I SA/Op 311/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Gocki po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Skarżący K. G. na urzędowym formularzu, o którym mowa w art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ) - zwanej dalej ustawą, zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Wcześniej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu postanowieniem z dnia 3 marca 2008 r., wydanym w wyniku rozpoznania sprawy, wywołanej na skutek wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 28 listopada 2007 r., zwolnił skarżącego od kosztów sądowych w całości, zgodnie z wnioskiem przedłożonym w tym zakresie. Uzasadniając wniosek o ustanowienie adwokata skarżący podniósł, iż obecnie jest osobą bezrobotną, nie osiąga żadnych dochodów oraz nie posiada żadnego majątku. Ponadto skarżący oświadczył, że posiada znaczne zobowiązania, w tym zobowiązania publicznoprawne, powstałe jeszcze w czasie prowadzenia działalności gospodarczej uległej likwidacji w 2003 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Stosownie do art. 245 ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a także w zakresie częściowym, obejmującym m.in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków. Koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków ( art. 211 ustawy ). Opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna ( art. 212 § 1 ustawy ). Zatem działając na podstawie 258 § 2 pkt 7 ustawy należało rozważyć, czy w świetle okoliczności wynikających z materiału dowodowego, strona skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1, pkt 1 ustawy, następuje gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1, pkt 2 ustawy, następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Treść powołanych wyżej przepisów art. 246 § 1 ustawy wskazuje, iż prawo pomocy zarówno w pełnym w zakresie jak i w częściowym stanowi instytucję wyjątkową i dlatego udzielenie tego prawa może nastąpić jedynie w sytuacjach szczególnych. Oznacza to, iż przy rozpatrywaniu wniosku o prawo pomocy winno się uwzględniać, z jednej strony wysokość obciążeń finansowych jakie strona jest zobowiązana ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony jej możliwości finansowe. W ramach obecnie rozpoznawanego wniosku o przyznanie prawa pomocy, w zakresie ustanowienia adwokata strona wskazywała, iż jej sytuacja materialna, majątkowa i rodzinna nie ulega zmianom w stosunku do tej, jaka miała miejsce w okresie rozpatrywania przez Sąd uwzględnionego wniosku w przedmiocie zwolnienia jej od kosztów sądowych. Mając na uwadze, zarówno obecnie wskazywane przez wnioskodawcę okoliczności dotyczące jego sytuacji majątkowej i rodzinnej, jak i znajdującą się w aktach sprawy uprzednio przedłożoną dokumentację w tym zakresie, Sąd uznał, że skarżący wykazał okoliczność niemożności samodzielnego poniesienia kosztów w celu ustanowienia zawodowego pełnomocnika. Jak wynikało bowiem z poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych jedynymi dochodami stanowiącymi podstawę utrzymania rodziny wnioskodawcy są dochody jego żony ze stosunku pracy w wysokości 3.000 zł ( brutto ), które w wyniku prowadzonej egzekucji pieniężnej zostały ograniczone w rzeczywistości do kwoty 1.000 zł ( netto ). Sam zaś zakres kosztów koniecznego utrzymania związanych z wydatkami ponoszonymi na utrzymanie lokalu mieszkalnego wynosi miesięcznie około 500 zł ( energia elektryczna–92,37 zł, pozostałe wydatki mieszkaniowe–401,13 zł ) . W tym stanie faktycznym i prawnym, ponieważ w ocenie Sądu zaistniały ustawowe przesłanki do przyznania stronie prawa pomocy w żądnym zakresie , orzeczono jak w sentencji postanowienia.