I SA/Op 332/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Wojciechowska Sędziowie: Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska Asesor sądowy Anna Komorowska-Kaczkowska(spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 października 2021 r. sprawy ze skargi J. K., I. K. na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków I. stwierdza nieważność Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków, stanowiącego załącznik do zaskarżonej uchwały, w zakresie § 22 i § 23, II. zasądza od Gminy [...] na rzecz strony skarżącej kwotę 780 zł (słownie złotych: siedemset osiemdziesiąt 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi wniesionej przez J. K. i I. K. (dalej jako: Skarżący, Strony) jest uchwała Rady Gminy [...] nr [...] z dnia [...] w sprawie zatwierdzenia Regulaminu Dostarczania Wody i Odprowadzania Ścieków (zwanego dalej także Regulaminem) - w części obejmującej §22 Rozdziału 6 tego Regulaminu – "Warunki przyłączenia do sieci" i § 23 Rozdziału 7 tego Regulaminu – "Warunki Techniczne określające możliwość dostępu do usług wodociągowo-kanalizacyjnych. Jak wynika z akt sprawy w dniu [...] Rada Gminy [...] podjęła uchwałę nr [...] w sprawie zatwierdzenia Regulaminu Dostarczania Wody i Ścieków. Regulamin stanowi załącznik nr 1 do przedmiotowej uchwały. W § 22 Regulaminu Dostarczania Wody i Odprowadzania Ścieków zawarto zapis, że "w przypadku gdy plany inwestycyjne właścicieli nieruchomości wyprzedzają lub są różne od inwestycji ujętych w wieloletnim planie rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych Przedsiębiorstwa, osoby te mogą za zgodą Przedsiębiorstwa wybudować na własny koszt urządzenia wodociągowe lub kanalizacyjne i następnie odpłatnie przekazać je Przedsiębiorstwu. W takiej sytuacji przed wydaniem "Warunków technicznych przyłączenia do sieci wodociągowej i/lub kanalizacyjnej" osoba ubiegająca się o przyłączenie oraz Przedsiębiorstwo winny zawrzeć umowę odpłatnego przejęcia urządzenia albo przedwstępną umowę odpłatnego przejęcia urządzenia przez przedsiębiorstwo". Z kolei §23 wskazano, że poziom dostępu do usług wodociągowo-kanalizacyjnych w poszczególnych latach wyznaczają wieloletnie plany rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych Przedsiębiorstwa. Przedsiębiorstwo ma prawo odmówić przyłączenia Odbiorcy do sieci wyłącznie, jeżeli nie posiada technicznych możliwości świadczenia usług, w szczególności jeżeli brak jest sieci, Przedsiębiorstwo nie posiada tytułu prawnego do dysponowania siecią lub gdy w wyniku przyłączenia nie zostanie zachowany minimalny poziom świadczenia usług. Ww. uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z dnia [...] (Nr [...], poz. [...]). Nadto jak wynika z akt sprawy, w ramach planowanej inwestycji budowy domu jednorodzinnego Skarżący zwrócili się do gminnej spółki A Sp. z o.o. w T. o wydanie warunków technicznych przyłączenia do sieci wodociągowej w miejscowości K. Pismem dnia 1 października 2019 r. ww. Spółka poinformowała Skarżących, iż nie ma technicznych możliwości świadczenia usług wodno-kanalizacyjnych dla wskazanej przez nich lokalizacji bez konieczności rozbudowy ok. 90 m sieci wodociągowej i ok 300 m sieci kanalizacji sanitarnej. Spółka podała również, że rozbudowa sieci nie została ujęta w "Wieloletnim Planie Rozwoju i Modernizacji Urządzeń Wodociągowych i Urządzeń Kanalizacyjnych na lata 2018-2021. Na skutek wyjaśnień, iż Skarżący zamierzają wybudować z własnych środków przyłącze do sieci wodociągowej, Spółka w piśmie z dnia 12 listopada 2020 r. przesłała Skarżącym wzór umowy przedwstępnej obejmującej zasady rozliczenia planowanej inwestycji, z zastrzeżeniem, iż warunki techniczne przyłączenia zostaną określone i wydane Skarżącym po podpisaniu przedłożonej przez Spółkę przedwstępnej umowy w przedmiocie przeniesienia własności urządzeń technicznych. Powyższe stanowisko zostało zakwestionowane w piśmie pełnomocnika Skarżących z dnia 4 grudnia 2020 r., w którym to zanegowano procedurę uzależniającą wydanie warunków technicznych przyłączenia do sieci od zawarcia przez zainteresowanych umowy przedwstępnej obejmującej zasady rozliczenia planowanej inwestycji. W odpowiedzi na powyższe Spółka, powołując się m.in. na § 22 Regulaminu Dostarczania Wody i Odprowadzania Ścieków stanowiącego załącznik nr 1 do uchwały Rady Gminy [...] nr [...] z dnia [...], wskazała na prawidłowość przyjętej procedury. Następnie Skarżący za pismem z dnia 27 kwietnia 2021 r. wezwali Radę Gminy [...] do usunięcia naruszenia prawa poprzez zmianę Regulaminu Dostarczania Wody i Odprowadzania Ścieków stanowiącego załącznik nr 1 do ww. uchwały w zakresie § 22 Rozdziału 6 – "Warunki przyłączenia do sieci" i w zakresie § 23 Rozdziału 7- "Techniczne Warunki określające możliwość dostępu do usług wodno-kanalizacyjnych". W piśmie tym wskazali na naruszenie art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2020 r., poz. 713 ze zm. zwanej dalej ustawą o samorządzie gminnym) w związku z art. 15 ust.2, art. 19 ust. 5 pkt 4- 5 oraz art. 32 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U. 2020, poz. 2028 ze zm. zwana dalej ustawą o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę) poprzez przekroczenie delegacji ustawowej przy uchwalaniu Regulaminu Dostarczania Wody i Odprowadzania Ścieków w części odnoszącej się do zasad rozliczeń z właścicielem nieruchomości co do kosztów przekazania urządzeń wzniesionych z własnych środków, w tym uzależnienia wydania warunków technicznych przyłączenia do sieci od zawarcia umowy z przedsiębiorstwem wodociągowym oraz braku uregulowania w treści samej uchwały warunków technicznych przyłączenia do sieci wodno-kanalizacyjnej. W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 28 maja 2021 r. Rada Gminy [...] uznała za nieuzasadnione zarzuty Skarżących, załączając przy tym uchwałę Rady Gminy [...] nr [...] z dnia [...] w przedmiocie odmowy uchylenia zaskarżonej uchwały. W konsekwencji Skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, żądając stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w części, tj. co do § 22 Rozdziału 6 Regulaminu Dostarczania Wody i Odprowadzania Ścieków – "Warunki przyłączenia do sieci" i § 23 Rozdziału 7 tego Regulaminu – "Warunki Techniczne określające możliwość dostępu do usług wodociągowo - kanalizacyjnych, który to Regulamin stanowi załącznik nr 1 do uchwały Rady Gminy [...] nr [...] z dnia [...] w sprawie zatwierdzenia Regulaminu Dostarczania Wody i Odprowadzania Ścieków. Zarzucili, iż wskazane przez nich zapisy Regulaminu Dostarczania Wody i Odprowadzania Ścieków naruszają art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w związku z art. 15 ust. 2, art. 19 ust, 5 pkt 4-5 oraz art. 32 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę poprzez przekroczenie delegacji ustawowej przy uchwaleniu Regulaminu Dostarczania Wody i Odprowadzania Ścieków w części odnoszącej się do zasad rozliczeń z właścicielem nieruchomości co do koszów przekazania urządzeń wzniesionych z własnych środków, w tym uzależnienia wydania warunków technicznych przyłączenia do sieci od zawarcia umowy przedwstępnej z przedsiębiorstwem oraz braku uregulowania w § 23 Regulaminu warunków technicznych przyłączenia do sieci wodno-kanalizacyjnej. Mając na względzie powyższe, wnieśli o uwzględnienie skargi poprzez stwierdzenie nieważności ww. uchwały w zaskarżonej części oraz zasądzenie od organu na rzecz Skarżących zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi Skarżący podnieśli, że w regulaminie wydanym w oparciu o art. 19 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę mogą znaleźć się tylko takie postanowienia, których przedmiot mieści się w zakresie wyznaczonym w art. 19 ust. 5 tej ustawy. Podnieśli, iż ustawodawca wskazując zakres zagadnień, które mogą być objęte regulaminem, w skonstruowaniu delegacji ustawowej posłużył się sformułowaniem "regulamin określa", co oznacza, że treść tego regulaminu musi bezwzględnie odpowiadać zakresowi delegacji ustawowej. Następnie powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych Skarżący wskazali, że problematyka ponoszenia kosztów przyłączy oraz innych elementów infrastruktury technicznej niezbędnych do przyłączenia nieruchomości do sieci wodociągowo-kanalizacyjnej - tak w aspekcie podmiotowym, jak i przedmiotowym - została wyczerpująco uregulowana w ustawie (art. 31 ust. 1 ustawy) i już z tego powodu należy przyjąć, iż nie mieści się ona w zakresie upoważnienia ustawowego z art. 19 ust. 2 ustawy, a w konsekwencji nie może być też powielana, modyfikowana, dookreślana ani uzupełniana w regulaminie dostarczania wody i odprowadzania ścieków obowiązującym na terenie gminy (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 19 kwietnia 2018 r., sygn. akt IV SA/Po 44/18). W ocenie Skarżących §22 Regulaminu Dostarczania Wody i Odprowadzania Ścieków Gminy [...] jest niezgodny z prawem, gdyż w sposób nieuprawniony uzależnia wydanie warunków technicznych przyłączenia do sieci od zawarcia umowy odpłatnego przejęcia urządzeń bądź umowy przedwstępnej odpłatnego przejęcia urządzeń od osoby planującej wybudowanie takich urządzeń z własnych środków. W ocenie Skarżących brak jest podstaw, żeby rada gminy w uchwalanym regulaminie nałożyła na osoby, które budują z własnych środków urządzenia wodociągowe i urządzenia kanalizacyjne, obowiązek zawarcia, przed wydaniem warunków technicznych, umowy regulującej zasady odpłatnego przejęcia urządzeń bądź umowy przedwstępnej w tym zakresie. Urządzenia takie powinny tylko odpowiadać warunkom technicznym określonym w odrębnych przepisach (art. 31 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę). W aktualnym stanie prawnym zasady wydania warunków przyłączenia do sieci wynikają natomiast z art. 19a ustawy. Dalej Skarżący wskazali, że § 23 Regulaminu Dostarczania Wody i Odprowadzania Ścieków, został umiejscowiony w części Regulaminu w rozdziale, który, jak wynika z jego tytułu, odnosi do technicznych warunków określających możliwość dostępu do usług wodociągowo-kanalizacyjnych, tymczasem § 23 odsyła jedynie do wieloletnich planów rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych Przedsiębiorstwa. Zdaniem Skarżących, odesłania do wieloletnich planów rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych nie mieszczą się w pojęciu "technicznych warunków określających możliwość dostępu do usług wodociągowo - kanalizacyjnych", co znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie sądów administracyjnych. W odniesieniu do powyższego Skarżący powołali się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 2020 r., sygn. akt II OSK 536/20, podkreślając, że problematyka wieloletnich planów rozwoju i modernizacji urządzeń, została odrębnie i szczegółowo unormowana w art. 21 ustawy, zaś art. 19 ustawy nie daje podstaw prawnych do wprowadzania tej kwestii do regulaminu. W konsekwencji, zdaniem Skarżących, § 23 Regulamin Dostarczania Wody i Odprowadzania Ścieków - w praktyce nie zawiera postanowień wypełniających delegację z art. 19 ust. 5 pkt 5 ustawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenia skargi. Organ wskazał przy tym, że Skarżący zamiennie posługują się hasłem przyłącza i innych urządzeń (sieci), wyjaśniając jednocześnie, że w odniesieniu do przyłączy w ogóle nie powstaje w niniejszej sprawie temat przejęcia ich na własność przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne. Przyłącze nie podlega bowiem regulacji art. 49 § 2 Kodeksu cywilnego (por. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 22.06.2017 r., III SZP 2/16, OSNP 2018/1; Gudowski Jacek (red.), Kodeks cywilny. Część ogólna. Komentarz do wybranych przepisów, LEX/el. 2018). W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, że naturalnym warunkiem przyłączenia nieruchomości do sieci jest to, aby sieć taka znajdowała się w zasięgu umożliwiającym takie przyłączenie. Jeśli warunek ten nie jest spełniony, lege artis przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne powinno z tych przyczyn odmówić wydania warunków technicznych przyłączenia (wobec braku takiej możliwości na dany moment) - co w sprawie Skarżących miało miejsce - zaś potencjalnemu odbiorcy usług pozostałoby oczekiwać na realizację wieloletniego planu rozwoju. Zasadę tę potwierdził Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. - Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, który decyzją [...] z dnia [...] orzekł o odmowie wydania na rzecz Skarżącego warunków przyłączenia (decyzja z dnia [...] Dyrektora RZGW w G.). Następnie Gmina wskazała, że to właśnie w odniesieniu do wieloletniego planu rezerwowane są środki m.in. na budowę lub przejęcie sieci wybudowanych przez prywatnych inwestorów. Tym samym zawarcie umowy przedwstępnej, która jest tłem zarzutu Skarżących, nie prowadzi do naruszenia interesu prawnego osoby ubiegającej się o przyłączenie. Skarżący błędnie bowiem rozpoznają, że skarżone zapisy Regulaminu stoją na przeszkodzie uzyskaniu przez nich warunków technicznych przyłączenia do sieci i budowy przez nich przyłączy. Przeszkodą tą bowiem jest brak dostępności sieci w odległości na tyle bliskiej od nieruchomości Skarżących, aby budowa przyłączy była możliwa bez wybudowania odcinków sieci (czy to przez Skarżących - na podstawie umowy przyłączeniowej, czy samodzielnie przez przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne). Wręcz przeciwnie, skarżone przepisy Regulaminu ułatwiają Skarżącym osiągnięcie zamierzonego celu, jakim jest uzyskanie warunków technicznych przyłączenia. Skoro bowiem rozwiązanie obowiązujące w akcie prawa miejscowego, polegające na zawarciu umowy przedwstępnej przejęcia sieci, nie spotyka się z aprobatą Skarżących, to skutkiem braku zawarcia umowy przyłączeniowej (przedwstępnej) musi być odmowa wydania warunków technicznych przyłącza przez przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne, bowiem nie zostały spełnione techniczne warunki określające możliwość dostępu wodociągowo-kanalizacyjnych, zaś wyeliminowanie z Regulaminu zaskarżonych zapisów doprowadzi właśnie do takiej sytuacji, w której brak pobliskiej sieci kończyć się będzie zawsze odmową wydania warunków technicznych przyłączenia do sieci. Mając powyższe na uwadze Gmina wskazała, że Skarżący nie wykazali posiadania interesu prawnego w zaskarżeniu wskazanych norm prawnych. Podkreśliła, że skargę na uchwałę organu gminy może wnieść tylko ten, kto zgodnie z normą prawa materialnego ma interes prawny lub uprawnienie. Przez pojęcie interesu prawnego należy rozumieć interes zgodny z prawem i interes chroniony przez prawo. Istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego, tzn. taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Z kolei w piśmie procesowym z dnia 2 września 2021 r. pełnomocnik organu poinformował, że w dniu [...] Rada Gminy [...] podjęła uchwałę nr [...] w sprawie uchwalenia Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie Gminy [...], która została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] w dniu [...]. Z § 2 przedmiotowej uchwały wynika, że z dniem wejścia jej w życie traci moc uchwała Rady Gminy z dnia [...], tj. uchwała, stwierdzenia nieważności której domagają się Skarżący. Z kolei pełnomocnik Skarżących w piśmie procesowym z dnia 5 października 2021 r., wniósł o umorzenie postępowania sądowego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. z uwagi na jego bezprzedmiotowość, wskazując na uchylenie przez Radę Gminy [...] zaskarżonej uchwały. Jednocześnie podtrzymał wniosek o zwrot koszów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż uchwała w zaskarżonej części narusza prawo w stopniu istotnym. Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.; dalej w skrócie "p.p.s.a.") – nawiązującego w tym zakresie wprost do art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483, z późn. zm.; dalej jako "Konstytucja RP") – kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia – który może obejmować całość albo tylko część określonego aktu (zob.: J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, uw. 1 do art. 134; a także wyroki NSA: z 05.03.2008 r., I OSK 1799/07; z 09.04.2008, II GSK 22/08; z 27.10.2010 r., I OSK 73/10) – oraz rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Nadto jak wynika z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, które sąd rozpatrujący niniejszą sprawę w pełni podziela, w przypadku skargi na akt prawa miejscowego, zakres sprawy przed sądem administracyjnym, określa wnoszący skargę. Wiąże się to z faktem, że możliwym jest zaskarżenie uchwały organu jednostki samorządu terytorialnego jedynie w części. Decyzja wnoszącego skargę na część aktu prawa miejscowego, wyznacza podstawę zaskarżenia takiego aktu. Celem uruchomienia postępowania przed sądem administracyjnym, jest w takim przypadku wyeliminowanie z obrotu prawnego ściśle określonych rozwiązań przyjętych w zaskarżonym akcie, nie zaś całego aktu. Skarżący określa wówczas zakres kwestionowanego aktu, który jego zdaniem powinien zostać pozbawiony mocy prawnej. W ramach tak zakreślonych "granic sprawy" w przypadku skarg na akty prawa miejscowego, wojewódzki sąd administracyjny nie będzie w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. związany "granicami skargi". Nie będzie wobec powyższego związany zarzutami podniesionymi w skardze oraz jej wnioskami, jak również powołaną podstawą prawną. Innymi słowy, jeżeli wnoszący skargę zaskarżył akt prawa miejscowego jedynie w części, to zakres możliwego braku związania treścią skargi dotyczy wyłącznie części zaskarżonego aktu (zob. wyrok NSA z 21 kwietnia 2021 r., III FSK 3179/21, wyrok NSA z dnia 14 października 2021 r. sygn. akt III FSK 4022/21). Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Należy przy tym zauważyć, że wprowadzając sankcję nieważności jako następstwo naruszenia przepisu prawa, ustawodawca nie określił precyzyjnie rodzaju tego naruszenia. Przyjmuje się jednak, że podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały stanowią tylko takie naruszenia prawa (verba legis: "sprzeczności z prawem"), które wykraczają poza kategorię naruszeń "nieistotnych" (argument a contrario z art. 91 ust. 4 u.s.g.), tj. w szczególności polegające na: podjęciu uchwały przez organ niewłaściwy, braku lub przekroczeniu podstawy prawnej do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwym zastosowaniu przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, tudzież naruszeniu procedury jej uchwalania. Przy tym decydujące znaczenie dla oceny legalności danej uchwały ma stan prawny obowiązujący w dacie jej podjęcia. Należy również podkreślić, że akt prawa miejscowego organu jednostki samorządu terytorialnego stanowiony jest na podstawie upoważnienia ustawowego i winien być sporządzany tak, by jego regulacja nie wykraczała poza jakiekolwiek unormowania ustawowe, nie czyniła wyjątków od ogólnie przyjętych rozwiązań ustawowych, a także by nie powtarzała kwestii uregulowanych w aktach prawnych hierarchicznie wyższych. Akt prawa miejscowego musi zawierać sformułowania jasne, wyczerpujące, uniemożliwiające stosowanie niedopuszczalnego, sprzecznego z prawem luzu interpretacyjnego. Materia będąca przedmiotem regulacji prawnej w drodze uchwały rady gminy nie może być regulowana w odrębnych przepisach prawa powszechnie obowiązujących, a organy samorządowe (rada gminy) są zobowiązane do przestrzegania udzielonego im ustawowo upoważnienia do wydawania aktów prawa miejscowego oraz że nie mogą one w podejmowanych przez nie działaniach wkraczać w materię ustawową. Przedmiotem tak rozumianej oceny jest w niniejszym postępowaniu sądowym uchwała nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] zatwierdzająca Regulamin Dostarczania i Odprowadzania Ścieków na terenie Gminy [...] – stanowiący załącznik nr 1 do tejże uchwały - w zaskarżonej części, obejmującej § 22 i § 23 ww. Regulaminu. W konsekwencji w takim wyłącznie zakresie – tj. co do ww. postanowień – uchwała została poddana kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu. Uchwała ta została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] i weszła w życie po upływie czternastu dni od dnia ogłoszenia (§ 4 uchwały). Jej podstawę prawną stanowiły przepisy art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 19 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę. Mając na uwadze stanowisko organu co niedopuszczalności skargi i braku interesu prawnego Skarżących w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały, przed przystąpieniem do kwestii merytorycznych, Sąd wyjaśnia, iż uznał skargę za dopuszczalną przyjmując, iż po stronie Skarżących wystąpił interes prawny. W tym miejscu należy wyjaśnić, że skargę na uchwałę organu gminy może wnieść tylko ten, kto zgodnie z normą prawa materialnego ma interes prawny lub uprawnienie. Przez pojęcie interesu prawnego należy rozumieć interes zgodny z prawem i interes chroniony przez prawo. Istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego, tzn. taką, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Interes prawny i uprawnienie powinny wynikać z przepisów prawa materialnego, te bowiem przepisy są źródłem uprawnień i interesów prawnych. Zastosowanie w art. 101 ustawy o samorządzie gminnym konstrukcji interesu prawnego, znajdującego umocowanie w prawie stwarza podstawę do sprecyzowania cech tego interesu. Jego istotą jest naruszenie istniejącego interesu prawnego lub uprawnienia w wyniku uchwały podjętej przez organ gminy. Interes prawny powinien być więc aktualny, realny, osobisty oraz dotyczyć bezpośrednio sfery prawnej określonego podmiotu. Interes ten musi wynikać ze ściśle określonego przepisu prawa oraz odnosić się wprost do podmiotu kwestionującego akt prawa miejscowego i dotyczyć bezpośrednio tego podmiotu (Andrzej Matan, Komentarz do art. 101 ustawy o samorządzie gminnym). Innymi słowy kryterium interesu prawnego, o którym mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, musi być oceniane w płaszczyźnie materialnoprawnej i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków strony skarżącej a zaskarżonym aktem. Skarga wniesiona na podstawie ust. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie ma bowiem charakteru actio popularis. Oznacza to, że nawet sprzeczność aktu organu gminy z prawem nie daje uprawnienia do jej wniesienia. Składający skargę skarżący musi wskazać na normę materialnego prawa, z której swój interes prawny wywodzi, przy tym nie mogą to być przepisy dotyczące zadań gminy. Przenosząc powyższe rozważania natury ogólnej na grunt rozpatrywanej sprawy, podkreślić należy, iż Skarżący są właścicielami nieruchomości nr a położonej w miejscowości K. W ramach planowanej inwestycji budowy domu jednorodzinnego Skarżący zwrócili się do gminnej spółki A Sp. z o.o. w T. o wydanie warunków technicznych przyłączenia do sieci wodociągowej w miejscowości K., ul. [...]. Pismem dnia 1 października 2019 roku ww. przedsiębiorstwo poinformowało Skarżących, iż nie ma technicznych możliwości świadczenia usług wodno-kanalizacyinych dla ww. lokalizacji bez konieczności rozbudowy sieci wodociągowej, a rozbudowa sieci nie została ujęta w "Wieloletnim Planie Rozwoju i Modernizacji Urządzeń Wodociągowych i Urządzeń Kanalizacyjnych na lata 2018-2021". Na skutek wyjaśnień, iż Skarżący zamierzają wybudować z własnych środków elementy infrastruktury pozwalające na przyłączenie do sieci przedsiębiorstwo wodno-kanalizacyjne w piśmie z dnia 12 listopada 2020 roku przesłało Skarżącym wzór umowy przedwstępnej obejmującej zasady rozliczenia planowanej inwestycji, z zastrzeżeniem, iż warunki techniczne przyłączenia zostaną określone i wydane Skarżącym po podpisaniu rzeczonej umowy. Powyższe stanowisko przedsiębiorstwa wodno-kanalizacyjnego zostało zakwestionowane przez Skarżących, którzy zanegowali procedurę uzależniającą wydanie warunków technicznych przyłączenia do sieci od zawarcia przez zainteresowanych umowy przedwstępnej obejmującej zasady rozliczenia planowanej inwestycji. W odpowiedzi na powyższe przedsiębiorstwo wodno-kanalizacyjne, powołując się m.in. na § 22 Regulaminu Dostarczania Wody i Odprowadzania Ścieków stanowiącego załącznik nr 1 do uchwały Rady Gminy [...] nr [...] z dnia [...], wskazało na prawidłowość przyjętej procedury. W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie istnieje zatem bezpośredni związek pomiędzy sferą indywidualnych praw i obowiązków Skarżących, wynikających z norm prawa materialnego, a zaskarżoną uchwałą. Skarżący są bowiem właścicielami nieruchomości położnej na terenie Gminy [...] i ubiegają się o wydanie warunków technicznych przyłączenia nieruchomości, będącej ich własnością, do sieci wodno-kanalizacyjnej, zaś zaskarżone postanowienia Regulaminu odnoszą się - regulują sytuację prawną – określają warunki przyłączenia do tej sieci. A zatem w sposób bezpośredni kształtują sytuację prawną Skarżących. Z tego względu Sąd nie podzielił stanowiska Gminy co do braku interesu prawnego Skarżących. W szczególności w ocenie Sądu nie ma tym etapie znaczenia, ani to, czy w innym postępowaniu organy administracji słusznie odmówiły Skarżącym wydania warunków technicznych przyłączenia do sieci wodno-kanalizacyjnej, ani też ocena, czy wyeliminowanie zaskarżonych zapisów Regulaminu, skutkować będzie wydaniem takich warunków. Wystarczające jest bowiem, w ocenie Sądu, wykazanie związku pomiędzy zaskarżonym aktem, a sytuacją prawną Skarżących rozumianą w rozpatrywanej sprawie w ten sposób, że kwestionowane normy prawne kształtują, regulują sytuację prawną właścicieli nieruchomości ubiegających się o wydanie warunków technicznych. Przy czym nie budzi wątpliwości Sądu, iż związek taki w rozpatrywanej sprawie istnieje. Skarżący występują w swojej indywidualnej sprawie, której tłem pozostaje przyłączenie nieruchomości do sieci wodno-kanalizacyjnej, a kwestionowane przez nich normy prawa miejscowego, przekładają się na ich indywidualna sytuację, zaś skarga nie nosi cech actio popularis. Przystępując do kontroli zaskarżonej części uchwały pod względem jej legalności ("zgodności z prawem") – dokonywanej, jak to już wyżej wskazano, w oparciu o przepisy prawa powszechnie obowiązującego w dacie uchwalenia tego aktu – należy wyjść od stwierdzenia, że uchwała w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków jest bez wątpienia aktem prawa miejscowego. Zostało to przesądzone expressis verbis przez ustawodawcę w art. 19 ust. 1 zdanie drugie ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę (w brzmieniu obowiązującym w dniu podjęcia zaskarżonej uchwały). Dokonując bardziej szczegółowej klasyfikacji, należy stwierdzić, że uchwała ta mieści się w kategorii aktów prawa miejscowego o charakterze wykonawczym, dla których ustanowienia niezbędne jest szczegółowe upoważnienie zawarte w ustawie. W niniejszej sprawie takie upoważnienie wynikało wprost z art. 19 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę, który w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia uchwały stanowił, że: "1. Rada gminy, po dokonaniu analizy projektów regulaminów dostarczania wody i odprowadzania ścieków, opracowanych przez przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne, uchwala regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków, zwany dalej "regulaminem", obowiązujący na obszarze gminy. Regulamin jest aktem prawa miejscowego. 2. Regulamin powinien określać prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, w tym: 1) minimalny poziom usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków, 2) szczegółowe warunki i tryb zawierania umów z odbiorcami usług, 3) sposób rozliczeń w oparciu o ceny i stawki opłat ustalone w taryfach, 4) warunki przyłączania do sieci, 5) techniczne warunki określające możliwości dostępu do usług wodociągowo-kanalizacyjnych, 6) sposób dokonywania odbioru przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne wykonanego przyłącza, 7) sposób postępowania w przypadku niedotrzymania ciągłości usług i odpowiednich parametrów dostarczanej wody i wprowadzanych do sieci kanalizacyjnej ścieków, 8) standardy obsługi odbiorców usług, a w szczególności sposoby załatwiania reklamacji oraz wymiany informacji dotyczących w szczególności zakłóceń w dostawie wody i odprowadzaniu ścieków, 9) warunki dostarczania wody na cele przeciwpożarowe." Nie budzi przy tym wątpliwości Sądu, że regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków nie może wykraczać poza materie przewidziane w art. 19 ust. 5 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę. Przepis ten stanowi bowiem delegację ustawową dla wydania aktu prawa niższej rangi, ściśle określając zakres spraw, które mogą być przedmiotem unormowania uchwały rady gminy. Nie daje on prawa radzie gminy ani do stanowienia aktów prawa miejscowego regulujących zagadnienia inne niż wymienione w przywołanym przepisie, ani do podejmowania regulacji w inny sposób niż wskazany przez ustawodawcę, gdyż oznaczałoby to wykroczenie poza zakres delegacji ustawowej. Skoro zatem w regulaminie mogą znaleźć się tylko takie postanowienia, których przedmiot mieści się w zakresie wyznaczonym w art. 19 ust. 5 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę, to wszelkie odstępstwa (naruszenie delegacji ustawowej poprzez jej przekroczenie, czy też przez jej niewypełnienie w całości) od katalogu sformułowanego w tym przepisie, przesądzają o naruszeniu przepisu upoważniającego, jak i konstytucyjnej zasady praworządności w zakresie legalności aktu prawa miejscowego, co stanowi istotne naruszenie prawa, którego skutkiem jest stwierdzenie jego nieważności w całości bądź w części. Tego rodzaju wady legislacyjne są bowiem traktowane w orzecznictwie sądów administracyjnych jako przypadki istotnego naruszenia prawa (por. np. wyrok NSA z 30.09.2009 r., sygn. akt II OSK 1077/09, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 18 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 799/18). Należy też podkreślić, że w rozdziale 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę, uregulowane zostały zasady zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków, które mają podstawowe znaczenie dla interpretacji pozostałych przepisów ustawy, w tym jej art. 19 wskazującego zakres przedmiotowy regulaminu. Z kolei regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków jako akt prawa miejscowego regulujący prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług winien realizować powołaną w jego podstawie prawnej delegację ustawową zawartą w art. 19 ust. 5 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę, a zatem określać prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług. W rozpatrywanej sprawie, granice podmiotowe ww. uregulowań regulaminów wyznaczają zatem dwa elementy, w tym pierwszy jest "przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne". Wedle słowniczka ustawowego oznacza to przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, jeżeli prowadzi działalność gospodarczą w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę lub zbiorowego odprowadzania ścieków, oraz gminne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, prowadzące tego rodzaju działalność (art. 2 pkt. 4 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę). Natomiast drugi to "odbiorca usług", co oznacza "każdego, kto korzysta z usług wodociągowo-kanalizacyjnych z zakresu zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na podstawie pisemnej umowy z przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym". Wobec tego, regulamin nie może wykraczać poza wskazany wyraźnie zakres podmiotowy i określać praw i obowiązków innych podmiotów, aniżeli przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne oraz odbiorcy usług w rozumieniu art. 2 pkt. 3 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę. Odnosi się to w szczególności do "osób, które wybudowały z własnych środków urządzenia wodociągowe i urządzenia kanalizacyjne" (art. 31 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę). Nadto jak wynika z dotychczasowego orzecznictwa sądów administracyjnych, które Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, problematyka ponoszenia kosztów elementów infrastruktury technicznej niezbędnych do przyłączenia nieruchomości do sieci wodno-kanalizacyjnej, zarówno w aspekcie podmiotowym, jak i przedmiotowym, została wyczerpująco uregulowana w ustawie art. 31 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę. Z tego też powodu, zdaniem Sądu, należy przyjąć, że jakiekolwiek kwestie i zagadnienia z tego zakresu nie mogą być ani powielane, ani też modyfikowane, czy uzupełniane w regulaminie dostarczania wody i odprowadzania ścieków. Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu § 22 Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków, należało ocenić jako sprzeczny z art. 31 ust. 2 w związku z art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę - w stopniu uzasadniającym stwierdzenie nieważności uchwały w tej części. Przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest bowiem zobowiązane przyłączyć do sieci nieruchomość osoby ubiegającej się o to, jeżeli są spełnione warunki przyłączenia określone w regulaminie, o którym mowa w art. 19 a ustawy oraz istnieją techniczne możliwości świadczenia usług (art. 15 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę). W ocenie Sądu brak jest natomiast podstaw, aby rada gminy w uchwalanym regulaminie nałożyła na osoby, które budują z własnych środków urządzenia wodociągowe i urządzenia kanalizacyjne, obowiązek uprzedniego zawarcia umowy odpłatnego przejęcia urządzenia albo przedwstępnej umowy odpłatnego przejęcia urządzenia przez przedsiębiorstwo wodnokanalizacyjne, czyniąc zawarcie takiej umowy w istocie warunkiem, od spełnienia którego w określonych przypadkach uzależnione jest wydanie warunków technicznych przyłączenia do sieci. W sytuacji, gdy z ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę wynika jedynie, że urządzenia takie powinny tylko odpowiadać warunkom technicznym określonym w odrębnych przepisach (art. 31 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę), zaś art. 31 ust. 1 ustawy o zbiorowy zapatrzeniu w wodę stanowi, że osoby, które wybudowały z własnych środków urządzenia wodociągowe i urządzenia kanalizacyjne, mogą je przekazywać odpłatnie gminie lub przedsiębiorstwu wodociągowo-kanalizacyjnemu, na warunkach uzgodnionych w umowie, uprzednie zawarcie umowy o przekazaniu urządzeń, nie może być podniesione do rangi warunku, od którego uzależnione jest wydanie warunków przyłączenia do sieci. W ocenie Sądu ustanowienie warunek uprzedniego zawarcia umowy przeniesienia własności urządzeń, czy też umowy przedwstępnej, jako przesłanki wydania warunków przyłączenia do sieci, nie mieści się w ramach materii przekazanej do uregulowania organom gminy, w zakresie warunku przyłączenia do sieci, o którym mowa w art. 19 ust. 5 pkt 4 ustawy, ani też nie może zostać uznany za techniczne warunki określające możliwości dostępu do usług wodociągowo-kanalizacyjnych, o których mowa w art. 19 ust. 5 pkt 5 ustawy, bowiem kwestie związane z zawarciem takiej umowy zostały w sposób wyczerpujący uregulowane w ustawie. Tym samym, w ocenie Sądu, poza ramy upoważnienia ustawowego wykracza taki przepis regulaminu, który nakłada na podmiot, który wybudował lub zamierza wybudować urządzenia infrastruktury technicznej, niejako obowiązek zwarcia umowy przeniesienia własności urządzeń na rzecz przedsiębiorstwa wodno-kanalizacyjnego, w sytuacji gdy kwestie związane z zawarciem ewentualnej umowy dotyczącej przekazania urządzeń, zostały uregulowane w ustawie, przy czym ustawodawca posłużył się sformułowaniem "osoby, które wybudowały z własnych środków urządzenia wodociągowe i urządzenia kanalizacyjne, mogą je przekazywać odpłatnie gminie lub przedsiębiorstwu wodociągowo-kanalizacyjnemu", nie czyniąc z tego przekazania przesłanki wydania warunków przyłączenia do sieci. Wobec powyższego, w ocenie Sądu, nie można od uprzedniego zawarcia takiej umowy, uzależniać wydania warunków przyłączenia do sieci, czyniąc z niej niejako przesłankę wydania warunków przyłączenia, w sytuacji gdy z przepisów ustawy wynika wyłącznie możliwość zawarcia umowy przez właściciela urządzeń, a nie obowiązek uprzedniego jej zawarcia - na co wyraźnie wskazuje sformułowanie ustawodawcy – "może zawrzeć umowę". Nie budzi wątpliwości Sądu, że sformułowanie to kreuje po stronie właściciela takich urządzeń możliwość wyboru w kwestii zawarcia umowy przenoszącej własność urządzeń przed przyłączeniem ich do sieci. W sposób sprzeczny zatem z ustawą Regulamin w tej części ogranicza uprawnienia właścicieli urządzeń wodociągowych lub kanalizacyjnych do wystąpienia z wnioskiem o wydanie warunków technicznych przyłączenia do sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej od uprzedniego zawarcia umowy przejęcia tych urządzeń, czy też umowy przedwstępnej w tym przedmiocie. Nie ma bowiem ustawowych podstaw do nałożenia obowiązku zawarcia takiej umowy przez podmiot będący właścicielem urządzeń, w drodze regulaminu i uzależnienie wydanie warunków przyłączenia od zawarcia takiej umowy, w sytuacji gdy z art. 31 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę wynika wyłącznie możliwość, a nie obowiązek zawarcia takiej umowy. Ustawodawca wprowadzając szczegółowe i kompleksowe uregulowania w zakresie przejmowania na własność urządzeń infrastruktury technicznej nie uzależnił wydania warunków przyłączenia do sieci od uprzedniego zawarcia umowy przenoszącej własność urządzeń, czy też umowy przedwstępnej w tym przedmiocie. Co więcej przewidział mechanizmy nabywania własności takich urządzeń, po przyłączeniu ich do sieci, w sytuacji gdy umowa dotycząca przeniesienia ich własności nie została zawarta. I tak np. z art. 49 § 2 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, wynika, że osoba, która poniosła koszty budowy urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 k.c., i jest ich właścicielem, może żądać, aby przedsiębiorca, który przyłączył urządzenia do swojej sieci, nabył ich własność za odpowiednim wynagrodzeniem, chyba że w umowie strony postanowiły inaczej. Z żądaniem przeniesienia własności tych urządzeń może wystąpić także przedsiębiorca, który podłączył do swojej sieci urządzenia. Zatem roszczenie o nabycie przez gminę własności takich urządzeń przysługuje właścicielowi, tj. osobie, która poniosła koszty ich budowy i jest ich właścicielem (por. wyrok Sądu Najwyższego z 13.04.2011 r., V CSK 309/10, jak i przedsiębiorcy (art. 49 § 2 k.c. zdanie drugie). Reasumując, żaden zaś przepis ustawy nie nakłada obowiązku uprzedniego zawarcia umowy w przedmiocie przeniesienia prawa własności urządzeń technicznych, nie uzależnia do wydania technicznych warunków przyłączenia od zawarcia takiej umowy, zaś ustawodawca przewidział szczególne mechanizmy ustawowe dotyczące przedmiotowych kwestii. Wobec powyższego w ocenie Sądu, brak jest podstaw prawnych, do nałożenia przez Gminę w drodze regulacji zawartych w Regulaminie, obowiązku uprzedniego zawarcia umowy o przeniesienie własności urządzeń infrastruktury technicznej lub umowy przedwstępnej, jako warunku wydania warunków przyłączenia. Z kolei § 23 Regulaminu Dostarczania Wody i Odprowadzania Ścieków został umiejscowiony w części Regulaminu w rozdziale, który odnosi się do technicznych warunków określających możliwość dostępu do usług wodociągowo-kanalizacyjnych. W przepisie tym zawarto wyłącznie odesłanie do wieloletnich planów rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych Przedsiębiorstwa. Tymczasem odesłania do wieloletnich planów rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych nie mieszczą się w pojęciu "technicznych warunków określających możliwość dostępu do usług wodociągowo - kanalizacyjnych", a ponadto są nieprecyzyjne (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 marca 2018 r. sygn. akt VIII SA/Wa 896/17, wyrok NSA z 9 stycznia 2007 r. sygn. akt II OSK 1663/06). Problematyka wieloletnich planów rozwoju i modernizacji urządzeń, została odrębnie i szczegółowo unormowana w art. 21 ww. ustawy, zaś art. 19 tej ustawy, brak jest zatem podstaw prawnych do wprowadzania tej kwestii do regulaminu. W uchwale stanowiącej prawo miejscowe, w której mogą zostać jedynie zamieszczone te regulacje, które dotyczą wyłącznie zakresu przedmiotowego przekazanego do unormowania w upoważnieniu ustawowym. (por. wyrok NSA z dnia 7 lipca 2020 r., sygn. akt II OSK 536/20, wyrok WSA w Opolu z dnia 14 listopada 2019 r., sygn. akt I SA/Op 364/19, wyrok NSA z dnia 7 lipca 2020 r., sygn. akt II OSK 536/20). Odnosząc się na zakończenie rozważań do podniesionych w pismach procesowych kwestii uchylenia zaskarżonej uchwały, wyjaśnić należy, że zmiana lub uchylenie zaskarżonego do sądu aktu prawa miejscowego nie czyni zbędnym wydania przez sąd wyroku. Należy przy tym zauważyć, że skutki stwierdzenia nieważności uchwały polegające na orzeczeniu o jej nieważności od daty jej podjęcia są bowiem dalej idące niż uchylenie/zmiana uchwały wywierające skutki od daty uchylenia/zmiany. Sąd podzielił w tym zakresie stanowisko prezentowane m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 sierpnia 2015 r., II FSK 1710/13, w którym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że uchylenie uchwały organu jednostki samorządu terytorialnego nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania sądowoadministracyjnego wywołanego skargą na tę uchwałę, bowiem sąd administracyjny posiada uprawnienie do stwierdzenia nieważności takiego aktu, a więc orzeczenia o jego wadliwości od chwili jego podjęcia (ex tunc). Wówczas uchwałę tę należy potraktować tak, jakby nigdy nie została podjęta, co może mieć znaczenie dla czynności prawnych podjętych na podstawie tego aktu (wyrok NSA z 6 sierpnia 2015 r., II FSK 1710/13). Skoro bowiem nie można skutecznie cofnąć skargi, jeżeli to spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności, to tak samo nie można mówić o bezprzedmiotowości, jeżeli sąd dysponuje możliwością orzeczenia o wadliwości aktu (uchwały) od chwili jego podjęcia. W rozpatrywanej sprawie uchwała zawierając kwestionowane przepisy Regulaminu została podjęta w dniu [...], a następie została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa [...], natomiast uchwała uchylająca ww. regulamin została podjęta w dniu [...] i opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] w dniu [...]. Tym samym uchwała w zaskarżonej części mogła mieć zastosowanie do zdarzeń prawnych zaistniałych we stosunkowo długim okresie. Wobec powyższego, w ocenie Sądu, pomimo iż doszło do uchylenia przedmiotowej uchwały mocą uchwały podjętej przed datą orzekania przez Sąd, przedmiotowe postępowanie sądowoadministracyjne nie stało się bezprzedmiotowe i nie zaistniały przesłanki do jego umorzenia. Utrata mocy zaskarżonej uchwały nie stoi na przeszkodzie badaniu jej legalności. Istotą bowiem kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne jest ocena legalności zaskarżonych aktów i czynności według stanu prawnego i faktycznego z daty ich podjęcia. Uchylenie albo zmiana uchwały przez inną uchwałę, przed wydaniem wyroku ma charakter konstytutywny, a zatem wywołuje skutek na przyszłość (ex nunc), natomiast stwierdzenie przez sąd nieważności uchwały samorządu terytorialnego na skutek zaskarżenia jej przez organ nadzoru znosi skutki tego aktu od samego początku (por. wyroki NSA: z 27 września 2007 r., sygn. akt II OSK 1046/07, z 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 368/10, z 4 listopada 2010 r., sygn. akt II OSK 1783/10, postanowienie NSA z 12 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 228/13). O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit a w zw. z § 14 ust.1 pkt c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2018, poz. 265). Na wysokość tych kosztów składa się uiszczony wpis od skargi, wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej oraz zwrot uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Końcowo Sąd wskazuje, że orzeczenia sądów administracyjnych cytowane w treści niniejszego uzasadnienia, dostępne są w Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.p.