I SA/Op 32/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Wojciechowska po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. G. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 6 listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne postanawia : odrzucić skargę. Decyzją z dnia 6 listopada 2017 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, po rozpatrzeniu wniosku I. G. (dalej jako strona, skarżąca) o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne po zmarłym A. G., odmówił umorzenia wnioskowanych należności. Decyzja ta zawierała szczegółowe pouczenie o trybie i terminie jej zaskarżenia, tj. w trybie złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy lub - w przypadku nieskorzystania z tej opcji – o prawie do wniesienia od niej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Jak wynika z akt sprawy, przesyłka zawierająca przedmiotową decyzję została doręczona stronie w dniu 10 listopada 2017 r. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skarżąca, pismem skierowanym jednocześnie do organu i tut. Sądu, nadanym w dniu 30 grudnia 2017 r., złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, z uwagi na przekroczenie ustawowego terminu do wniesienia skargi przewidzianego w art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.).-/dalej ppsa/. Poinformował przy tym, że postanowieniem z dnia 4 grudnia 2017 r., w wyniku rozpatrzenia ww. pisma strony o ponowne rozpatrzenie sprawy, stwierdził uchybienie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ppsa, Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Na wstępie wskazać należy, że z dniem 1 czerwca 2017 r. weszła w życie ustawa z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 935), którą wprowadzono szereg istotnych zmian w procedurze sądowoadministracyjnej uregulowanej w ustawie z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na mocy art. 9 pkt 2 powołanej ustawy z 7 kwietnia 2017 r. nowe brzmienie otrzymał m.in. art. 52 § 2 i § 3 ppsa. Stosownie do treści art. 52 ppsa, w brzmieniu obowiązującym od 1 czerwca 2017 r., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa (§ 3). Z powyższego wynika zatem, że w art. 52 § 3 ppsa ustawodawca wprowadził wybór sposobu zaskarżenia albo poprzez złożenie do organu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, albo wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Treść tego przepisu nie pozostawia też wątpliwości, że chociaż do strony należy decyzja, jaką drogę zaskarżenia wybrać, to jednak skorzystanie z jednego trybu zaskarżenia danego aktu wyklucza możliwość skorzystania z drugiego trybu. Niedopuszczalna jest więc sytuacja, że to samo rozstrzygnięcie strona skarży zarówno w drodze postępowania przed organem administracji, jak i w drodze postępowania przed sądem administracyjnym. Strona musi bowiem dokonać wyboru między dwiema wykluczającymi się możliwościami. Odnosząc powyższe rozważania na grunt sprawy niniejszej wskazać należy, że w zaskarżonej decyzji organ prawidłowo pouczył skarżącą o przysługujących jej alternatywnie środkach zaskarżenia. Mimo to skarżąca złożyła trzy pisma o tej samej treści z dnia 24 listopada 2017 r., w tym jedno skierowane do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Opolu, drugie do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] i trzecie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu (nadane w UP w dniu 30 grudnia 2017 r.). Wnosząc środek zaskarżenia od opisanej wyżej decyzji Prezesa ZUS z 6 listopada 2017 r. (wydanej w I instancji), jako właściwy do rozpoznania jej żądania uczyniła zatem również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu (co skutkowało potraktowaniem tego pisma jako skargi), przy czym w treści tego pisma wyraźnie wskazała, że wnosi "o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej umorzenia należności po zmarłym A. G.". Zdaniem Sądu, tak sformułowana treść pisma jednoznacznie dowodzi, że intencją skarżącej była weryfikacja zaskarżonej decyzji w trybie postępowania przed organem administracyjnym. W konsekwencji, zgodnie z wolą skarżącej Prezes ZUS rozpoznał wniesione pismo strony jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przy czym, z uwagi na jego spóźnione wniesienie, wydał postanowienie z dnia 4 grudnia 2017 r. o stwierdzeniu uchybienia terminu do jego wniesienia. Stwierdzić zatem należy, że powyższe okoliczności powodują niedopuszczalność wszczęcia procedury sądowoadministracyjnej. Skoro bowiem skarżąca skorzystała ze środka zaskarżenia, jakim jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie mogła równocześnie wnieść skargi do sądu administracyjnego. Na marginesie Sąd jedynie wskazuje, że również w sytuacji, gdyby skarżąca nie wyczerpała administracyjnego trybu zaskarżenia, i tak wniesienie przez nią skargi w dniu 30 grudnia 2017 r. uniemożliwiało nadanie jej dalszego biegu, z uwagi na przekroczenie ustawowego terminu na dokonanie tej czynności. Zgodnie bowiem z art. 53 § 1 ppsa, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. W realiach niniejszej sprawy termin ten - z uwagi na doręczenie zaskarżonej decyzji w dniu 10 listopada 2017 r. - mijał z dniem 10 grudnia 2017 r., a ponieważ był to dzień ustawowo wolny od pracy, upływ tego terminu, zgodnie z art. 83 § 2 ppsa, przypadał na dzień następny, tj. 11 grudnia 2017 r. Terminu tego strona nie zachowała. Z tych przyczyn faktycznych i prawnych Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ppsa w zw. z art. 52 § 3 ppsa, orzekł jak w sentencji.