I SA/Op 335/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Judecki po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu Wójta Gminy Tarnów Opolski od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z 17 marca 2026 r. nr SKO.40.415.2025.ip w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej postanawia: odrzucić sprzeciw. Wójt Gminy Tranów Opolski, reprezentowany przez pełnomocnika radcę prawnego Ł. K., pismem z dnia 1 kwietnia 2026 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu sprzeciw od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 17 marca 2026 r. nr SKO.40.415.2026.ip w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Zaskarżoną decyzją Kolegium uchyliło decyzję Wójta Gminy Tarnów Opolski z dnia 16 stycznia 2026 r. nr OR.1431.83.2025 w przedmiocie odmowy udostępnienia żądanej informacji publicznej. W odpowiedzi na sprzeciw Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o jego odrzucenie sprzeciwu, podnosząc, że organ pierwszej instancji nie jest uprawniony do wniesienia sprzeciwu na decyzję organu drugiej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Merytoryczne rozpatrzenie sprzeciwu w postępowaniu przed sądem administracyjnym poprzedza analiza wymogów jego dopuszczalności. Postępowanie sądowoadministracyjne może się bowiem toczyć wyłącznie na skutek prawnie dopuszczalnego oraz skutecznie wniesionego sprzeciwu. Stwierdzenie niespełnienia którejkolwiek z przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie sprzeciwowi dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jego odrzucenia. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. W świetle art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 z późn. zm., dalej "p.p.s.a.") od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, o ile ustawa nie stanowi inaczej (art. 64b § 1), a rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. (art. 64e p.p.s.a.). Zgodnie z unormowaniem art. 50 § 1 p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi (a więc także sprzeciwu) jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Analiza treści powołanego wyżej przepisu wskazuje, iż wyróżnia się dwie grupy podmiotów mających legitymację do wniesienia skargi. Do pierwszej grupy zalicza się te podmioty, którym uprawnienie to przysługuje w celu ochrony ich naruszonego interesu prawnego. Drugą grupę podmiotów stanowią zaś te, których uprawnienie do wniesienia skargi zostało przyznane w celu obrony cudzych spraw, ze względu na konieczność ochrony porządku prawnego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym w postępowaniu administracyjnym jednostka samorządu terytorialnego może występować albo w charakterze strony, korzystając z gwarancji procesowych jakie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego przyznają stronom postępowania administracyjnego, albo jako organ administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691). Powierzenie zatem organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego bądź sądowoadministracyjnego, a więc możliwość składania przez ten organ skarg do sądu administracyjnego na decyzje wydane w tych sprawach przez organ odwoławczy. W takiej sytuacji jednostka samorządu terytorialnego nie ma w postępowaniu legitymacji procesowej strony, nie jest również podmiotem uprawnionym do zaskarżania decyzji administracyjnych do sądu administracyjnego ani legitymowanym do wystąpienia z powództwem do sądu powszechnego. Dopuszczenie do złożenia skargi przez organ pierwszej instancji lub uznanie go za uczestnika postępowania (także jako organ reprezentujący jednostkę samorządu terytorialnego) doprowadziłoby do sytuacji, w której stronami postępowania sądowego byłyby w istocie dwa organy administracji publicznej orzekające w sprawie (wyrok NSA z dnia 1 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 460/08, uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 19 maja 2003 r., sygn. akt OPS 1/03, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie oczywiste jest, że Wójt Gminy Tarnów Opolski przeprowadził postępowanie administracyjne i wydał decyzję rozstrzygającą sprawę administracyjną w I instancji przez odmowę udostępnienia informacji publicznej, realizując przyznaną mu ustawowo kompetencję. Taka rola procesowa uniemożliwia Wójtowi Gminy Tarnów Opolski skorzystanie z praw strony postępowania i wniesienie sprzeciwu do sądu administracyjnego. Należało zatem uznać, że przedmiotowy sprzeciw organu I instancji na uchylające jego rozstrzygnięcie orzeczenie kasacyjne organu drugiej instancji został wniesiony przez podmiot niemający legitymacji do jego złożenia, wobec czego sprzeciw ten jest niedopuszczalny i podlega odrzuceniu. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.