I SA/Op 314/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący : sędzia WSA Anna Wójcik po rozpoznaniu w dniu 15 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w związku z wnioskiem skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi p o s t a n a w i a : oddalić wniosek W związku ze skargą wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia [...] nr [...] uchylające w całości postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w O. z dnia [...] nr [...] i umarzające postępowanie w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne, skarżący K. M. zwrócił się o przywrócenie terminu do wniesienia skargi od wskazanego wyżej postanowienia Dyrektora Izby. Równocześnie z wnioskiem dopełnił uchybionej czynności procesowej, składając skargę. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu skarżący podał, że w dniu 28 sierpnia 2007 r. odebrał osobiście w siedzibie Izby postanowienie organu odwoławczego, zaniepokojony długim terminem rozpatrywania jego odwołania od postanowienia Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w O. Podał, że najpierw w dniu 6 października 2006 r. a następnie 17 stycznia 2007 r. zawiadomił ZUS na odpowiednim dla tego typu zmian druku ZUS P ZUA o siedzibie firmy i adresie dla doręczeń. Był to jedyny dopuszczalny prawem sposób zawiadomienia ZUS o adresie dla korespondencji. W jego ocenie wysyłanie pism na adres inny niż podany do korespondencji nie może być uznane za skuteczne, a Izba Skarbowa przy rozpatrywaniu odwołania nie dopatrzyła się, że adres dla korespondencji jest inny niż adres zamieszkania i wadliwie ustaliła fakt prawidłowego doręczenia. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Powołując przepis art. 58 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego wskazał na przesłankę uprawdopodobnienia braku winy w przywróceniu uchybionego terminu, a to w jej ocenie nie zostało wykazane. Podkreślił, że skoro w części nagłówkowej zażalenia widniał adres miejsca zamieszkania zobowiązanego, który również w treści pisma nie zaznaczył, że inny jest adres dla korespondencji, to zasadnie skierowano postanowienie na adres wskazany w zażaleniu. Z uwagi na nieobecność adresata zostało ono skutecznie doręczone w trybie doręczenia zastępczego; przesyłka była dwukrotnie awizowana lecz z uwagi na niepodjęcie jej w terminie zwrócono ją nadawcy. Skutek doręczenia, w myśl art. 44 k.p.a. nastąpił z dniem 23 marca 2007 r., w którym upłynął 14-dniowy termin liczony od dnia pierwszego awizowania. Podkreślono, że na wcześniejszym etapie postępowania zarzut niedoręczania pism na adres korespondencyjny nie był podnoszony, a strona osobiście odebrała postanowienie organu I instancji skierowane na adres zamieszkania, a nie na adres dla doręczeń. Ponadto z akt administracyjnych przesłanych organowi odwoławczemu nie wynikało, że strona złożyła druk informujący o innym adresie dla korespondencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu jest bezprzedmiotowy. Jak stanowi art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270, ze zm.) – dalej jako: [p.p.s.a.], czynność podjęta przez stronę w postępowaniu sądowym po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże w sytuacji, gdy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 83 § 1). Termin do wniesienia skargi na akt organu administracji określony został w art. 53 § 1 powołanej ustawy i wynosi 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Z przedstawionej regulacji wynika, że bezskuteczność czynności w postępowaniu sądowym następuje automatycznie w przypadku, gdy termin do jej dokonania został uchybiony. Na tle okoliczności sprawy pierwszoplanowym staje się zagadnienie, czy strona istotnie uchybiła terminowi, co z kolei powoduje konieczność rozważenia, w jakiej dacie nastąpiło skuteczne doręczenie skarżącemu zaskarżonego aktu. Bezspornym jest, że zaskarżone postanowienie z dnia [...] zostało skierowane na adres prowadzenia działalności, czyli w O. przy ul. C. [...] i że nie zostało doręczone bezpośrednio adresatowi. Z art. 44 kodeksu postępowania administracyjnego mającego zastosowanie w postępowaniu przed organami administracyjnymi z mocy art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U.z 2005 r. Nr 229 poz. 1954 ze zm.) wynika, że w przypadku doręczania pisma przez pocztę, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43, poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej, a zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej adresata lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata albo jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w miejscu widocznym na nieruchomości, której postępowanie dotyczy. Jak stanowi § 3 tego przepisu, w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Z przedstawionej regulacji wynika, że niezbędnym warunkiem uznania, że doręczenie w trybie tzw. doręczenia zastępczego nastąpiło, jest łączne spełnienie wszystkich wskazanych warunków. Nie jest wystarczającym ustalenie jedynie faktu dokonania dwukrotnego awizowania przesyłki; koniecznym jest równoczesne zaznaczenie przez doręczyciela, w jaki sposób adresat został powiadomiony o nadejściu przesyłki. Ta okoliczność powinna wynikać ze zwrotnego poświadczenia odbioru, dołączonego do koperty zawierającej doręczaną przesyłkę. Załączone do akt administracyjnych zwrotne poświadczenie odbioru zawiera jedynie adnotację o niemożności doręczenia pisma adresatowi lub innym osobom wskazanym w punkcie 1 tego dokumentu oraz wskazuje miejsce pozostawienia przesyłki. Brak jest natomiast informacji, gdzie pozostawiono zawiadomienie o pozostawieniu pisma w urzędzie pocztowym, t.j. czy umieszczono je w oddawczej skrzynce pocztowej adresata, na drzwiach jego mieszkania lub w innych miejscach określonych w § 2 artykułu 44 k.p.a. W takiej sytuacji domniemanie skuteczności doręczenia ustanowione w tym przepisie nie może funkcjonować. W orzecznictwie szczególnie mocno akcentowana jest konieczność spełnienia wszystkich przesłanek skutkujących powstaniem domniemania doręczenia, albowiem stanowi to wyjątek od zasady doręczania pism do rąk adresata (por. wyroki NSA : z dnia 28 czerwca 2001 sygn. akt II SA 2871/00 LEX nr 53460, z dnia 14 sierpnia 1998 r. sygn. akt I SA/Gd 1457/96, LEX nr 34760, z dnia 8 kwietnia 1998 r. sygn. akt ISA 1722/97 LEX nr 45642). Podzielając w całości te poglądy stwierdzić należy, że wadliwe jest stanowisko organu odwoławczego o skutecznym doręczeniu skarżącemu postanowienia tego organu z dnia [...], albowiem nie zostały wypełnione wszystkie przesłanki określone w art. 44 k.p.a. niezbędne dla przyjęcia skutecznego zastępczego doręczenia pisma adresatowi. W takiej sytuacji za prawidłowe należy uznać osobiste doręczenie postanowienia skarżącemu w siedzibie organu odwoławczego w dniu 28 sierpnia 2007 r., a zatem skargę jako złożona w siedzibie organu w dniu 31 sierpnia 2007r. uznać należy za wniesioną w terminie. Tym samym wniosek o jego przywrócenie musi być oceniony jako bezprzedmiotowy. Procesową formą rozstrzygnięcia nie może być jednak umorzenie tego wpadkowego postępowania, a to ze względu na brak podstaw do odpowiedniego stosowania art. 161 p.p.s.a do postępowań incydentalnych. Niemniej jednak, mimo oddalenia wniosku z uwagi na jego bezprzedmiotowość, zachodzą podstawy do nadania dalszego biegu skardze strony.