. Przepis art. 27 § 1 pkt 12 upea, wskazuje, że tytuł wykonawczy zawiera: datę doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podstawę prawną braku tego obowiązku. Analiza załączonego do akt sprawy tytułu wykonawczego potwierdza, że istotnie organ wskazał w wystawionym skarżącej tytule wykonawczym nr [...] błędną datę doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 upea, niemniej jednak, zdaniem Sądu, nie jest to tego rodzaju wadliwość która miałaby wpływ na wynik sprawy. Umieszczenie bowiem w tytule wykonawczym wadliwej daty nie może być traktowane na równi z brakiem umieszczenia takiej daty w ogóle. W rozpatrywanej sprawie, jak już wyżej przesądzono, organ egzekucyjny skutecznie doręczył Spółce upomnienie przedegzekucyjne w trybie art. 44 § 1 kpa. Przy czym okoliczność, że w tytule wykonawczym nr [...] wskazano jako datę doręczenia dzień 30 lipca 2018 r. (data doręczenia upomnienia pełnomocnikowi Spółki) zamiast prawidłowej daty doręczenia pisma samej Spółce (w trybie art. 44 § 4 kpa, co miało miejsce 13 sierpnia 2018 r.) w niczym nie podważa tego, że organ egzekucyjny zrealizował obowiązek wynikający z art. 15 § 1 upea, doręczając upomnienie, w którym poinformował Spółkę o możliwości dobrowolnego wykonania obowiązku i pouczył, że w razie braku jego wykonania zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne. W ocenie Sądu, art. 27 upea. wymienia wymogi formalne tytułu wykonawczego, które - co oczywiste - nie są przewidziane same dla siebie, ale w określonym celu. W przypadku określonym w art. 27 pkt 12 tym celem jest zagwarantowanie zobowiązanemu, że wierzyciel zastosował się do ogólnej zasady nakłaniania zobowiązanego do dobrowolnego wykonania obowiązku. Dlatego, zdaniem Sądu, naruszenie wymogów formalnych tytułu wykonawczego musi przełożyć się na brak spełnienia przez wierzyciela obowiązku wynikającego z art. 15 ust. 1 upea, co w tej sprawie nie miało miejsca. Tym samym słusznie organy egzekucyjne uznały bezzasadność zgłoszonego w tym zakresie zarzutu, opartego na art. 33 § 1 pkt 10 upea.
Ponieważ Sąd nie stwierdził ani naruszenia prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, ani naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
W konsekwencji, wobec nieuwzględnienia skargi, Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło