I SA/Op 303/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Łozowska Sędziowie Sędzia WSA Anna Wójcik Sędzia WSA Marta Wojciecowska po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. Ś. o dokonanie wykładni postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 22 kwietnia 2009 roku, sygn. akt: I SA/Op 303/08 o umorzeniu postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 3 lipca 2008 roku. nr [...] w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na 2006 r. postanawia: odmówić wykładni wskazanego postanowienia. Postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu umorzył postępowanie w sprawie skargi A. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 3 lipca 2008 r. nr [...]. Przesłanką umorzenia postępowania sądowego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym była bezprzedmiotowość postępowania, stosownie do treści art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej: p.p.s.a. Wskazana bezprzedmiotowość postępowania zaistniała w wyniku wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzji z dnia 10 lutego 2009 r. nr [...] stwierdzającej nieważność zaskarżonej przez A. Ś. do WSA decyzji z dnia 3 lipca 2008 r. Przedmiotowe postanowienie wraz z uzasadnieniem zostało doręczone skarżącemu 5 maja 2009 r. wraz z pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia skargi kasacyjnej. Postanowienie to uprawomocniło się 9 czerwca 2009 r. Wnioskiem zawartym w piśmie z dnia 11 lutego 2011 r. oraz w piśmie z dnia 29 marca 2011 r. A. Ś. wniósł o dokonanie wykładni postanowienia z dnia 22 kwietnia 2009 r. wydanego w niniejszej sprawie. W treści pism z dnia 11 lutego 2011 r. wskazał, iż domaga się wykładni prawnej, w jakim celu zostało wydane postanowienie umarzające postępowanie i kto ma przestrzegać postanowienia. Skarżący poniósł, iż organy podatkowe dalej prowadzą postępowanie podatkowe w sprawie jego należności podatkowych za 2006 rok. Oznacza to, w ocenie A. Ś. iż organy nie zrozumiały postanowienia z dnia 22 kwietnia 2009r. wydanego przez WSA w Opolu Nadto wnosił o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności wyrokowi wydanemu w dniu 24 kwietnia 2009 r. Natomiast w piśmie wniesionym w dniu 29 marca 2011 r. domagał się stwierdzenia naruszenia przez SKO w Opolu obowiązującego prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 158 p.p.s.a., sąd, który wydał wyrok rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. Stosownie zaś do art. 166 p.p.s.a. do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy o wyrokach, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, że w trybie wykładni nie rozstrzyga się o wszystkich wątpliwościach, jakie strona powzięła wobec treści orzeczenia, lecz muszą to być wątpliwości związane z niejasnym rozstrzygnięciem, zakresem powagi rzeczy osądzonej lub wykonalnością orzeczenia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2001 r., II SAB 57/98, LEX nr 75553). Przedmiotem wykładni może być zarówno sentencja orzeczenia jak i jego uzasadnienie, zaś potrzeba jej dokonania zachodzi w sytuacji, gdy treść orzeczenia jest sformułowana w sposób niejasny, a wykładnia ma na celu wyjaśnienie wątpliwości, jakie mogą powstać przy wykonywaniu orzeczenia, bądź też co do innych jego skutków, np. zakresu powagi rzeczy osądzonej (por. postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2001 r. sygn. akt II SAB 57/98, z dnia 29 czerwca 2007 r. sygn. akt II FZ 294/07). W doktrynie podkreśla się także, iż wykładni uzasadnienia orzeczenia dokonuje się jedynie wyjątkowo (por. Tadeusz Woś, Hanna Knysiak - Molczyk, Marta Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz., wydawnictwo Lexis Nexis, Warszawa 2008, s. 575). Uzasadnienie podlegać może wykładni w sytuacji, gdy w wyniku jego wadliwości lub nieprecyzyjnego sformułowania jego treść budzi wątpliwości co do samego rozstrzygnięcia, a także sposobu wykonania orzeczenia. Istotne jest, że przy użyciu tej instytucji niedopuszczalne jest żądanie usunięcia merytorycznych błędów orzeczenia. Wykładnia bowiem nie może prowadzić do nowego rozstrzygnięcia lub uzupełnienia poprzedniego rozstrzygnięcia w zakresie argumentacji faktycznej lub prawnej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2009 r. sygn. akt l OSK 23/08). W przedmiotowej sprawie postanowienie Sądu w przedmiocie umorzenia postępowania jest jasne zarówno w zakresie sentencji, jaki i jego uzasadnienia i zgodnie z dokonanymi wyżej rozważaniami nie wymaga wykładni. Sąd precyzyjnie i jasno wskazał jakie postępowanie umorzył i jakie były tego podstawy. W tym miejscu wskazać należy, iż rozstrzygnięcie to zostało uwzględnione przez strony postępowania, ponieważ żadna ze stron nie wniosła o poddanie go kontroli w trybie skargi kasacyjnej. Na marginesie można nadmienić, że wydając postanowienie o umorzeniu postępowania w sprawie, sąd uwzględnia okoliczności, które stanowią przeszkodę merytorycznego rozpoznania sprawy (w niniejszej sprawie była nią decyzja SKO stwierdzająca nieważność zaskarżonej przez stronę decyzji). Postanowienie takie, mające z natury charakter deklaratoryjny, nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej, a co za tym idzie, nie jest przeszkodą ponownego rozpoznania sprawy. Z treści złożonych pism wynika natomiast, iż strona domaga się wyjaśnień, a nawet konkretnych czynności co do dalszego prowadzenia postępowania podatkowego. Wnioski takie nie mogą jednak uzyskać pozytywnego rozstrzygnięcia w formie postanowienia dokonującego wykładni postanowienia o umorzeniu postępowania sądowego, ponieważ nie są one pochodnymi skomplikowanego lub niejasnego uzasadnienia lub sentencji wskazywanego postanowienia. Sąd podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazany w postanowieniu z dnia 26 czerwca 2008 r., w sprawie sygn. akt: I OZ 427/08 LEX nr 493808; iż: "nie mieści się w ramach wykładni wyroku żądanie uzyskania wyjaśnień co do dalszego prowadzenia postępowania oraz sposobu ponownego rozstrzygnięcia sprawy." W tym miejscu należy powtórzyć także za NSA, że: "wątpliwości co do treści wyroku, uzasadniające potrzebę dokonania jego wykładni, muszą być ściśle związane z wyrokiem wydanym w danej sprawie, a nie z szerszym kontekstem wynikającym z innych orzeczeń, podjętych w odrębnych sprawach" - postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 września 2008 r., I OZ 698/0. W niniejszej sprawie strona domaga się uzyskania takiego rozstrzygnięcia sądowego, którym mogłaby posługiwać się w odrębnych postępowaniach. Takiego jednak rezultatu nie może uzyskać w drodze wykładni wydanego postanowienia. Rozpoznając wniosek o dokonanie wykładni postanowienia z dnia 22 kwietnia 2009r. o umorzeniu postępowania sądowego, Sąd nie mógł stwierdzić naruszenia prawa przez organy podatkowe, ponieważ przedmiotem niniejszej sprawy jest wydanie lub odmowa wydania postanowienia w przedmiocie wykładni uprzednio wydanego postanowienia. W postępowaniu tym Sąd nie ma możliwości badania stanu postępowań prowadzonych przez organy podatkowe, wobec czego nie może stwierdzić ewentualnych naruszeń prawa, które byłyby być podstawą do wydania postanowienia sygnalizacyjnego w trybie art. 155 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Sąd postanowił odmówić rozstrzygnięcia wątpliwości co do treści postanowienia na podstawie art. 158 w związku z art. 166 p.p.s.a Odnosząc się natomiast do wniosku o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności wyrokowi wydanemu w dniu 24 kwietnia 2009 r., wskazać należy, że w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, która jest podstawą rozstrzygnięć Wojewódzkich Sądów Administracyjnych, nie znana jest instytucja nadawania orzeczeniom rygoru natychmiastowej wykonalności. Zgodnie z art. 286 § 1 p.p.s.a, który znajduje się w dziale VIII - Wykonywanie orzeczeń sądowych; Sąd po uprawomocnieniu się orzeczenia pierwszej instancji zwraca akta administracyjne sprawy organowi administracji publicznej załączając odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności. Prawomocność orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego stosownie do treści art. 168. § 1. p.p.s.a następuje, jeżeli nie przysługuje co do niego środek odwoławczy. Jak wyżej wskazano postanowienie o umorzeniu postępowania stało się prawomocne z dniem 9 czerwca 2009 r. i stosownie do treści art. 286 § 1 p.p.s.a, z orzeczeniem stwierdzającym jego prawomocność zostało zwrócone organowi podatkowemu. Na marginesie nadmienić należy, iż w niniejszej sprawie nie został wydany przez tutejszy Sąd wyrok z dnia 24 kwietnia 2009 r., na który wskazuje strona domagając się nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. W niniejszej sprawie został natomiast wydany wyrok z dnia 9 grudnia 2009 r. oddalający skargę A. Ś. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem WSA w Opolu z dnia 22 kwietnia 2009 r. w sprawie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego. Odnośnie wniosku o skazanie organu na grzywnę w myśl art. 293 § 1 i 2 p.p.s.a., podkreślić należy, iż może to nastąpić w sytuacji, gdy organ administracji publicznej nie uczyni zadość wezwaniu do przedłożenia dokumentów, a taka sytuacja w omawianej sprawie nie wystąpiła. Co do żądania zasądzenia odszkodowania w trybie art. 287 p.p.s.a., stwierdzić należy, że przysługuje ono od organu administracyjnego, który wydał decyzję. Oznacza to, że do zasądzenia powyższego odszkodowania nie jest uprawniony Sąd.