I SA/Op 305/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu - Krzysztof Błasiak po rozpoznaniu 3 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w części oraz ustanowienia doradcy podatkowego w sprawie ze skargi G. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ustalenia zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2002 r., postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Przedmiotem skargi G. K. jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ustalenia zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2002 r. Wartość przedmiotu sporu stanowi kwota 58.245 zł. W związku z tym skarżąca na etapie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu zobowiązana jest - zgodnie z postanowieniami § 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 221, 2193 ) – do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 1.500 zł. Na dalsze koszty jakie mogą mieć miejsce w przedmiotowej sprawie składają się opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku – stosownie do zapisów § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych ( Dz. U. Nr 221, poz. 2192 ) - w kwocie 100 zł oraz wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 750 zł ( § 3 rozporządzenia w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ). Skarżąca G. K. na złożonym 27 sierpnia 2009 r. ( wpływ w tut. Sądzie 31 sierpnia 2009 r. ) urzędowym formularzu, o którym mowa w art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ) - zwanej dalej ustawą, zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego. Składając wniosek skarżąca oświadczyła, iż gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z mężem P. K. i córką B. K. oraz że posiadają wspólnie majątek w postaci domu mieszkalnego o powierzchni 160 m², lokalu mieszkalnego o powierzchni 87 m², nieruchomości rolnej ( powierzchnia 2,19 ha ), piekarni (powierzchnia 220 m² ), zasobów pieniężnych w wysokości 15.000 zł i samochodu osobowego Volkswagen Bora. Ponadto wykazała, że dochody miesięczne uzyskiwane w ramach gospodarstwa domowego wynoszą 7.921,66 zł ( skarżącej z najmu piekarni w kwocie 3.421,66 zł, męża z działalności gospodarczej w wysokości 4.500 zł ). Z kolei z akt sprawy wynika, iż 27 lipca 2009 r. został uiszczony w całości wpis od skargi na wskazaną na wstępie decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu. Rozpatrując na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 ustawy wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył , co następuje: Stosownie bowiem do art. 245 ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a także w zakresie częściowym, obejmującym m.in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków. Koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków ( art. 211 ustawy ). Opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna ( art. 212 § 1 ustawy ). Zatem wniosek skarżącego dotyczący częściowego prawa pomocy należy rozpatrywać w kontekście przesłanki zawartej w art. 246 § 1, pkt 2 ustawy. Zgodnie z tym przepisem przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Treść powołanego wyżej przepisu art. 246 § 1, pkt 2 ustawy wskazuje, iż prawo pomocy w tym zakresie stanowi instytucję wyjątkową i dlatego udzielenie tego prawa może nastąpić jedynie w sytuacjach szczególnych. Do takich sytuacji zliczyć należy przypadek osób charakteryzujących się ubóstwem w takim stopniu, że zapłata kosztów sądowych w określonej wysokości mogłaby spowodować utratę możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb egzystencji tych osób oraz ich rodzin. Oznacza to, że przy rozpatrywaniu wniosku o prawo pomocy winno się uwzględniać, z jednej strony wysokość obciążeń finansowych jakie strona jest zobowiązana ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony jej możliwości finansowe. Jak bowiem zostało stwierdzone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r. ( GZ 71/04, ONSA i WSA 2005, nr 1, poz. 8 ) ,, udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe ". Mając na względzie informacje o stanie rodzinnym , majątkowym i finansowym zwarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie sposób uznać, że pokrycie przez skarżącą wymaganych kosztów postępowania, wynoszących na etapie skargi 1.500 zł, zaś przy ewentualnym złożeniu skargi kasacyjnej, wynoszących 750 zł ( przy uiszczeniu opłaty kancelaryjnej zwiększających się o kwotę 100 zł ) mogłoby nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla niej i rodziny ( art. 246 § 1, pkt 2 ). Takie stwierdzenie, przy uwzględnieniu elementarnych kosztów mieszkania, wyżywienia i innych niezbędnych jakie skarżąca i jej rodzina zmuszeni są ponieść w celu zaspokojenia podstawowych potrzeb egzystencji, uzasadnia: skala dochodów uzyskiwanych miesięcznie przez skarżącą i męża, a zawierająca się w kwocie 7.921,66 zł, posiadanie zasobów pieniężnych w wysokości 15.000 zł ( znacznie przekraczających kwotę kosztów sądowych ) oraz znaczny majątek ( m.in. dom mieszkalny o powierzchni 160 m², lokal mieszkalny - 87 m², nieruchomość rolna - 2,19 ha, piekarnia - 220 m² ), umożliwiający wygenerowanie dodatkowych środków utrzymania jak też zmniejszających koszty utrzymania. Przy czym odnośnie dochodów męża skarżącej należy dodatkowo wskazać, że w przypadku osób prowadzących działalność gospodarczą możliwości pozyskania środków finansowych znacznie przekraczają skalę uzyskiwanych dochodów, co przejawia się w osiąganych przychodach. W tych okolicznościach dokonanie zapłaty wpisu od skargi w kwocie 1.500 zł jest potwierdzeniem możliwości skarżącej co do pokrycia kosztów sądowych, i to nie tylko na etapie skargi, ale również skargi kasacyjnej. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 w/w ustawy, orzeczono o odmowie przyznania prawa pomocy.