I SA/Op 314/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu - Krzysztof Błasiak po rozpoznaniu w dniu 9 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 7 maja 2009 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiące od maja 2004 r. do grudnia 2004 r., p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w całości. Przedmiotem skargi G. J. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 7 maja 2009 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiące od maja 2004 r. do grudnia 2004 r. Wartość przedmiotu sporu stanowi kwota 178.735 zł. W związku z tym skarżący na etapie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu zobowiązany jest - zgodnie z postanowieniami § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 221, 2193 ) – do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 2.000 zł. Na dalsze koszty jakie mogą mieć miejsce w przedmiotowej sprawie składają się opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku – stosownie do zapisów § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych ( Dz. U. Nr 221, poz. 2192 ) - w kwocie 100 zł oraz wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 1.000 zł ( § 3 rozporządzenia w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ). Skarżący na złożonym 24 lipca 2009 r. ( data wpływu do tut. Sądu 27 lipca 2009 r. ), za pośrednictwem pełnomocnika, urzędowym formularzu, o którym mowa w art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ) - zwanej dalej ustawą, zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, iż obecnie jedynym źródłem utrzymania jego rodziny jest wynagrodzenie żony ze stosunku pracy. W części wniosku dotyczącej oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wykazał, iż w gospodarstwie domowym pozostaje wraz z żoną i dwojgiem niepełnoletnich dzieci, że wraz z nią i rodzicami są współwłaścicielami lokalu mieszkalnego o powierzchni 64 m² oraz że jedynymi dochodami rodziny są dochody żony w wysokości 1.800 zł ( brutto ). Rozpatrując na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 ustawy wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył , co następuje: Stosownie bowiem do art. 245 ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a także w zakresie częściowym, obejmującym m.in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków. Koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków ( art. 211 ustawy ). Opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna ( art. 212 § 1 ustawy ). Zatem wniosek skarżącego dotyczący częściowego prawa pomocy należy rozpatrywać w kontekście przesłanki zawartej w art. 246 § 1, pkt 2 ustawy. Zgodnie z tym przepisem przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Treść powołanego wyżej przepisu art. 246 § 1, pkt 2 ustawy wskazuje, iż prawo pomocy w tym zakresie stanowi instytucję wyjątkową i dlatego udzielenie tego prawa może nastąpić jedynie w sytuacjach szczególnych. Do takich sytuacji zliczyć należy przypadek osób charakteryzujących się ubóstwem w takim stopniu, że zapłata kosztów sądowych w określonej wysokości mogłaby spowodować utratę możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb egzystencji tych osób oraz ich rodzin. Oznacza to, że przy rozpatrywaniu wniosku o prawo pomocy winno się uwzględniać, z jednej strony wysokość obciążeń finansowych jakie strona jest zobowiązana ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony jej możliwości finansowe. Jak bowiem zostało stwierdzone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r. ( GZ 71/04, ONSA i WSA 2005, nr 1, poz. 8 ) ,, udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe ". W ocenie referendarza przedstawione przez skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy informacje były niewystarczające do oceny jego sytuacji rodzinnej, majątkowej i finansowej, w związku z czym, działając na podstawie art. 255 ustawy, pismem z 11 sierpnia 2009 r. ( w związku zarządzeniem referendarza z dnia 10 sierpnia 2009 r. ) został wezwany, za pośrednictwem pełnomocnika, do przekazania: - szczegółowej informacji na temat ponoszonych w gospodarstwie domowym kosztów na bieżące utrzymanie ( tj. z wyodrębnieniem na poszczególne pozycje, w tym kosztów utrzymania budynku bądź lokalu mieszkalnego ) wraz dokumentami potwierdzającymi fakt i wysokość ich poniesienia, - odpowiednich dowodów potwierdzających prawdziwość informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie wysokości dochodów uzyskiwanych przez małżonkę skarżącego, - stosownych zaświadczeń z urzędu pracy, z których wynikałoby, iż skarżący jest osobą bezrobotną oraz wyciągów i odpisów z kont i lokat bankowych jego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym za ostatnie trzy miesiące, - wyjaśnienia czy, jakie i z jakim skutkiem podejmowane są przez skarżącego działania w celu uzyskania pracy czy też pomocy finansowej z instytucji zajmującej się pomocą społeczną wraz z dowodami, że takie działania były bądź są przez niego podejmowane. W odpowiedzi skarżący, za pośrednictwem pełnomocnika, przekazał następujące pisma i dokumenty: - pismo Administracji Domów Mieszkalnych-Towarzystwo Budownictwa Społecznego "ADM-TBS" w N. z 21 sierpnia 2009 r., w którym zaświadczono, iż lokal mieszkalny zamieszkały przez skarżącego i jego rodzinę podlega miesięcznym opłatom w wysokości 426,41 zł, - pismo z 26 sierpnia 2009 r., w którym skarżący oświadczył, że obecnie zajmuje się wychowaniem małoletnich dzieci i gospodarstwem domowym, zaś koszty utrzymania mieszkania za ostatnie 3 miesiące wynoszą łącznie 2.359,50 zł ( co w skali miesiąca stanowi kwotę 786,50 zł ), - zaświadczenie z 19 sierpnia 2009 r. o otrzymanym przez żonę za miesiąc lipiec 2009 r. wynagrodzeniu brutto w wysokości 1.860,05 zł i netto w kwocie 1.362,59 zł, - kserokopię wypisu aktu notarialnego zawierającego umowę wyłączającą wspólność ustawową małżeńską, - wyciągi z rachunków bankowych skarżącego prowadzonych w Banku Zachodnim WBK oraz w Citihandlowym, z których wynika, że na jego koncie jest saldo ujemne, - kserokopię powiadomienia z 11 sierpnia 2009 r. o nie uiszczeniu w terminie opłaty za dostawę usług energii elektrycznej w łącznej kwocie 377,32 zł, - kserokopie faktur wystawionych na okoliczność dostarczenia skarżącemu gazu i usług telekomunikacyjnych. Mając na względzie przedstawione wyżej informacje odnośnie sytuacji rodzinnej, majątkowej i finansowej skarżącego należało stwierdzić, że zapłata kosztów sądowych wymaganych w przedmiotowej sprawie zarówno na etapie skargi do WSA w Opolu jak i mogące mieć miejsce na kolejnych etapach postępowania sądowego przekracza jego możliwości finansowe. Uznano bowiem, iż uzyskiwane w ramach gospodarstwa domowego dochody netto w wysokości 1.362,59 zł są niewystarczające, przy obciążeniu miesięcznymi kosztami utrzymania mieszkania w wysokości 786,50 oraz zaspokojeniu innych podstawowych potrzeb egzystencji czteroosobowej rodziny, do wygenerowania dodatkowych środków pieniężnych, które umożliwiłyby skarżącemu uiszczenie, wymienionych na wstępie uzasadnienia, kosztów sądowych. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 w/w ustawy, orzeczono o przyznaniu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.