I SA/Op 304/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Marta Wojciechowska po rozpoznaniu w dniu 24 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia 13 maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia w wyniku wznowienia postępowania decyzji dotychczasowej w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowych na rok 2016 w związku z wnioskiem skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę R. M. (dalej też określany jako: skarżący, strona) na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu, wydaną w przedmiocie odmowy uchylenia w wyniku wznowienia postępowania decyzji dotychczasowej w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowych na rok 2016, z uwagi na uchybienie trzydziestodniowego terminu do jej wniesienia. Niniejsze postanowienie skarżący odebrał w dniu 2 września 2019 r. W dniu 9 września 2019 r. (data nadania przesyłki, data stempla pocztowego) skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Uzasadniając przedmiotowy wniosek wskazał, że z uwagi na zły stan zdrowia (przebyta w dniu 16 lutego 2017 r. operacja [...] oraz rehabilitacja w dniach od 2 do 25 lutego 2019 r.) nie był w stanie złożyć skargi na ww. decyzję w terminie. W załączeniu skarżący przesłał kartę informacyjna leczenia szpitalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) dalej jako: [p.p.s.a.] jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Aby jednak Sąd mógł rozpoznać merytorycznie wniosek o przywrócenie terminu, musi on zostać złożony do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, § 2, § 4 p.p.s.a). Z kolei jak stanowi art. 88 p.p.s.a., spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu Sąd odrzuca na posiedzeniu niejawnym. Sąd stwierdza, że zostały zachowane ww. warunki formalne umożliwiające merytoryczne rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości fakt, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia skargi. Jak stanowi przepis art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt. 4a. Z kolei w myśl art. 54 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. O zachowaniu określonego w powołanym wyżej przepisie trzydziestodniowego terminu decyduje więc data nadania skargi do sądu za pośrednictwem właściwego organu administracji. Zaskarżona do Sądu decyzja, co wynika ze znajdującego się w aktach sprawy potwierdzenia odbioru jej doręczenia (k. 499 akt administracyjnych), zawierała szczegółowe pouczenie o prawie, trybie i terminie do jej wniesienia i doręczona została skarżącemu w dniu 20 maja 2019 r. W związku z tym trzydziestodniowy termin do złożenia skargi rozpoczął swój bieg w dniu 21 maja 2019 r., a jego upływ nastąpił w dniu 19 czerwca 2019 r. (tj. w środa). Wobec powyższego nadanie przez skarżącego skargi w dniu 21 czerwca 2019 r. (data stempla pocztowego na kopercie w której nadano przesyłkę w urzędzie pocztowym) nastąpiło z oczywistym uchybieniem 30 - dniowego terminu określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a. do dokonania tej czynności. Oceniając natomiast sam wniosek o przywrócenie terminu pod kątem uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi podkreślić należy, że kryterium braku winy, o jakim mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a, stanowiące przesłankę zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zarówno w nauce postępowania administracyjnego, jak i w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, panuje zgodność, że oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. (J.P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, s. 149, por. postanowienie NSA z dnia 27 marca 2012 r. sygn. akt II OZ 229/12). O braku winy strony można mówić, gdy dokonanie czynności w ogóle (w sensie obiektywnym) było wykluczone, jak również w takich przypadkach, w których w danych okolicznościach nie można było oczekiwać od strony, by zachowała dany termin procesowy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 1999r., sygn. akt I PKN 103/99, opubl. OSNP 2000/19/719). Ma to miejsce wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Mieszczą się więc tu wszystkie przypadki działań leżących poza jakimkolwiek wpływem na nie samej strony, jak i nietypowe zdarzenia dotykające bezpośrednio strony. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminowi z uwagi na różnorodność sytuacji życiowych zalicza się z reguły: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, mylne poinformowanie strony o terminie lub trybie wniesienia środka zaskarżenia (por. postanowienie NSA z dnia 9 września 2014 r., sygn. akt II GZ 499/14, opubl. w Lex nr 1530525). Ponadto przy ocenie winy strony lub jej braku należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Uprawdopodobnienie braku winy oznacza zatem wykazanie tej okoliczności z dużą wiarygodnością. Odnosząc powyższe do całokształtu okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, że w ocenie Sądu, skarżący nie uprawdopodobnił, aby uchybienie terminu do wniesienia skargi było przez niego niezawinione. Nie wskazał na okoliczność, która w wystarczającym stopniu uzasadniłaby przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Sam bowiem fakt choroby, czy złego stanu zdrowia nie świadczy jeszcze o braku winy w uchybieniu wiążącego stronę terminu (por. postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2012r., I FZ 381/12, publ. CBOSA). Dla wykazania braku winy w uchybieniu terminu istotne jest uprawdopodobnienie nie tylko faktu choroby, ale także wpływu stanu zdrowia strony na niemożność działania, czego w niniejszej sprawie nie uczyniono. Z wniosku strony skarżącej o przywrócenie terminu nie wynika by charakter dolegliwości uniemożliwiał jej złożenie skargi w terminie. Przede wszystkim zauważyć należy, że zaistniałe okoliczności, w których skarżący upatruje przyczynę w uchybieniu terminu do złożenia skargi miały miejsce na długo przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Na brak zawinienia po stronie skarżącego nie wskazuje załączona do wniosku karta informacyjna leczenia szpitalnego, ani przebyta rehabilitacja. Jak już wskazano, potwierdza to jedynie fakt, że skarżący istotnie mając problemy zdrowotne poddany został leczeniu operacyjnemu, co jednak miało miejsce w lutym 2017 r., tj. na dwa lata zanim doszło do wydania zaskarżonego aktu, czy fakt przebycia rehabilitacji w dniach od 2 do 25 lutego 2019 r. tj. ponad miesiąc zanim doszło do wydania zaskarżonego aktu. Przedłożona karta leczenia szpitalnego nie wskazuje w żaden sposób na całkowity brak możliwości działania w sprawie przez skarżącego. W ocenie Sądu, skarżący nie przedstawił żadnych obiektywnych okoliczności, które wystąpiłyby w okresie biegu terminu do wniesienia skargi i które Sąd mógłby rozważyć oraz ewentualnie potraktować jako przeszkody uniemożliwiające stronie zachowanie terminu do złożenia skargi. Nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Mając na względzie przedstawione powyżej rozważania Sąd nie dopatrzył się braku winy w działaniu skarżącego. Powyższe wyklucza możliwość przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej w postaci wniesienia skargi na podstawie art. 87 § 2 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy w myśl cytowanych wyżej przepisów Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak na wstępie.