I SA/Op 327/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Gocki Sędziowie: Sędzia NSA Joanna Kuczyńska (spr.) Asesor sądowy Marta Wojciechowska Protokolant sekr. sądowy Anna Frydryk po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi S. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług oddala skargę. Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia [...] o nr [...] odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Opolu z dnia [...], Nr [...] określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiące: luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2004 r. W wyniku kontroli skarbowej przeprowadzonej u podatnika stwierdzono, że w deklaracjach dla podatku od towarów i usług ( VAT - 7 ) za miesiące: luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad, grudzień 2004 r. zadeklarowane zostały zaniżone kwoty zobowiązania podatkowego. W związku z powyższym, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Opolu decyzją z dnia [...] określił podatnikowi zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za w/w okresy rozliczeniowe. W przedmiotowej decyzji prawidłowo pouczono stronę o trybie i terminie, w którym przysługiwało jej prawo zaskarżenia rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Decyzja została doręczona podatnikowi przez pracowników Urzędu Kontroli Skarbowej w Opolu. Strona potwierdziła odbiór decyzji osobiście w dniu 27 czerwca 2006 r. zaś termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 11 lipca 2006 r. W dniu 18 lipca 2006 r. do Urzędu Kontroli Skarbowej w Opolu wpłynęło odwołanie podatnika przesłane przesyłką poleconą nadaną w urzędzie pocztowym w dniu 17 lipca 2006 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Jako przyczynę niezachowania ustawowego terminu do wniesienia środka odwoławczego, podatnik wskazał na "nagłą i niespodziewaną chorobę", na potwierdzenie której załączył zaświadczenie lekarskie (tj. druk ZUS ZLA). Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu po rozpatrzeniu wniosku stwierdził, że zgodnie z art. 162 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Organ odwoławczy wskazał, że kryterium braku winy jako przesłanki wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy prowadzeniu swoich spraw, w tym dokonywaniu czynności procesowych. Brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, np. z powodu przerwy w komunikacji, nagłej choroby, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powodzi, pożaru itp. Obowiązek uprawdopodobnienia braku winy obciąża osobę zainteresowaną i winna ona uczynić to poprzez uwiarygodnienie faktu, iż dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Tymczasem z treści załączonej do wniosku kserokopii zaświadczenia lekarskiego (druk ZUS ZLA) wynika jedynie zdaniem organu, iż podatnik był niezdolny do pracy w okresie od 10 lipca do 19 lipca 2006 r. (zaświadczenie lekarskie wystawiono w dniu 10 lipca 2006 r., tj. w 13 dniu biegu terminu do wniesienia odwołania). Zdaniem organu odwoławczego wnioskodawca nie uwiarygodnił stosowną argumentacją swojej staranności oraz faktu, iż zarówno rodzaj przebytej choroby, jak i brak możliwości wyręczenia się inną osobą, faktycznie uniemożliwił mu wniesienie odwołania w terminie. W świetle powyższego brak jest podstaw do uznania, iż podatnik uprawdopodobnił brak winy po swojej stronie w uchybieniu terminu do złożenia środka odwoławczego. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia a polegający na przyjęciu, że nie dochował z własnej winy terminu do wniesienia odwołania. Zdaniem skarżącego przedstawienie zwolnienia lekarskiego oraz wskazanie, że choroba była nagła i niespodziewana są okolicznościami uprawdopodobniającymi przywrócenie terminu. Choroba wystąpiła w końcowej fazie terminu do wniesienia odwołania a silny ból głowy i wysoka gorączka jak również przyjmowanie silnych antybiotyków uniemożliwiały napisanie odwołania. Wskazał również skarżący, że żona nie znając meritum sprawy nie mogła zastąpić go w napisaniu odwołania a także opiekując się małym dzieckiem nie byłaby w stanie wyekspediować pisma w terminie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Dodatkowo podniósł, że wniosek o przywrócenie terminu nie zawierał wskazania okoliczności uniemożliwiających napisanie i wysłanie odwołania z wyjątkiem stwierdzenia, że skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim. Podkreślono również, że to nie na organie podatkowym spoczywa obowiązek poszukiwania dowodów wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia pod względem zgodności z prawem, stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), nie stwierdzono aby zaskarżone postanowienie naruszało przepisy prawa procesowego bądź materialnego w stopniu uzasadniającym jego wyeliminowanie z obrotu prawnego. W myśl art. 162 § 1 i 2 ustawy Ordynacja podatkowa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Jak wynika z powyższego przepisu zostały ustanowione trzy przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie. Należy do nich w szczególności: uprawdopodobnienie braku winy, wniesienie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, oraz dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracany termin. W niniejszej sprawie spełnione zostały dwie z wymienionych wcześniej przesłanek warunkujących przywrócenie terminu (wniesienie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, równoczesnego ze złożeniem wniosku dokonania czynności, której strona nie dokonała w terminie). Konieczna jest zatem ocena, czy tak jak przyjął to organ podatkowy, nie została spełniona przesłanka braku zawinienia strony w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar /B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 1996, str. 296/. Natomiast, jak słusznie podkreślił Dyrektor Izby Skarbowej, samo zwolnienie lekarskie od pracy nie jest potwierdzeniem braku winy skarżącego w uchybieniu terminu. Nie wyklucza bowiem ono możliwości dokonania czynności procesowej przez stronę i nadania pisma przez pocztę osobiście lub przez domownika. W niniejszej sprawie należy stwierdzić, że organ podatkowy w sposób należyty wykazał, że skarżący nie uwiarygodnił stosowną argumentacją swojej staranności w dotrzymaniu terminu. Przedłożone zaświadczenie lekarskie nie stwierdza wystąpienia choroby, która uniemożliwiałaby dopełnienia czynności, a zwłaszcza choroby obłożnej, czy wymagającej hospitalizacji. Z treści tego zaświadczenia wynika bowiem, że osoba, której go udzielono może chodzić, a więc również opuszczać miejsce pobytu (w punkcie 12 treści druku ZUS ZLA - wskazania lekarskie - widnieje symbol 2 potwierdzający, iż chory może chodzić). Wskazanie jedynie na okoliczność korzystania ze zwolnienia lekarskiego od pracy nie potwierdza z całą pewnością, iż skarżący nie mógł rzeczywiście wnieść środka odwoławczego w terminie. Zwolnienie lekarskie od pracy nie wyklucza bowiem możliwości dokonania czynności procesowej wskazuje na to również Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz - J. Borkowski i inni, Warszawa 1985 r., s. 141, cyt. "powołanie się na okoliczność korzystania ze zwolnienia lekarskiego od pracy nie potwierdza z całą pewnością, iż strona nie mogła rzeczywiście wnieść odwołania od decyzji". Chybiony jest także zarzut, iż organ orzekający powinien podjąć czynności zmierzające do zebrania dowodów na okoliczność uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Z treści samego przepisu art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej wynika, że to strona powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna, ponieważ to strona z tego faktu wywodzi skutki prawne. Dlatego też nie jest zasadny zarzut skarżącego, że organ odwoławczy powinien był wezwać skarżącego do złożenia wyjaśnień potwierdzających okoliczności wystąpienia przeszkody uniemożliwiającej dopełnienie czynności procesowej. Takie stanowisko zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 13 czerwca 2002 r. o sygn. akt V SA 2320/01 wskazał, że cyt. "Chybiony jest zarzut, iż organ orzekający powinien podjąć czynności zmierzające do zebrania dowodów na okoliczności uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Z treści samego przepisu art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej wynika, że to strona powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna". Skoro zatem zaskarżonemu postanowieniu nie można zarzucić niezgodności z prawem, skarga po myśli art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podlegała oddaleniu.