I SA/Op 32/24
WyrokWSA w Opolu2024-02-01
Skład orzekający: Elżbieta Kmiecik, Tomasz Judecki, Beata Kozicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach może zostać wydana dla przedsięwzięcia polegającego na wydobyciu kruszywa, które jest niezgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, nawet jeśli docelowym przeznaczeniem terenu ma być staw rybny?Ratio decidendi
Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach może zostać wydana jedynie po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W przypadku stwierdzenia niezgodności, dalsze postępowanie jest zbędne i organ ma obowiązek wydać decyzję odmowną. Niezgodność z planem miejscowym, polegająca na planowanej eksploatacji kruszywa na terenie przeznaczonym rolniczo, stanowi wystarczającą podstawę do odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, nawet jeśli docelowo teren ma zostać przeznaczony na staw rybny.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy stawu ziemnego-rybnego z eksploatacją złoża kruszywa. Organy obu instancji odmówiły wydania decyzji, uznając, że przedsięwzięcie jest niezgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który dopuszcza jedynie użytkowanie rolnicze terenu i budowę stawów o charakterze rolniczym, a nie eksploatację kruszywa. Spółka argumentowała, że inwestycja jest w trakcie budowy, a docelowym przeznaczeniem terenu będzie hodowla ryb, co jest zgodne z planem.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Judecki Sędzia WSA Beata Kozicka Protokolant St. inspektor sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2024 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 19 lipca 2023 r., nr SKO.40.2333.2022.oś w przedmiocie odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia oddala skargę.
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez M. Sp. z o.o. w B. (zwaną dalej również skarżącą lub Spółką) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu (zwanego dalej SKO lub Kolegium) z dnia 19 lipca 2023 r., nr SKO.40.2333.2022.oś, utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy Bierawa (zwanego dalej też organem pierwszej instancji) z dnia 22 lipca 2022 r., nr IRZP.6220.3.2020, o odmowie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wnioskiem z dnia 7 marca 2022 r., uzupełnionym w dniu 21 marca 2022 r., Spółka zwróciła się do Wójta Gminy Bierawa o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stawu ziemnego-rybnego z eksploatacją złoża kruszywa naturalnego [...] na działkach ewidencyjnych a, b, c, d, e, f, g obręb S., jednostka ewidencyjna B.1. Skarżąca wskazała, że przedsięwzięcie to kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 40 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839, z późn. zm. - dopisek Sądu), zwanego dalej rozporządzeniem. Do wniosku Spółka dołączyła m.in. Kartę Informacyjną Przedsięwzięcia. Natomiast na wezwanie organu Spółka przedłożyła wymaganą mapę i wyjaśniła, że po uzyskaniu decyzji środowiskowej planuje wystąpić o decyzję, o której mowa w art. 72 ust. 1 pkt 4 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, tj. o koncesję na wydobywanie kopalin ze złóż.
W toku postępowania organ pierwszej instancji uzyskał opinię urbanistyczną z dnia 5 kwietnia 2022 r. sporządzoną przez urbanistę W. C., w której stwierdzono, że przedmiotowe przedsięwzięcie jest niezgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Teren inwestycji posiada bowiem przeznaczenie rolnicze z zakazem lokalizacji obiektów budowlanych za wyjątkiem wałów przeciwpożarowych. Dopuszcza się na nim realizację stawów jako użytkowania rolniczego, jednak stawy takie musiałyby pełnić funkcję hodowlaną, a nie sportowo-rekreacyjną, a już tym bardziej nie mogą być przeznaczone dla powierzchniowej eksploatacji kruszyw mineralnych, która jest przewidziana jedynie na terenach oznaczonych w planie miejscowym symbolem "PE" - tereny eksploatacji powierzchniowej. W opinii wskazano również, że jedynie dla takich terenów możliwe jest wskazanie kierunku ich rekultywacji rolniczej (w tym na staw hodowlany).
W piśmie z dnia 13 kwietnia 2022 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. wyraził opinię, że dla przedmiotowego przedsięwzięcia istnieje potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
Z kolei Spółka w piśmie z dnia 14 kwietnia 2022 r. wyjaśniła, że projektowany staw ziemno-rybny będzie miał charakter hodowlany (typowa gospodarka rybacka). W piśmie tym przedstawiono także sposób prowadzenia tej hodowli.
Postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2022 r., nr [...], Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w O. wyraził opinię, że dla przedmiotowego przedsięwzięcia istnieje potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i ustalił proponowany zakres raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko.
W piśmie z dnia 20 czerwca 2022 r. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w G. wyraziło opinię, że dla przedmiotowego przedsięwzięcia nie ma obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
Następnie decyzją z dnia 22 lipca 2022 r. Wójt Gminy Bierawa odmówił wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla ww. przedsięwzięcia. Rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2022 r. poz. 1029 z późn. zm. [na dzień orzekania przez organ odwoławczy - Dz. U. z 2023 r. poz. 1094, z późn. zm.]), zwanej dalej ustawą. W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny sprawy i uznał, że zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 89 lit. f oraz § 3 ust. 1 pkt 40 rozporządzenia przedsięwzięcie zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek sporządzenia raportu może być wymagany. Na podstawie przedłożonej przez Spółkę dokumentacji Wójt stwierdził, że omawiane przedsięwzięcie polegać będzie na budowie stawu rybnego-ziemnego o głębokości powyżej 3 m połączone z eksploatacją kruszywa naturalnego ze złoża [...], występującego w obrębie projektowanego przedsięwzięcia, metodą odkrywkową do spągu złoża. Spąg serii złożowej zalega na głębokości od 12,0 m do 14,7 m i tworzy osady piaszczyste i żwirowe. W ramach przedsięwzięcia przewiduje się zagospodarowanie całego terenu na realizację stawu ziemnego, poprzez kształtowanie jego misy w ramach pozyskania kruszywa naturalnego metodą odkrywkową spod wody. Naturalny nadkład nad złożem stanowi gleba i lokalnie występujące piaski drobne, zanieczyszczone substancją organiczną. Nadkład wykorzystywany będzie do prac makroniwelacyjnych oraz kształtowania skarp stawu. Powierzchnię inwestycyjną stanowią aktualnie użytkowane tereny rolne, na które składają się łąki trwałe (wg klasy bonitacji - symbol klaso - użytku ŁIV, ŁV i ŁVI). Teren przedsięwzięcia stanowi ok. 7,31 ha. Prace wydobywcze prowadzone będą bez odwadniania złoża. Przewiduje się wydobycie około 200 - 360 m³ materiału/dzień (50.000-90.000 m³ materiału/rok). Dalej organ odwołał się do treści art. 80 ust. 2 ustawy oraz postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy B.1 zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Gminy B.1 z dnia [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy B.1 dla sołectw L., D. i S. (Dz. Urz. Woj. Opolskiego poz. [...]), zwanego dalej miejscowym planem, dotyczących terenu objętego inwestycją. Organ podał, że zgodnie z ustaleniami miejscowego planu teren inwestycji znajduje się na obszarze oznaczonym symbolem S5R - tereny rolnicze. Natomiast przeznaczenie uzupełniające dla tych terenów dopuszcza możliwość realizacji stawów, jako użytkowania rolniczego terenów. Stosownie do powyższego oraz na podstawie sporządzonej na zlecenie organu opinii urbanistycznej, Wójt uznał, że planowana do realizacji inwestycja jest niezgodna z ustaleniami miejscowego planu. W przekonaniu organu stawy dopuszczone do lokalizacji na terenach R muszą pełnić funkcję hodowlaną, a nie sportowo-rekreacyjną lub przeciwpowodziową. Tym bardziej nie mogą być przeznaczone dla powierzchniowej eksploatacji kruszyw mineralnych, która w obowiązującym planie miejscowym możliwa jest na terenach o symbolach PE - tereny eksploatacji powierzchniowej. Dopiero dla terenów wskazanych w planie miejscowym dla eksploatacji powierzchniowej można wskazać kierunek ich rekultywacji taki jak rolniczy (w tym staw hodowlany) wodny lub leśny.
W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka podniosła, że inwestycja jest zgodna z zapisami planu miejscowego. Skarżąca opisała szczegółowo dotychczas uzyskane decyzje, technikę wydobycia kruszywa, a także wykonane prace ziemne w terenie (trwająca budowa stawu ziemnego). W dalszej części odwołania wyjaśniła na czym będzie polegał proces rekultywacji terenu w kierunku gospodarki rybackiej, akcentując, że staw rybny będzie ostatecznym przeznaczeniem terenu inwestycji. Powołała się również na wydobycie kruszywa podobną techniką w innej gminie, podkreślając, że zasoby kopaliny będą eksploatowane zgodnie z przepisami Prawa geologicznego i górniczego. W związku z powyższą argumentacją Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i wydanie wnioskowanej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia.
Przy piśmie z dnia 5 września 2022 r. Spółka przedłożyła dodatkowo: decyzję Starosty K. z dnia 5 października 2009 r., nr [...], w przedmiocie udzielenia Z. J. pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie stawu rybnego oraz decyzję Zarządu Zlewni Wód Polskich w G. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 25 listopada 2020 r., nr [...], [...], w przedmiocie udzielenia Z. J. pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie stawu rybnego.
W wyniku rozpatrzenia odwołania SKO decyzją z dnia 19 lipca 2023 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, po zrelacjonowaniu dotychczasowego przebiegu postępowania, Kolegium wskazało na materialnoprawne podstawy orzekania w sprawie, w tym na art. 71, art. 72 ust. 1 pkt 1 i 4 oraz art. 80 ust. 2 ustawy. Kolegium stwierdziło, że przedmiotowe przedsięwzięcie na podstawie § 3 ust. 1 pkt 40 lit. a tiret trzecie i tiret piąte, a także § 3 ust. 1 pkt 89 lit. f rozporządzenia zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko - jako wydobywanie kopalin ze złoża metodą odkrywkową inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 27 lit. a, bez względu na powierzchnię obszaru górniczego, na terenie gruntów leśnych lub w odległości nie większej niż 100 m od nich w odległości nie większej niż 250 m od terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2019 r. poz. 1396, z późn. zm.), a później (na kolejnym etapie, tj. po górniczym wykorzystaniu terenu i rozpoczęciu rekultywacji terenu) jako gospodarowanie wodą w rolnictwie polegające na realizacji stawów o głębokości nie mniejszej niż 3 m, innej niż wymieniona w lit. e. W ocenie Kolegium w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania żadne z wyłączeń od wymogu zgodności przedsięwzięcia z planem miejscowym, określone w art. 80 ust. 2 ustawy, zatem konieczne jest dokonanie oceny, czy wnioskowana inwestycja jest zgodna z planem miejscowym. Odwołując się do poglądów orzecznictwa sądowego SKO podkreśliło, że zgodność lokalizacji planowanego przedsięwzięcia z ustaleniami planu miejscowego jest - w świetle art. 80 ust. 2 ustawy - podstawowym kryterium oceny zamierzeń inwestora. W związku z tym jeżeli plan miejscowy nie przewiduje przeznaczenia terenu pod określone przedsięwzięcie, to organ ma obowiązek (wobec braku zgodności przedsięwzięcia z planem miejscowym) wydać decyzję odmowną, bez przeprowadzenia pełnego postępowania środowiskowego w zakresie dalszego badania rzeczywistego wpływu planowanej działalności na środowisko. Kolegium zwróciło uwagę, że skoro ocena zgodności inwestycji z miejscowym planem winna być dokonywana już na etapie wstępnym postępowania, to procedowanie co do meritum, w sprawie potrzeby ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia niezgodnego z ustaleniami planu miejscowego, staje się bezprzedmiotowe. W tym zakresie Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z ww. uchwałą Nr [...] Rady Gminy B.1 działki nr a, nr b, nr c, nr d, nr e, nr f i nr g, obręb S., znajdują się na obszarze oznaczonym symbolem "S5R". Zdaniem SKO z § 31 ust. 1 i ust. 2 tej uchwały wynika, że na terenie inwestycji jest zakaz innego niż rolnicze użytkowanie terenu, przy czym przewidziano (dopuszczono) możliwość realizacji stanów, ale jedynie takich, które są użytkowane właśnie rolniczo (a więc zgodnie z zapisami o podstawowym przeznaczeniu - tego przeznaczenia nie zmieniając). Tym samym nie jest możliwe przeznaczenie przedmiotowego obszaru na inne niż rolnicze, w tym jako niedopuszczalne należy ocenić przeznaczenie górnicze tego terenu, nawet jeżeli miałoby to być przeznaczenie czasowe (do czasu wydobycia złoża i rekultywacji). W ocenie Kolegium kwestia ta jest oczywista. Niezasadne jest przy tym stanowisko Spółki, że inwestycja nie narusza planu miejscowego, skoro ostateczne wykorzystywanie terenu (w wyniku rekultywacji) będzie zgodne z tym planem. Kolegium zauważyło, że na przedmiotowym terenie dopuszczalne są jedynie stawy o charakterze rolniczym, a nie stawy służące eksploatacji kruszyw. Inwestor natomiast wskazał na podwójne - zarówno kopalne (w pierwszym okresie), jak i rolne (w wyniku rekultywacji) przeznaczenie projektowanego stawu. Pierwsze z ww. wymienionych przeznaczeń w sposób rażący naruszałoby § 31 ust. 1 pkt 1 i § 31 ust. 2 pkt 3 uchwały. Co innego, gdyby inwestor w ramach przedsięwzięcia planował jedynie budowę stawów rybnych (bez eksploatacji kruszywa) - wówczas takie zamierzenie mogłoby być oceniane w kontekście § 31 ust. 2 pkt 3 planu miejscowego. Z taką sytuacją jednak nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie i wskazanie na rekultywację pod kątem utworzenia stawów rybnych - zdaniem Kolegium - nie może przesłaniać faktu projektowanego przez inwestora kopalnianego wykorzystywania terenu. W związku z powyższym organ pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że konieczna jest odmowa ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Zdaniem SKO powyższej oceny nie zmienia fakt uzyskania pozwoleń wodnoprawnych, czy innych decyzji administracyjnych. Decyzja Starosty K. z dnia 5 października 2009 r. czy decyzja Zarządu Zlewni Wód Polskich w G. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 25 listopada 2020 r. zostały wydane w odrębnych sprawach administracyjnych, w których stosowane były inne przepisy i oceniane były inne przesłanki prawne przez inne organy i w innych przedmiotach niż w postępowaniu środowiskowym. Wydanie tych decyzji nie zmienia faktu, że projektowana inwestycja jest niezgodna z zapisami planu miejscowego, co stanowiło wystarczającą i przesądzającą ostatecznie podstawę do odmowy ustalenia wnioskowanych uwarunkowań środowiskowych. W przekonaniu Kolegium wynika to nawet z pierwszej z ww. wymienionych decyzji, w której rozstrzygnięciu wskazano, że pozwolenie wodnoprawne na wykonanie urządzenia wodnego, tj. ziemnego stawu hodowlanego, nie zwalnia z konieczności uregulowania stanu formalno-prawnego wynikającego z odrębnych przepisów.
W skardze od powyższej decyzji Spółka podniosła, że inwestycja nie jest planowana lecz jest w trakcie budowy zgodnie z wszelkimi wymaganymi pozwoleniami wydanymi przez organy administracji państwowej. Zgodnie ze stanem faktycznym przedsięwzięcie jest w trakcie realizacji polegającej na budowaniu stawów kopanych zasilanych wodami gruntowymi, opadowymi oraz roztopowymi. Natomiast roboty budowlane, które polegają na wykonywaniu misy stawów zostały czasowo zawieszone, ponieważ okazało się, że materiał pozyskiwany z wykopu może być wykorzystany jako pełnowartościowy bez przeprowadzenia procesu odzyskiwania odpadów. Skarżąca argumentowała, że zgodnie z zaleceniami organów wydających pozwolenia na budowę stawów, materiał z wykopu może być usunięty zgodnie z ustawą z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach lub zostanie sprzedany po uzyskaniu koncesji zgodnie z ustawą z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze. Spółka wyjaśniła, że w zaistniałej sytuacji, gdy materiał jest pełnowartościowy i może być sprzedany, zdecydowała się na uzyskanie koncesji i wprowadzenie pozyskanego materiału do obrotu gospodarczego, uiszczając wszelkie prawem wymagane daniny na rzecz Skarbu Państwa oraz miejscowej Gminy. Podkreśliła, że warunkiem uzyskania koncesji jest jednak wydanie wnioskowanej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W jej ocenie organy błędnie uznały, że decyzja, o którą ubiega się skarżąca dotyczy nowej inwestycji, tj. kopalni kruszywa. Przedsięwzięcie polega bowiem na trwającej obecnie budowie stawów, co jest zgodne z rolniczym przeznaczeniem i zapisami miejscowego planu. Natomiast celem końcowym skarżącej jest hodowla ryb. W związku z powyższą argumentacją skarżąca wniosła o unieważnienie decyzji organów obu instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492, z późn. zm.) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie nie miał zastosowania.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i 3 P.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także - z mocy art. 135 P.p.s.a. - poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji wykazała, że akty te nie zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa. Zdaniem Sądu postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo, ustalenia organów nie pozostawiają wątpliwości, a ocena - dokonana na podstawie przyjętych ustaleń - znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. Dlatego Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności odnotować trzeba, że postępowanie administracyjne, w wyniku którego wydana została zaskarżona decyzja dotyczyło wniosku Spółki o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pod nazwą: budowa stawu ziemnego-rybnego z eksploatacją złoża kruszywa naturalnego "[...]" na działkach ewidencyjnych nr a, b, c, d, e, f, g, obręb S., jednostka ewidencyjna B.1.
Materialnoprawną podstawę działania organów stanowiły przepisy cyt. wyżej ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, zwana nadal ustawą, a ponadto § 3 ust. 1 pkt 40 lit. a tiret trzecie i tiret piąte i § 3 ust. 1 pkt 89 lit. f cyt. wcześniej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, na podstawie których, uwzględniając parametry planowanego przedsięwzięcia, zaliczono je do przedsięwzięć, o jakich mowa w art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy środowiskowej, tj. do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Kontynuując rozważania, wyjaśnić również należy, że art. 80 ustawy określa kryteria, jakimi powinien kierować się organ przy wydaniu decyzji środowiskowej. Zgodnie z art. 80 ust. 2 zdanie pierwsze ustawy właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony.
W tym miejscu wskazać należy na prezentowany w orzecznictwie pogląd, wedle którego skoro z treści art. 80 ust. 2 ustawy wynika, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach może zostać wydana jedynie po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, to w przypadku stwierdzenia niezgodności lokalizacji planowanej inwestycji z ustaleniami planu, dalsze prowadzenie postępowania w przedmiocie wydania tej decyzji jest zbędne i niecelowe. Zgodność lokalizacji planowanego przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest w świetle art. 80 ust. 2 ustawy kryterium podstawowym oceny zamierzeń strony ubiegającej się o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Skoro zatem plan miejscowy nie przewiduje przeznaczenia terenu pod określone przedsięwzięcie, to organ ma obowiązek, wobec braku zgodności przedsięwzięcia z planem wydać decyzję odmowną, bez dalszego badania rzeczywistego wpływu planowanej działalności na środowisko. W orzecznictwie podkreśla się też, że stwierdzenie sprzeczności lokalizacji przedsięwzięcia z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zwalnia organ prowadzący postępowanie z konieczności przeprowadzania postępowania wyjaśniającego w szerszym zakresie, w tym przeprowadzenia postępowania uzgodnieniowego z innymi organami (por. wyrok NSA z dnia 12 lipca 2022 r., sygn. akt III OSK 5509/21 i powołane tam orzecznictwo, dostępny na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W procesie oceny zgodności z miejscowym planem, konieczne jest natomiast po pierwsze prawidłowe określenie charakteru projektowanej inwestycji, a po drugie prawidłowe zinterpretowanie rodzaju przeznaczenia terenu objętego tą inwestycją, określonego w planie miejscowym.
W niniejszej sprawie inwestycja ma polegać, co niewątpliwie wynika z dokumentacji przedłożonej przez Spółkę, w tym Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia, na eksploatacji zasobów złoża kruszywa naturalnego, w miejscu której docelowo powstanie nowa forma rzeźby ternu, w formie stawu rybnego-kopanego o powierzchni ok. 7.31 ha. W analizie przedsięwzięcia jednoznacznie wskazano, że po zakończeniu eksploatacji, użytkownik wykona rekultywację zgodnie z projektem rekultywacji. W efekcie powstanie zbiornik wodny, który będzie stanowił naturalne urządzenie melioracyjne o charakterze drenującym tereny przyległe.
Teren objęty przedmiotową inwestycją znajduje się na obszarze oznaczonym w miejscowym planie symbolem S5R. Zgodnie z § 31 ust. 1 miejscowego planu dla terenów o symbolach R ustala się przeznaczenie:
1) podstawowe - rolnicze;
2) uzupełniające:
a) drogi dojazdowe do gruntów rolnych,
b) sieci infrastruktury technicznej zgodnie z przepisami odrębnymi dotyczącymi ochrony gruntów rolnych,
c) istniejące wały przeciwpowodziowe.
Z kolei § 31 ust. 2 planu miejscowego stanowi, że dla terenów wymienionych w ust. 1:
1) nakazuje się zachowanie wartościowego drzewostanu;
2) zakazuje się:
a) lokalizacji obiektów budowlanych za wyjątkiem wałów przeciwpowodziowych,
b) zalesienia terenów;
3) dopuszcza się możliwość realizacji stawów i sadów jako użytkowania rolnicze terenów oraz szlaków i tras rowerowych w ramach dróg dojazdowych do gruntów rolnych.
W ocenie Sądu organy zasadnie uznały, że sporna inwestycja nie spełnia warunków określonych w przytoczonych przepisach miejscowego planu. Ustalenia tego planu, w odniesieniu do wnioskowanego przez Spółkę obszaru zastrzegają bowiem, że możliwa jest realizacja jedynie stawów, które użytkowane są rolniczo. Plan z pewnością nie przewiduje natomiast na omawianym terenie możliwości eksploatacji kruszyw mineralnych, nawet w sytuacji, gdy efektem końcowym tej działalności będzie powstanie stawu ziemno-rybnego. Skarżąca zdaje się nie dostrzegać, że w pierwszym okresie inwestycja polegać będzie wyłączne na wydobyciu zalegającego w podłożu złoża kruszywa maturalnego metodą odkrywkową, a dopiero po zakończeniu tej eksploatacji powstanie zbiornik wody. Nie ulega zatem wątpliwości, że realizacja pierwszego etapu inwestycji nie jest możliwa na terenie oznaczonym w miejscowym planie symbolem S5R. Trafnie zatem wywiodło Kolegium, że kopalne przeznaczenie projektowanego stawu byłoby rażąco sprzeczne z ustaleniami miejscowego planu. Zgodzić się też należy z organem odwoławczym, że w sytuacji gdyby skarżąca przewidziała wyłącznie rekultywację tego terenu pod kątem stworzenia stawu rybnego wówczas możliwa byłaby ocena inwestycji w kontekście postanowień planu zawartych w § 31 ust. 2 pkt 3 miejscowego planu. Podkreślenia też wymaga, że stwierdzona przez organy niezgodność ocenianego zamierzenia z postanowieniami miejscowego planu znajduje potwierdzenie w jednoznacznej opinii urbanistycznej z dnia 5 kwietnia 2022 r. W konsekwencji opisana sprzeczność planowanego przedsięwzięcia sama w sobie przesądza już o niemożności ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla wnioskowanej inwestycji. Akcent główny spornego przedsięwzięcia spoczywa bowiem na działalności wydobywczej, a nie rolniczym przeznaczeniu projektowanego stawu w związku z planowaną rekultywacją. W omawianym przypadku powstanie stawu rybnego pozostaje w związku z główną działalnością skarżącej w postaci eksploatacji kruszywa, co wyklucza przyjęcie, że funkcją przedsięwzięcia będzie rolnicze użytkowanie terenu. W tych okolicznościach Sąd uznał, że nie jest możliwe wydanie dla wnioskowanej inwestycji, jako niezgodnej z ustaleniami miejscowego planu, pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Ponadto, zdaniem Sądu, stanowisko organów w kwestii przyjętej kwalifikacji przedsięwzięcia (opisane przez Sąd podczas przedstawiania stanu sprawy) zostało logicznie oraz przekonująco uzasadnione. Z materiału dokumentacyjnego sprawy w sposób oczywisty wynika, że przedsięwzięcie w pierwszej fazie realizacji ma na celu wykorzystanie terenu poprzez wydobycie pełnowartościowego kruszywa. I tej oceny nie może zmienić podnoszona przez Spółkę okoliczność, że końcowych efektem inwestycji będzie hodowla ryb w stawie, który powstanie po zakończeniu wydobycia.
Reasumując stwierdzić trzeba, że stan faktyczny sprawy będący podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia został ustalony przez organy w sposób prawidłowy. Dokonały one właściwej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i jednoznacznie wykazały niezgodność inwestycji z ustaleniami miejscowego planu, co zgodnie z art. 80 ust. 2 ustawy uzasadniało wydanie decyzji odmownej. Z powyższych względów na akceptację nie zasługują argumenty zawarte w skardze. Sąd miał również na uwadze to, że organ odwoławczy wskazał - stosownie do art. 107 § 3 K.p.a. - podstawy faktyczne i prawne wydanej decyzji oraz przedstawił wystarczające uzasadnienie swojego stanowiska, jak i to, że wyjaśniając motywy zaskarżonej decyzji, prawidłowo odniósł się do zarzutów odwołania o istotnym w sprawie charakterze. Nadto Sąd nie dopatrzył się z urzędu innych wadliwości, które uzasadniałyby wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z porządku prawnego.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło