I SA/Op 312/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kuczyńska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Gerard Czech Sędzia WSA Grzegorz Gocki Protokolant starszy sekretarz sądowy Iwona Dąbrowska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi A. Ś. w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 22 kwietnia 2009 r. w sprawie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego – sygn. akt. I SA/Op 303/08 oddala skargę o wznowienie postępowania. Pismem z dnia 30 czerwca 2009 r. Pan A. Ś. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu w Opolu z żądaniem wznowienia sprawy. W uzasadnieniu wnioskodawca podniósł, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wprowadziło Sąd w błąd twierdząc, że decyzja została "wycofana" co nie jest prawdą. Na tej podstawie Sąd umorzył postępowanie postanowieniem w dniu 22.04.2009 r. Pismem z 23.07.2009 r. będącym odpowiedzią na wezwanie Sądu z dnia 15.07.2009 r. do usunięcia braków formalnych skargi w zakresie podania podstawy wznowienia, wskazał na okoliczności faktyczne i prawne wznowienia. Zdaniem Skarżącego w toku rozprawy w dniu 22.04.2009 r. Sąd nie przedstawił treści skargi, umarzając postępowanie na wniosek strony przeciwnej. Skarżący nie otrzymał przed rozprawą wniosku o umorzenie. Podstawę wznowienia Jego zdaniem stanowi art. 271 pkt 2 , art. 272 § 1 i art. 273 § 2 i 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dodatkowo Skarżący przedłożył pismo z dnia 6.06.2009 r., w którym przedwcześnie żądał wznowienia postępowania, a które również wskazuje na podstawy wznowieniowe. Z jego treści wynika, że pozbawiony został wpływu na wynik sprawy. Zdaniem Skarżącego Sąd powinien był uznać zaskarżoną decyzję z dnia 10.02.2009 r. za rozstrzygającą i ostateczną, gdyż SKO stwierdziło w niej nieważność decyzji podatkowej w chwili jej wydania. Nadto Skarżący wskazuje, że w nowym postępowaniu prowadzonym na skutek wznowienia nie mogą brać udziału Sędziowie: Marzena Łozowska, bowiem uwagi podniesione wyżej Jej dotyczą a nadto Sędzia Anna Wójcik, która tą samą sprawę umorzyła w dniu 28 marca 2008 r. bez dowodów oraz odrzuciła skargę kasacyjną w dniu 28.04.2008 r. Sąd na posiedzeniu niejawnym w dniu 17.08.09 r. uznał, że spełnione zostały przesłanki określone w art. 180 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bowiem skarga została wniesiona w terminie i opierała się na ustawowej podstawie wznowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył co następuje : Mając na uwadze motywy i treści skargi o wznowienie, na wstępie należy zwrócić uwagę na funkcję i zakres kognicji sądów administracyjnych wynikający z przepisów ustrojowych. Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z dnia 20 września 2002 r. Nr 153 poz.1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Przepis § 2 wymienionego artykułu określa podstawową zasadę wykonywania przez te sądy funkcji kontrolnej, stanowiąc, iż sprawowana jest ona pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Rozpoznawanie skarg na decyzje organów administracji nie ma więc charakteru merytorycznego orzekania w sprawie. Sąd administracyjny orzekając w danej sprawie pełni wyłącznie funkcje kasacyjne, badając zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, co stanowi wskazany wyżej element sądowej kontroli nad działalnością administracji publicznej. Postępowanie o wznowienie jest szczególnym rodzajem postępowania prowadzonym przed sądem administracyjnym, które ze zwykłym postępowaniem wiąże się poprzez tożsamość uprzednio przesądzonej sprawy. Postępowanie to nie stanowi kolejnej fazy tego samego postępowania. Skarga o wznowienie postępowania rozpoczyna odrębny, podlegający szczególnym regułom proces, którego celem jest stwierdzenie dopuszczalności wznowienia oraz ustalenia istnienia i następstw jednej z wad postępowania wymienionych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w postanowieniu z dnia 22.04.2009r., uznał, iż w związku z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] stwierdzającą nieważność zaskarżonej do Sądu decyzji ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne za 2006r., nie istnieje przedmiot postępowania a zatem uzasadnione jest umorzenie postępowania sądowego jako bezprzedmiotowego. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzająca nieważność została doręczona Skarżącemu w dniu 17.02.2009 r. i nie wniesiono od niej odwołania. Jak wynika z treści protokołu rozprawy z dnia 22.04.2009 r., przewodniczący doręczył Skarżącemu na rozprawie pismo procesowe Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, które zawierało wniosek o umorzenie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu. Skarżący zapoznał się z treścią pisma i oświadczył, iż zrozumiał jego treść. Sąd dokonał w ramach badania wstępnego skargi, na podstawie art. 280 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oceny, która ograniczała się wyłącznie do weryfikacji formalnej prowadzonej pod kątem realizacji przesłanek procesowych, terminowości oraz dochowania przez wnioskodawcę warunków formalnych przewidzianych dla skargi wznowieniowej. W ramach przeprowadzonej rozprawy, Sąd zobowiązany był zbadać czy skarga o wznowienie postępowania jest dopuszczalna. Obowiązek taki wynika z art. 281 p.p.s.a., to zaś nakłada na Sąd obowiązek oceny czy wskazana przez wnioskodawcę podstawa wznowieniowa merytorycznie jest uzasadniona. Skarżący jako podstawę do wznowienia postępowania wskazał między innymi art. 271 pkt 2 p.p.s.a., podnosząc, iż wskutek naruszenia przepisów prawa był pozbawiony możności działania, ponieważ Sąd na rozprawie uniemożliwił zapoznanie się z treścią pisma procesowego SKO, wnoszącego o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, a to na skutek stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Takie działanie Sądu spowodowało, że Skarżący nie mógł składać wniosków mających związek z treścią pisma procesowego. Zgodnie z tym przepisem można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. W przypadku zarzutu nieważności postępowania bada się jedynie to czy w chwili wydania prawomocnego orzeczenia zaistniała przyczyna nieważności. Zdaniem Sądu przyczyna taka nie istniała, bowiem Skarżący został zapoznany z treścią pisma procesowego na rozprawie, oświadczył, iż rozumie jego treść a nadto co trzeba podkreślić, wskazane pismo procesowe nie zawierało żadnych treści merytorycznych oprócz wniosku o umorzenie postępowania na skutek stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Zaproponowane przez SKO rozstrzygnięcie następnie zaakceptowane przez Sąd w postanowieniu z dnia 22.04.2009r. było korzystne dla Skarżącego bowiem powodowało, że z obrotu prawnego wyeliminowana została zaskarżona decyzja organu podatkowego. Nie dopatrzył się Sąd również naruszenia art. 272 § 1 p.p.s.a, z którego treści wynika, iż można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. Na żadnym etapie postępowania nie było wydawane orzeczenie Trybunału, które pozostawałoby w związku z zaskarżona decyzją. Również zarzut naruszenia art. 273 § 2 i 3 p.p.s.a. nie jest zdaniem Sądu uzasadniony. Zgodnie z § 2 tego przepisu można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Chodzi tu o takie okoliczności lub środki dowodowe, które pozostają w związku z orzeczeniem, które jest zaskarżone w postępowaniu ze skargi o wznowienie postępowania. Żadnych tego rodzaju okoliczności czy też dowodów Skarżący nie przedstawił. Natomiast § 3 stanowi, iż można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. W tym przypadku przedmiotem rozpoznania przez sąd jest nie tylko zaskarżone orzeczenie, lecz są również z urzędu inne prawomocne orzeczenia dotyczące tej samej sprawy. Zasadą jest, że wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego uzasadniają tylko te przesłanki wznowienia postępowania, które są następstwem zdarzeń powstałych w samym postępowaniu sądowym, nie zaś w postępowaniu administracyjnym, w którym ostatecznie rozstrzygnięto co do istoty sprawę administracyjną. Zgodnie zatem z ta zasadą Sąd nie analizuje postępowania, które toczyło się lub toczy przed organami podatkowymi, stwierdza natomiast, że nie uzyskał informacji aby przed Sądem toczyło się inne zakończone prawomocnym orzeczeniem postępowanie. Wskazywane przez Skarżącego podstawy wznowienia postępowania nie wystąpiły, zatem Sąd orzekł o oddaleniu skargi a to na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270. ze zm.).