I SA/Op 318/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Marta Wojciechowska po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2009r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy Paczków na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu podatku od nieruchomości postanawia: odrzucić skargę. Skarżąca Gmina Paczków wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 stycznia 2009 r. dotyczącą odmowy umorzenia zaległości z tytułu podatku od nieruchomości. Wskazaną decyzją SKO uchyliło decyzję Burmistrza Paczkowa z dnia 12 września 2008r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skargi skarżąca skoncentrowała się na przytoczeniu argumentacji dotyczącej braku wad uchylonej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu w odpowiedzi na skargę wniosło o jej odrzucenie na tej podstawie, że w świetle art. 50 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) [dalej p.p.s.a.] gmina nie ma legitymacji skargowej w sprawie, skoro jej organ - burmistrz, był organem wydającym decyzję w pierwszej instancji. Stąd zgodnie z art. 58 §1 pkt 6 p.p.s.a. skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i właściwości między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz między tymi organami a organami administracji rządowej. W myśl § 2 powołanego przepisu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, o czym stanowi art. 3 § 1 oraz § 2 pkt 1 p.p.s.a. W myśl art. 50 § 1 i § 2 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym oraz inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. W doktrynie podkreśla się, że postępowanie sądowoadministracyjne nie może zostać wszczęte przez organ administracji publicznej, którego działalność ma być przedmiotem oceny z punktu widzenia zgodności z prawem ani żaden inny organ pozostający w strukturze organizacyjnej tej administracji (T. Woś w: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 2, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2008, s. 240-241). Zatem krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi został określony w art. 50 p.p.s.a., a postępowanie może być uruchomione tylko z inicjatywy podmiotu pozostającego poza systemem organów, których działalność ma podlegać kontroli przez sąd administracyjny. Tylko podmiotom wymienionym w art. 50 p.p.s.a. przysługuje zdolność skargowa czyli uprawnienie do skutecznego wniesienia i popierania skargi przez sądem administracyjnym celem wywołania kontroli legalności zaskarżonego aktu. W niniejszej sprawie skargę wniosła jednostka samorządu terytorialnego – Gmina Paczków reprezentowana przez Burmistrza. Z literalnego brzmienia art. 50 §1 i 2 w zw. z art. 33 p.p.s.a. nie wynika jednak aby gmina była podmiotem należącym do kręgu osób uprawnionych do skutecznego wniesienia skargi. Odwołać się w tym miejscu należy do utrwalonej linii orzeczniczej, zgodnie z którą gmina nie jest stroną postępowania administracyjnego w sprawie indywidualnej z zakresu administracji publicznej, dotyczącej osoby trzeciej. Wobec tego ani gmina, ani żaden jej organ, nie są uprawnieni do zaskarżania do sądu administracyjnego decyzji organu odwoławczego. Pogląd taki został potwierdzony w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2003 r. sygn. akt OPS 1/03 (ONSA 2003/4/115), w której stwierdzono m. in., że powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej (...), wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego lub sądowoadministracyjnego. W takiej sytuacji jednostka samorządu terytorialnego nie ma legitymacji procesowej strony w tym postępowaniu, nie jest również podmiotem uprawnionym do zaskarżania decyzji administracyjnych do sądu administracyjnego, ani też legitymowanym do wystąpienia z powództwem do sądu powszechnego. Również w wyroku NSA z dnia 16 lutego 2005r., sygn. akt OSK 1017/04 (NSA-Centralna Baza Orzeczeń i Informacji o Sprawach) przyjęto, że gmina nie może zajmować różnej pozycji - raz organu wydającego decyzję, innym razem strony postępowania - w zależności od etapu załatwiania sprawy z zakresu administracji publicznej. Dlatego też, podzielając powyższe poglądy, należy uznać, że Gmina Paczków, której Burmistrz wydał decyzję pierwszoinstancyjną nie ma legitymacji skargowej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego w tej sprawie, mocą której decyzja ta została uchylona (por. m.in. postanowienie NSA z 15 października 1990r., SA/Wr 990/90, ONSA 1990, nr 4, poz. 7; uchwała NSA z dnia 9 października 2000r., OPK 14/00, ONSA 2001, nr 1, poz. 17; wyrok NSA z dnia 16 lutego 2005r., OSK 1017/04, niepubl., J.P. Tarno, Ochrona interesu prawnego jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym i sądowym {w:} Księga jubileuszowa Profesora zw. dr hab. Józefa Filipka, Zakamycze 2001, s. 721 i n.). W tym stanie rzeczy, wniesioną w niniejszej sprawie skargę uznać należało za niedopuszczalną i w konsekwencji na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji.